-ㄴ/는/ㄹ

Атоочтук мүчөлөр

2-деңгээлУгулушу neun

Этиштерди жана сын атоочторду зат атоочту сыпаттоо үчүн -ㄴ/은, -는 же -ㄹ/을 мүчөлөрүн колдонуңуз. Бул 'чуркап жаткан адам', 'мен окуган китеп' же 'мен жей турган тамак' сыяктуу сөз айкаштарын түзүүгө жардам берет.

Кандай иштейт

Корей тилинде зат атоочту сыпаттоо үчүн этиш же сын атоочту атайын мүчө менен зат атоочтун алдына коюу керек. Бул кыргыз тилиндеги аныктоочторго окшош. Мүчө чакка жана сөздүн түрүнө жараша өзгөрөт.

1. Этиштер

Өткөн чак (-ㄴ/은): Аткарылып бүткөн аракетти сыпаттайт.
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -은 жалганат: 먹다 → 먹은 (жеген)
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -ㄴ жалганат: 가다 → 간 (барган)
- Мисал: 제가 읽은 책 (мен окуган китеп)
Азыркы чак (-는): Учурда болуп жаткан аракетти сыпаттайт.
- Бардык этиш уңгуларына -는 жалганат.
- Мисал: 지금 읽는 책 (азыр окуп жаткан китеп)
Келер чак (-ㄹ/을): Боло турган аракетти сыпаттайт.
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -을 жалганат: 먹다 → 먹을 (жей турган)
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -ㄹ жалганат: 가다 → 갈 (бара турган)
- Мисал: 내일 읽을 책 (эртең окуй турган китеп)

2. Сын атоочтор

Азыркы чак (-ㄴ/은): Учурдагы абалды же сапатты сыпаттайт. Эскертүү: Бул этиштердин өткөн чагы менен бирдей формада, бирок сын атоочтор үчүн азыркы чакты билдирет.
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -은 жалганат: 좋다 → 좋은 (жакшы)
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -ㄴ жалганат: 예쁘다 → 예쁜 (сулуу)
- Мисал: 예쁜 옷 (сулуу кийим)
Келер чак (-ㄹ/을): Келечектеги абалды же сапатты сыпаттайт.
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -을 жалганат: 좋다 → 좋을 (жакшы боло турган)
- Үнсүз менен бүткөн уңгуларга -ㄹ жалганат: 예쁘다 → 예쁠 (сулуу боло турган)
- Мисал: 파티에 좋을 생각 (кече үчүн жакшы боло турган идея)

Маанилүү эскертүү: 있다/없다 жөнүндө:
Зат атоочту сыпаттоодо 있다 (бар/кызыктуу) жана 없다 (жок/кызыксыз) сөздөрү азыркы чакта этиш сыяктуу жүрүм-турум көрсөтүп, дайыма -는 мүчөсүн алат.

재미있다 → 재미있는 영화 (кызыктуу кино)
맛없다 → 맛없는 음식 (даамсыз тамак)

Мисалдар (5)

지금 읽는 책은 아주 재미있어요.
The book I'm reading now is very interesting.
Сөзмө-сөз: Азыр окуп жаткан китеп абдан кызыктуу.
읽다 (окуу) — бул этиш. Азыркы чактын -는 мүчөсү 책 (китеп) деген зат атоочту сыпаттоо үчүн колдонулган.
어제 본 영화의 제목이 뭐예요?
What is the title of the movie you saw yesterday?
Сөзмө-сөз: Кечээ көргөн кинонун аталышы эмне?
보다 (көрүү) — бул этиш. Өткөн чактын -ㄴ мүчөсү 보- уңгусуна жалганып, 영화 (кино) деген зат атоочту сыпаттап турат.
주말에 갈 곳을 정했어요?
Have you decided on a place to go this weekend?
Сөзмө-сөз: Дем алыш күндөрү бара турган жерди чечтиңби?
가다 (баруу) — бул этиш. Келер чактын -ㄹ мүчөсү 가- уңгусуна жалганып, 곳 (жер) деген зат атоочту сыпаттап турат.
저는 키가 큰 사람을 좋아해요.
I like tall people.
Сөзмө-сөз: Мен бою узун адамдарды жактырам.
크다 (чоң/узун болуу) — бул сын атооч. Азыркы чактын -ㄴ мүчөсү 사람 (адам) деген зат атоочту сыпаттоо үчүн колдонулган.
이것보다 더 좋은 방법이 있어요?
Is there a better method than this?
Сөзмө-сөз: Мындан жакшыраак ыкма барбы?
좋다 (жакшы болуу) — бул үнсүз менен бүткөн сын атооч. Азыркы чактын -은 мүчөсү 방법 (ыкма) деген зат атоочту сыпаттоо үчүн колдонулган.

Көп кетирилүүчү каталар

Азыркы чакта сын атоочтор менен -는 мүчөсүн колдонуу.
예쁘는 여자
예쁜 여자
Азыркы чакта сын атоочтор -ㄴ/은 мүчөсүн алат, -는 эмес. -는 мүчөсү азыркы чактагы этиштер үчүн гана колдонулат.
Мүчөнүн алдына өткөн чактын -았/었- белгисин кошуу.
제가 먹었는 빵
제가 먹은 빵
Өткөн чактын мааниси этиштер үчүн -ㄴ/은 мүчөсүнүн ичинде эле бар. Сиз кошумча -았/었- белгисин кошуунун кажети жок.
Азыркы чакта 있다/없다 менен -은 мүчөсүн колдонуу.
재미있은 영화
재미있는 영화
Азыркы чакта зат атоочту сыпаттоодо 있다 жана 없다 сөздөрү -은 эмес, этиштер сыяктуу эле -는 мүчөсүн алат.