-더라면
Sche fissi stà
-더라면 è ina cundiziunala contraffactuala dal passà, che signifitga 'Sche fissi stà...' u 'Sche jau avess savì...'. El vegn duvrà per discurrer da chaussas che n'èn betg capitadas en il passà e lur resultat ipotetic, savens cun regret. El sa basa sin l'experientscha u l'observaziun persunala dal pledader.
Co quai funcziuna
-더라면 è in model grammatical avanzà duvrà per exprimer ina cundiziun contraffactuala en il passà, vul dir ina situaziun che è il cuntrari da quai che è propi capità. El è construì da trais cumponents:
- -더-: Il marcadur retrospectiv, che inditgescha che il pledader sa regorda da quai ch'el ha vis, udì u realisà persunalmain.
- -았/었-: Il marcadur dal temp passà, che plazza la cundiziun fermamain en il passà.
- -라면: In termin condiziunal, che signifitga 'sche'.
Questa cumbinaziun stgaffescha il significat "Sche jau avess (realisà/vis quai)..., lura...". El implica adina che la cundiziun n'è betg vegnida ademplida, e perquai n'è il resultat en la frasa principala betg capità. El porta in ferm sentiment da reflexiun e savens da regret.
Cumparaziun cun -았/었다면:
Omadus -더라면 e -았/었다면 expriman contraffactuals dal passà ('sche fissi stà...'). La differenza principala è la nuanza dal -더-.
- -더라면: Sottastritga l'experientscha persunala u ina realisaziun dal pledader. El è subjectiv e reflectiv. Ex: 조금만 일찍 출발했더라면 기차를 안 놓쳤을 텐데. (Sche jau avess partì be in pau pli baud, na fiss jau betg manchà il tren.) - Quai implica ina reflexiun persunala davart in'acziun passada.
- -았/었다면: Ina cundiziunala dal passà pli generala ed objectiva. El po vegnir duvrà per mintga ipotetica dal passà, inclus situaziuns che il pledader n'ha betg vis persunalmain. Ex: 100년 전에 인터넷이 있었다면 역사가 바뀌었을 것이다. (Sche l'internet fiss stà avant maun avant 100 onns, fiss l'istorgia sa midada.) - Quai è ina ipotetica generala ed impersonala.
La frasa principala che suonda a -더라면 finescha savens cun models che expriman resultats ipotetics u regret, sco:
- -았/었을 텐데 (fiss stà...)
- -았/었을 것이다 (fiss stà...)
- -았/었을 걸(요) (jau avess stuì...)
Exempels (4)
- 그때 조금만 더 열심히 공부했더라면 시험에 합격했을 텐데.
Sche jau avess emprendì be in pau pli fitg da quel temp, fiss jau passà l'examen.
Pled per pled: Quel temp be in pau pli diligentamain emprendì-sche, examen-en passà fiss stà.
- 어제 날씨가 좋았더라면 등산을 갔을 거예요.
Sche l'aura fiss stada buna ier, fiss jau ì a viandar.
Pled per pled: Ier aura era buna-sche, viandar ì fiss stà.
- 그가 올 줄 알았더라면 미리 마중 나갔을 텐데.
Sche jau avess savì ch'el vegn, fiss jau ì or a l'inscuntrar avant.
L'utilisaziun da -더라면 qua implica che il pledader ha realisà suenter il fatg ch'el na saveva betg ch'el vegniva. Quai è ina reflexiun davart ina mancanza da savida passada basada sin lur experientscha.
- 그 말을 하지 않았더라면 우리가 헤어지지 않았을지도 몰라.
Sche jau na fiss betg stà da quella maniera, forsa na fiss jau betg sa separà.
Pled per pled: Quellas pleds betg ditg-sche, nus sa separà betg pudess esser.
Sbagls frequents
Duvrar -더라면 per situaziuns ipoteticas dal preschent u dal futur.
내일 비가 오더라면 집에 있을 거예요.내일 비가 오면 집에 있을 거예요.-더라면 è strictamain per contraffactuals dal passà (chaussas che n'èn betg capitadas). Per pussaivladads dal futur u dal preschent, duvrai ina cundiziunala simpla sco -(으)면 u -(ㄴ/는)다면.
Duvrar -더라면 per fatgs istorics u situaziuns che il pledader n'ha betg vis persunalmain.
Autra significaziun세종대왕이 한글을 만들지 않았더라면 우리는 지금 한자를 쓰고 있을 것이다.세종대왕이 한글을 만들지 않았다면 우리는 지금 한자를 쓰고 있을 것이다.-더라면 cuntegna la nuanza da l'experientscha persunala u da la realisaziun dal pledader dal marcadur -더-. Per ipoteticas generalas dal passà u fatgs istorics betg vis dal pledader, è l'utilisaziun da la furma dal temp passà da -(으)면, che è -았/었다면, pli appriada e natirala.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -더-Marcatur Da L'observaziun Dal Passà
Quest è il marcadur retrospectiv central entaifer -더라면. Elevar -더- è la clav per chapir la nuanza da l'experientscha persunala e da la regurdientscha che -더라면 porta.
Nivel 4 - -았/었으면 좋겠다Jau Giavisch, Jau Spera
Omadus models expriman in giavisch per ina situaziun en cuntradicziun cun la realitad dal passà, savens cun regret. -았/었으면 좋겠다 signifitga 'Jau giavisch che quai fiss stà...' (in giavisch), entant che -더라면 stgaffescha ina frasa contraffactuala cumpletta 'Sche... lura...'.
Nivel 3 - -(으)ㄹ걸 그랬다I duess avair fat
Quest model exprima regret, signifitgond 'Jau avess stuì...'. El vegn savens duvrà en la frasa da resultat d'ina frasa cun -더라면 per sottastritgar il sentiment da regret davart l'acziun u l'inacziun passada.
Nivel 6 - -(으)ㄹ 뻔하다Quasi è capitità
Quai signifitga 'ha quasi fatg insatge'. Entant che -더라면 discurra d'in passà ipotetic che n'è betg capità, discurra -ㄹ 뻔하다 da insatge che quasi è capità, ma betg. Omadus sa fatschentan cun eveniments dal passà betg realisads.
Nivel 4 - -았/었었-Had done (past perfect)
Quest è il marcadur dal temp pli-che-perfekt, che inditgescha in'acziun terminada en il passà pli lontan. Omadus -더라면 e -았/었었- sa fatschentan cun eveniments che èn cleramain terminads e senza connex cun il preschent, ma -더라면 agiunscha ina cundiziun ipotetica basada sin la reflexiun persunala.
Nivel 4