-(으)ㄹ까

Sal ons, wonder ek

Vlak 2Klink soos kka

-ㄹ까 word gebruik om te vra 'Sal ons...?' of om te sê 'Ek wonder of...'.

Hoe dit werk

-ㄹ까 is ’n veelsydige sinsuitgang met twee hoofbetekenisse: om ’n voorstel te maak of om spekulasie/verwondering uit te spreek. Dit heg direk aan werkwoordstamme.

Vervoeging:

As die werkwoordstam op ’n vokaal of die konsonant ㄹ eindig, voeg -ㄹ까 by.
- 가다 (om te gaan) → 갈까?
- 만들다 (om te maak) → 만들까? (Die ㄹ word nie weggelaat nie)
As die werkwoordstam op ’n konsonant (behalwe ㄹ) eindig, voeg -을까 by.
- 먹다 (om te eet) → 먹을까?
- 찾다 (om te vind) → 찾을까?

Gebruik 1: Voorstel ('Sal ons...?')
Dit is ’n sagte en algemene manier om voor te stel dat julle saam ’n aktiwiteit doen. Dit is ’n vraag wat die luisteraar se instemming uitnooi. Die beleefde vorm is -ㄹ까요?.
- Voorbeeld: 우리 커피 마실까? (Sal ons koffie drink?)
- Dit is sagter as ’n direkte voorstel soos -ㅂ시다 (Kom ons...) of -자 (Kom ons... - informeel).

Gebruik 2: Verwondering ('Ek wonder of...')
Dit word gebruik wanneer die spreker hardop dink, oor ’n vraag peins of oor ’n situasie spekuleer. Dit kan ’n vraag aan jouself wees of ’n manier om die luisteraar se mening oor ’n onsekere saak te vra.
- Voorbeeld: 시험이 어려울까? (Ek wonder of die toets moeilik sal wees?)
- Dit kan saam met vrae (뭐, 언제, 어디, 누가, ens.) gebruik word om oor besonderhede te wonder.
- Voorbeeld: 이 시간에 버스가 아직 있을까? (Ek wonder of die bus nog op hierdie uur ry?)

Tydsvorm:
Om oor ’n gebeurtenis in die verlede te wonder, kan jy die verlede tyd-merker -았/었- voor -을까 voeg.
- Voorbeeld: 그 사람이 시험에 합격했을까? (Ek wonder of daardie persoon die eksamen geslaag het?)

Hierdie patroon word ook met baie onreëlmatige werkwoorde gebruik, soos 듣다 (들을까) en 덥다 (더울까).

Voorbeelde (5)

저녁으로 뭐 먹을까요?
What shall we eat for dinner?
Woord vir woord: Vir aandete wat sal eet?
Dit is ’n algemene manier om ’n voorstel te maak deur ’n vraag te vra. Die beleefde uitgang -요 word by -ㄹ까 gevoeg.
주말에 같이 영화 볼까?
Shall we watch a movie together this weekend?
Woord vir woord: Op die naweek saam fliek sal kyk?
’n Informele voorstel wat tussen vriende gemaak word.
내일 날씨가 좋을까?
I wonder if the weather will be good tomorrow.
Woord vir woord: Môre weer sal goed wees?
Hier word -ㄹ까 gebruik om verwondering of spekulasie oor die toekoms uit te spreek.
그 사람이 왜 화가 났을까?
I wonder why that person got angry.
Woord vir woord: Daardie persoon hoekom kwaad geword het?
Dit wys -ㄹ까 gebruik met ’n vraagwoord (왜) en die verlede tyd-merker (-았/었-) om oor ’n gebeurtenis in die verlede te wonder.
이 길이 맞을까?
I wonder if this is the right way.
Woord vir woord: Hierdie pad is reg?
’n Vraag aan jouself wat onsekerheid uitdruk.

Algemene foute

Om -ㄹ까 (Ek wonder/sal ons) met -ㄹ게 (Ek sal) te verwar.
Ander betekenis제가 창문을 닫을까.
제가 창문을 닫을게요.
-ㄹ까 is ’n vraag of selfpeinsing. '제가 창문을 닫을까?' beteken 'Ek wonder of ek die venster moet toemaak?' of 'Sal ek die venster toemaak?'. Om jou voorneme te stel om iets vir die luisteraar te doen, moet jy -ㄹ게(요) gebruik, wat beteken 'Ek sal die venster toemaak.'
Om dit met byvoeglike naamwoorde te gebruik om ’n voorstel te maak.
Ander betekenis우리 행복할까?
우리 영화 볼까?
Wanneer voorstelle gemaak word, word -ㄹ까 met aksiewerkwoorde (bv. 보다, 먹다, 가다) gebruik. Om dit met ’n beskrywende werkwoord (byvoeglike naamwoord) soos 행복하다 te gebruik, verander die betekenis na 'Ek wonder of...'. Dus beteken '우리 행복할까?' 'Ek wonder of ons gelukkig sal wees?', wat ’n filosofiese vraag is en nie ’n praktiese voorstel soos 'Sal ons ’n fliek kyk?' nie.