-다고 하다

Said that, reported that

3-darajaTalaffuzi dago hada

Gapni yetkazish uchun fe’l yoki sifat o‘zagiga -다고 하다 ni qo‘shing. Bu '...dedi' yoki '...deyishmoqda' degan ma’noni anglatadi.

Qanday ishlaydi

-다고 하다 — bu gapni yetkazishning asosiy qolipi bo‘lib, ayniqsa darak gaplarni iqtibos keltirish uchun ishlatiladi. U iqtibos keltirilayotgan gapning oxirgi fe’li yoki sifati o‘zagiga qo‘shiladi. Keyin 하다 (qilmoq, demoq) fe’li asosiy gapning zamoni va hurmat darajasiga qarab tuslanadi.

Tuslash qoidalari:
1. Harakat fe’llari (Hozirgi zamon)

  • Fe’l o‘zagi unli bilan tugasa: + -ㄴ다고 하다 (masalan, 가다 → 간다고 하다)
  • Fe’l o‘zagi undosh bilan tugasa: + -는다고 하다 (masalan, 먹다 → 먹는다고 하다)

2. Sifatlar va 있다/없다

  • -다고 하다 ni to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zakka qo‘shing.
  • masalan, 예쁘다 → 예쁘다고 하다; 작다 → 작다고 하다; 재미있다 → 재미있다고 하다

3. Otlar (이다/아니다)

  • Ot unli bilan tugasa: + -라고 하다 (masalan, 의사 → 의사라고 하다)
  • Ot undosh bilan tugasa: + -이라고 하다 (masalan, 학생 → 학생이라고 하다)
  • 아니다 uchun: 아니라고 하다

4. O‘tgan zamon (-았/었-)

  • O‘tgan zamon ko‘rsatkichi -았/었- dan keyin -다고 하다 ni qo‘shing.
  • masalan, 갔다 → 갔다고 하다; 먹었다 → 먹었다고 하다; 학생이었다 → 학생이었다고 하다

5. Kelasi zamon (-겠- / -ㄹ 거)

  • -겠- dan keyin -다고 하다 ni qo‘shing. (masalan, 가겠다 → 가겠다고 하다)
  • -ㄹ 거(예요/야) kelasi zamon shakli uchun u -ㄹ 거라고 하다 bo‘ladi. Bu -ㄹ 것이라고 하다 ning qisqartmasidir. (masalan, 갈 것이다 → 갈 거라고 하다)

Umumiy qisqartmalar:
Kundalik suhbatda -다고 해요 ko‘pincha -대요 deb qisqartiriladi.

  • 온다고 해요 → 온대요 (U kelyapti deyishdi.)
  • 예쁘다고 해요 → 예쁘대요 (U chiroyli deyishdi.)

Misollar (5)

  1. 친구가 내일 한국에 온다고 했어요.

    My friend said that they are coming to Korea tomorrow.

    So‘zma-so‘z: Do‘stim ertaga Koreyaga kelyapman dedi.

    오다 (kelmoq) harakat fe’li unli bilan tugaydi, shuning uchun u 온다고 했어요 bo‘ladi.

  2. 수진 씨는 이 영화가 아주 재미있다고 말했어요.

    Sujin said this movie is very fun.

    So‘zma-so‘z: Sujin bu kino juda qiziq dedi.

    재미있다 (qiziq bo‘lmoq) sifati to‘g‘ridan-to‘g‘ri -다고 ni oladi va 재미있다고 말했어요 bo‘ladi.

  3. 제 동생은 자기가 의사라고 항상 이야기해요.

    My younger sibling always says that they are a doctor.

    So‘zma-so‘z: Ukam har doim o‘zini shifokorman deydi.

    의사 (shifokor) oti unli bilan tugaydi, shuning uchun u -라고 ni oladi va 의사라고 이야기해요 bo‘ladi.

  4. 뉴스에서 어제 비가 많이 왔다고 했어요.

    The news said that it rained a lot yesterday.

    So‘zma-so‘z: Yangiliklarda kecha yomg‘ir ko‘p yog‘di deyishdi.

    Bu o‘tgan zamonni ko‘rsatadi. 오다 (kelmoq) 왔다 bo‘ladi va yetkazish shakli 왔다고 했어요 bo‘ladi.

  5. 선생님께서 다음 주에 시험을 볼 거라고 하셨어요.

    The teacher said we will have an exam next week.

    So‘zma-so‘z: O‘qituvchi kelasi hafta imtihon topshiramiz dedi (hurmat bilan).

    Bu -ㄹ 거라고 yordamida kelasi zamonni ko‘rsatadi. 시험을 볼 것이다 iborasi 시험을 볼 거라고 하셨어요 ga aylanadi.

Ko‘p uchraydigan xatolar

  • Harakat fe’llari uchun sifat shaklidan foydalanish.

    친구가 밥을 먹다고 했어요.
    친구가 밥을 먹는다고 했어요.

    Hozirgi zamondagi harakat fe’llari -ㄴ/는다고 하다 dan foydalanishi kerak. -다고 하다 shakli sifatlar uchun. 먹다 harakat fe’li undosh bilan tugagani uchun u 먹는다고 bo‘lishi kerak.

  • Savolni yetkazish uchun -다고 하다 dan foydalanish.

    친구가 어디 가다고 물어봤어요.
    친구가 어디 가냐고 물어봤어요.

    -다고 하다 faqat darak gaplarni yetkazish uchun. Savolni yetkazish uchun -냐고 하다 savol-iqtibos qolipidan foydalanishingiz kerak.

  • Otni noto‘g‘ri iqtibos keltirish.

    그는 학생다고 했어요.
    그는 학생이라고 했어요.

    Ot + 이다 ni iqtibos keltirganda, -(이)라고 하다 dan foydalanishingiz kerak. 학생 undosh bilan tugagani uchun u 학생이라고 bo‘ladi.

Qanday bog‘lanadi

Avval buni o‘rganing

Bu qolipdagi so‘zlar

-다고