-고

En, en dan

Vlak 1Klink soos go

Gebruik -고 om twee aksies of toestande te verbind, soos om te sê 'A en dan B' of 'A en B'.

Hoe dit werk

-고 is een van die mees basiese maniere om sinne in Koreaans te verbind. Dit beteken dieselfde as 'en' of 'en dan' in Afrikaans. Dit heg direk aan werkwoord- en byvoeglike naamwoordstamme vas.

Hoofgebruike:
1. Opeenvolgende handelinge ('en dan')
Dit word gebruik wanneer een handeling ná 'n ander plaasvind. Die volgorde maak saak.

아침을 먹고 학교에 가요. (Ek eet ontbyt en dan gaan ek skool toe.)

2. Feite of toestande opnoem ('en')
Dit word gebruik om twee of meer eienskappe of handelinge te lys wat verband hou, maar nie 'n streng tydsvolgorde het nie.

그 가수는 예쁘고 노래를 잘해요. (Daardie sanger is mooi en sing goed.)

Hoe om dit te gebruik:
Heg -고 eenvoudig aan die werkwoord- of byvoeglike naamwoordstam vas. Dit maak nie saak of die stam op 'n vokaal of 'n konsonant eindig nie. Dit is baie reëlmatig!

먹다 (om te eet) → 먹 + 고 → 먹고
가다 (om te gaan) → 가 + 고 → 가고
예쁘다 (om mooi te wees) → 예쁘 + 고 → 예쁘고
좋다 (om goed te wees) → 좋 + 고 → 좋고

Tydsvorm: In 'n 'en dan'-ketting het die eerste werkwoord gewoonlik geen tydsaanduier nie, en die laaste werkwoord dra die tydsvorm. Wanneer jy feite lys of twee dinge teenoor mekaar stel, plaas moedertaalsprekers dikwels die verlede tyd op albei werkwoorde.

어제 영화를 보고 쇼핑했어요. (Gister het ek 'n fliek gekyk en toe inkopies gedoen.)
어제는 영화를 봤고 오늘은 쇼핑했어요. (Gister het ek 'n fliek gekyk, en vandag het ek inkopies gedoen.)

Voorbeelde (4)

밥을 먹고 숙제를 했어요.
I ate a meal and then did my homework.
Woord vir woord: Maaltyd geëet en huiswerk gedoen.
제 친구는 키가 크고 착해요.
My friend is tall and kind.
Woord vir woord: My vriend se lengte is groot en is vriendelik.
저는 책을 읽고 음악을 들어요.
I read a book and listen to music.
Dit lys twee afsonderlike aktiwiteite. Die volgorde is nie streng belangrik nie.
이 식당은 음식이 싸고 맛있어요.
This restaurant's food is cheap and delicious.
Woord vir woord: Hierdie restaurant se kos is goedkoop en is heerlik.

Algemene foute

Om -고 te gebruik vir ’n duidelike oorsaak-en-gevolg-verhouding.
Ander betekenis피곤하고 일찍 잤어요.
피곤해서 일찍 잤어요.
Alhoewel dit grammatikaal moontlik is, lys -고 net twee feite ('Ek was moeg, en ek het vroeg gaan slaap'). Vir oorsaak en gevolg ('Omdat ek moeg was, het ek vroeg gaan slaap'), is dit meer natuurlik om -아/어서 te gebruik.