-(으)면
Sche, Cura
-면 è ina finiziun da colliaziun ch'as tatga vi d'in tschep d'in verb u adjectiv. Ella stgaffescha ina frasa cundiziunala ch'ins translatta il pli savens cun 'sche' u 'cura'.
Co quai funcziuna
-면 ha duas muntadas principalas che dependan dal context: cundiziun ('sche') e temp general ('cura').
1. Exprimer ina cundiziun ('sche')
Quai è l'adiever il pli frequent. El introduzescha ina situaziun ipotetica u ina premissa per che la frasa principala possia capitar.
- 날씨가 좋으면 공원에 갈 거예요. (Sche l'aura è buna, vom jau en il parc.)
- 질문이 있으면 물어보세요. (Sche ti has ina dumonda, dumonda per plaschair.)
2. Exprimer in temp general u in'acziun repetida ('cura')
Quest adiever descriva ina vardad generala u insatge che capita adina puspè cura che la cundiziun en l'emprima frasa è ademplida. Igl è auter che -ㄹ 때, che sa referescha ad in mument specific.
- 봄이 오면 꽃이 펴요. (Cura che la primavaira vegn, flureschan las flurs. - Ina vardad generala)
- 저는 피곤하면 커피를 마셔요. (Cura ch'jau sun stanchel, baiv jau café. - In'acziun repetida/ina disa)
Reglas da conjugaziun:
- Tschep cun vocal + -면
가다 (ir) → 가면 (sche/cura che ti vas)
보다 (vesair) → 보면 (sche/cura che ti vesas) - Tschep cun consonant + -으면
먹다 (mangiar) → 먹으면 (sche/cura che ti mangias)
읽다 (leger) → 읽으면 (sche/cura che ti legias) - Tschep che finescha cun ㄹ + -면
살다 (viver) → 살면 (sche/cura che ti vivas)
만들다 (far) → 만들면 (sche/cura che ti fas)
Adiever cun 이다 ed 아니다:
Il muster as tatga vi da substantivs cun agid da la copula 이다/아니다.
- Substantiv che finescha cun in consonant + -이면: 학생 → 학생이면
- Substantiv che finescha cun in vocal + -면: 의사 → 의사면 (의사이면 è er correct)
- 학생이면 할인을 받을 수 있어요. (Sche ti es in scolar, pos ti survegnir in rabat.)
- 학생이 아니면 할인을 받을 수 없어요. (Sche ti n'es betg in scolar, na pos ti betg survegnir in rabat.)
Exprimer giavischs:
Cumbinà cun il marcatader dal temp passà, furma el -았/었으면. Quai vegn savens duvrà en il muster -았/었으면 좋겠다 per exprimer in giavisch u ina speranza.
- 돈이 많았으면 좋겠어요. (Jau giavischass ch'jau avess blers daners.)
Exempels (5)
- 날씨가 좋으면 공원에 갈 거예요.
Sche l'aura è buna, vom jau en il parc.
Pled per pled: Aura sche buna, en il parc vegn ad ir.
- 시간이 있으면 영화 볼까요?
Sche ti has temp, duain nus guardar in film?
Pled per pled: Temp sche i dat, film duain nus guardar?
- 봄이 오면 꽃이 펴요.
Cura che la primavaira vegn, flureschan las flurs.
Quai è in exempel per -면 duvrà per ina vardad generala, betg per in eveniment specific ed unic.
- 한국에 살면 김치를 자주 먹게 돼요.
Sche/Cura che ti vivas en Corea, mangias ti savens kimchi.
Pled per pled: En Corea sche viver, kimchi savens vegnir a mangiar.
- 학생이면 할인을 받을 수 있어요.
Sche ti es in scolar, pos ti survegnir in rabat.
Quai mussa -면 duvrà cun la copula 이다. Per substantivs che fineschan cun in consonant, agiunta -이면 (학생 + 이면). Per substantivs che fineschan cun in vocal, agiunta -면 (의사 + 면). Duvrar -이면 suenter in vocal (의사이면) è er pussaivel, ma main frequent.
Sbagls frequents
Scumbigliar -면 ('sche'/'cura en general') cun -ㄹ 때 ('cura en spezial').
어제 집에 도착하면 전화했어요.어제 집에 도착했을 때 전화했어요.-면 vegn duvrà per situaziuns generalas u ipoteticas, betg per in eveniment specific ed unic ch'è gia capità en il passà. Per 'cura ch'jau sun arrivà a chasa ier' (in mument specific en il passà), duessas ti duvrar -았/었을 때.
Pensar ch'ina cundiziun futura cun -면 saja faussa — ella n'è betg.
어제 집에 도착하면 전화했어요.어제 집에 도착했을 때 전화했어요.'내일 친구를 만나면 영화를 볼 거예요' è ina cundiziun futura natirala ('sche/cura ch'jau entaup mes ami damaun, guard jau in film'). 만나서 ('entupar e lura') è er correct, ma munta insatge auter — ina sequenza planisada, betg ina cundiziun. Nagin dals dus è in sbagl; els han simplamain ina muntada differenta.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -거든Sche, cura (casual)
-거든 è in'autra moda da dir 'sche', ma igl è pli frequent en il corean discurrì e vegn savens suandà d'in cumond u d'ina proposta. I cuntegna la nuanza da dar ina raschun u in fundamaint per la frasa che suonda.
Nivel 3 - -는다면/ㄴ다면/다면Sche ti dis quai
-ㄴ/는다면 munta er 'sche', ma i suttastritga ina situaziun pli ipotetica u main probabla en congual cun -면. Dovra -면 per cundiziuns generalas u realisticas, e -ㄴ/는다면 per scenaris pli imaginaris da 'tge fiss sche'.
Nivel 4 - 때Cur, durant
Omasduas pon muntar 'cura', ma ellas na pon betg vegnir stgamiadas. -면 è per vardads generalas u acziuns repetidas ('Cura ch'igl è fraid, port jau in mantè'). -ㄹ 때 è per in mument specific ('Cura ch'jau al hai entupà ier...').
Nivel 2 - -아/어서Pervia, perquai
-아/어서 inditgescha ina relaziun sequenziala ('Jau hai fatg A, e lura B') u ina raschun ('Pervia da A, è B capità'). I po mintgatant vegnir scumbiglià cun -면 cura ch'in'acziun pussibilitescha in'autra, ma -면 è strictamain cundiziunal.
Nivel 2 - -았/었으면 좋겠다Jau Giavisch, Jau Spera
Quest muster, che munta 'jau giavisch' u 'jau sper', è in'applicaziun directa da -면 en sia furma dal temp passà (-았/었으면) per discurrer d'ina cundiziun ipotetica che ti giavischas.
Nivel 3
Emprenda suenter
Models che sa basan sin quest model.