-는다고/ㄴ다고/다고
Shuni aytish, da'vo qilish
-는다고/ㄴ다고/다고 bu bilvosita iqtibos uchun ishlatiladigan grammatik qolip bo'lib, u boshqa birov aytgan, yozgan yoki o'ylagan narsani yetkazayotganingizni anglatadi. Bu "(kimdir) ... deb aytadi/o'ylaydi" deyish bilan barobar.
Qanday ishlaydi
-는다고/ㄴ다고/다고 darak gaplarni bilvosita iqtibos qilish uchun asosiy qolipdir. U ma'lumotni so'zma-so'z iqtibos keltirmasdan yetkazishga imkon beradi. Bu oddiy shakl bo'lib, odatda 하다, 말하다, 듣다, 쓰다 va hokazo kabi yetkazuvchi fe'llar bilan keladi.
Qo'shilish qoidalari:
Shakli so'z turi va zamonga qarab o'zgaradi.
1. Harakat fe'llari:
- O'zagi unli bilan tugaydigan fe'llar uchun -ㄴ다고 qo'shing. (masalan, 가다 → 간다고)
- O'zagi undosh bilan tugaydigan fe'llar uchun -는다고 qo'shing. (masalan, 먹다 → 먹는다고)
2. Sifatlar:
Sifat o'zagiga -다고 qo'shing.
- 예쁘다 (chiroyli bo'lmoq) → 예쁘다고
- 작다 (kichik bo'lmoq) → 작다고
3. Otlar (이다 bilan):
- Agar ot undosh bilan tugasa, -이라고 qo'shing. (학생 → 학생이라고)
- Agar ot unli bilan tugasa, -라고 qo'shing. (의사 → 의사라고)
4. O'tgan zamon:
O'zakka -았/었다고 qo'shing.
- 갔다 → 갔다고
- 먹었다 → 먹었다고
- 예뻤다 → 예뻤다고
5. Kelasi zamon (-겠-):
O'zakka -겠다고 qo'shing.
- 가겠다 → 가겠다고
- 먹겠다 → 먹겠다고
Bu shakl koreys tilida ham og'zaki, ham yozma nutqda juda keng tarqalgan. Masalan, 친구가 온다고 했어요 "Do'stim kelishini aytdi" degan ma'noni anglatadi.
Misollar (5)
- 친구가 내일 파티에 온다고 했어요.
My friend said that they are coming to the party tomorrow.
So‘zma-so‘z: Do'stim ertaga ziyofatga kelishini aytdi.
오다 - bu unli bilan tugaydigan (오-) harakat fe'li, shuning uchun -ㄴ다고 qo'shilib, 온다고 hosil bo'ladi. Keyin esa 했어요 keladi.
- 제 동생은 그 영화가 재미있다고 생각해요.
My younger sibling thinks that the movie is interesting.
So‘zma-so‘z: Ukam/singlim kino qiziqarli deb o'ylaydi.
재미있다 bu yerda sifat vazifasini bajaradi, shuning uchun -다고 qo'shiladi.
- 그가 회의에 참석하겠다고 했어요.
He said that he would attend the meeting.
So‘zma-so‘z: U yig'ilishda qatnashishini aytdi.
Bu -겠- yordamida kelasi zamon iqtibosini ko'rsatadi. 참석하- fe'l o'zagi kelasi zamon niyatini bildirish uchun -겠다고 bilan birlashadi.
- 선생님께서 숙제가 너무 많다고 불평하지 말라고 하셨어요.
The teacher told us not to complain that there is too much homework.
So‘zma-so‘z: O'qituvchi bizga uy vazifasi juda ko'p deb shikoyat qilmasligimizni aytdi.
많다 bu sifat, shuning uchun 많다고 bo'ladi. Bu misol, shuningdek, inkor buyruq iqtibosini -지 말라고 o'z ichiga oladi.
- 그 사람은 자기가 의사라고 했지만 거짓말이었어요.
That person said they were a doctor, but it was a lie.
So‘zma-so‘z: U odam o'zini shifokor deb aytdi, lekin bu yolg'on edi.
의사 kabi unli bilan tugaydigan otlar uchun -라고 ishlatiladi.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Sifatlar bilan -는다고 ishlatish.
날씨가 좋은다고 했어요.날씨가 좋다고 했어요.좋다 (yaxshi bo'lmoq) kabi sifatlar -다고 ni oladi. -ㄴ/는- qo'shimchasi hozirgi zamon harakat fe'llari uchun ishlatiladi va natijada -ㄴ다고 (unli o'zaklar uchun) yoki -는다고 (undosh o'zaklar uchun) hosil bo'ladi.
Otlar uchun noto'g'ri shaklni ishlatish.
저는 학생다고 말했어요.저는 학생이라고 말했어요.Otni 이다 bilan iqtibos qilganda, -(이)라고 ishlatishingiz kerak. Undosh bilan tugaydigan otlar (masalan, 학생) uchun -이라고, unli bilan tugaydigan otlar uchun esa -라고 ishlating.
To'g'ridan-to'g'ri iqtibos bilan adashtirish.
친구가 "나 바쁘다고" 했어요.친구가 "나 바빠"라고 했어요.-다고 bilvosita iqtibos uchun. Qo'shtirnoq ichidagi to'g'ridan-to'g'ri iqtiboslar uchun asl gap oxiridan keyin -라고 ishlatasiz. Bilvosita shakli esa: 친구가 바쁘다고 했어요.
Qanday bog‘lanadi
Avval buni o‘rganing
Bog‘liq qoliplar
- -냐고Whether, if (bilvosita savol)
-는다고/다고 bayonotlarni iqtibos qilish uchun, -냐고 esa savollarni iqtibos qilish uchun ishlatiladi. (masalan, 어디 가냐고 물었어요 - 'U qayerga ketayotganimni so'radi.')
3-daraja - -자고Let's, taklif qilish
-는다고/다고 bayonotlarni iqtibos qilish uchun, -자고 esa takliflarni iqtibos qilish uchun ishlatiladi. (masalan, 영화 보자고 했어요 - 'U kino ko'rishni taklif qildi.')
3-daraja - -라고Biror ishni qilishni buyurish/aytish
-는다고/다고 bayonotlarni iqtibos qilish uchun, -라고 esa buyruq yoki topshiriqlarni iqtibos qilish uchun ishlatiladi (to'liq shakli -(으)라고). (masalan, 빨리 오라고 했어요 - 'U tezroq kelishimni aytdi.') E'tibor bering, -라고 otlarni 이다 bilan iqtibos qilish uchun ham ishlatiladi.
3-daraja - -다면서/라면서/다며Eshitganim, aytishlaricha
Ikkalasi ham yetkazilgan nutq uchun ishlatiladi. -다면서 ko'pincha boshqa birovdan eshitgan narsangizni tasdiqlash uchun ishlatiladi va "... deb eshitdim, bu rostmi?" degan ma'noni yoki biroz hayratni bildiradi.
4-daraja - -ㄴ/는다는 것... degan fakt (iqtibos)
Bu qolip iqtibos qilingan bo'lakni otlashtiradi va "(kimdir) ... deb aytganligi haqidagi fakt"ni ot birikmasiga aylantiradi. Masalan,
4-daraja그가 온다는 것은 사실이에요(Uning kelishi haqidagi gap rost).
Keyin o‘rganing
Shu qolip asosiga qurilgan qoliplar.