-아/어서

Because of, therefore

Vlak 2Klink soos a eoseo

-아/어서 verbind twee klousules om 'omdat' of 'en dan' te beteken.

Hoe dit werk

-아/어서 is een van die mees algemene maniere om klousules in Koreaans te verbind. Die betekenis daarvan hang af van die konteks.

Vervoegingsreëls:
Dit hecht aan die werkwoord- of byvoeglike naamwoordstam.

As die laaste vokaal van die stam ㅏ of ㅗ is, voeg -아서 by.
bv., 가다 (om te gaan) → 가서
bv., 좋다 (om goed te wees) → 좋아서
As die laaste vokaal iets anders is, voeg -어서 by.
bv., 먹다 (om te eet) → 먹어서
bv., 만들다 (om te maak) → 만들어서
Vir 하다-werkwoorde word dit 해서.
bv., 공부하다 (om te studeer) → 공부해서
Vir die kopula 이다 (om te wees), word dit (이)라서 na 'n selfstandige naamwoord.
bv., 학생이다 → 학생이라서 (vokaal-eindigende selfstandige naamwoord: 의사라서)

Gebruik 1: Oorsaak en gevolg ('omdat')
Dit is die mees algemene gebruik. Die eerste klousule is die rede vir die resultaat in die tweede klousule.

bv., 배가 아파서 병원에 갔어요. (Omdat my maag seer was, het ek hospitaal toe gegaan.)

Belangrike beperkings vir 'omdat':
Wanneer dit vir 'n rede gebruik word, het die klousule wat op -아/어서 eindig twee sleutelreëls:

Geen verlede tyd: Jy kan nie die verlede tyd-merker -았/었- voor -아/어서 gebruik nie. Die tyd van die hele sin word deur die finale werkwoord bepaal.
bv., 어제 피곤해서 일찍 잤어요. (Omdat ek gister moeg was, het ek vroeg geslaap.) - Korrek
bv., 어제 피곤했어서 일찍 잤어요. - Inkorrek
Geen bevele/voorstelle: Die finale klousule kan nie 'n bevel (bv., -으세요) of 'n voorstel (bv., -ㅂ시다, -ㄹ까요?) wees nie. Hiervoor moet jy -(으)니까 gebruik.
bv., 날씨가 좋으니까 공원에 갑시다. (Omdat die weer goed is, kom ons gaan park toe.) - Korrek
bv., 날씨가 좋아서 공원에 갑시다. - Inkorrek

Gebruik 2: Opeenvolgende aksies ('en dan')
Hierdie gebruik verbind twee aksies wat nou verwant is en in volgorde plaasvind. Die eerste aksie moet voltooi wees vir die tweede om te kan plaasvind.

bv., 도서관에 가서 공부했어요. (Ek het biblioteek toe gegaan en toe gestudeer.)

Dit impliseer dat die studeer by die biblioteek plaasgevind het. Die twee aksies word deur ligging verbind. Dit is anders as -고, wat net aksies in chronologiese volgorde lys sonder om 'n sterk verbintenis te impliseer.

Voorbeelde (5)

비가 와서 길이 미끄러워요.
Because it's raining, the road is slippery.
Woord vir woord: Reën kom so pad is glad.
Dit toon 'n duidelike oorsaak (reën) en gevolg (gladde pad).
너무 피곤해서 일찍 잤어요.
I was so tired, so I went to bed early.
Woord vir woord: Te moeg so vroeg geslaap.
Die rede vir vroeg slaap was dat ek moeg was. Let op dat '피곤해서' gebruik word, nie '피곤했어서' nie, selfs al is die gebeurtenis in die verlede.
친구를 만나서 같이 점심을 먹었어요.
I met my friend and then we had lunch together.
Woord vir woord: Vriend ontmoet en dan saam middagete geëet.
Dit toon 'n reeks verwante aksies. Eers het ek my vriend ontmoet, en as 'n direkte gevolg het ons middagete geëet.
서울역에 가서 기차를 탈 거예요.
I will go to Seoul Station and then take the train.
Woord vir woord: Seoul stasie toe gaan en dan trein sal ry.
Die aksie om stasie toe te gaan is 'n nodige eerste stap vir die tweede aksie, om die trein te neem.
주말이라서 백화점에 사람이 많아요.
Because it's the weekend, there are a lot of people at the department store.
Woord vir woord: Naweek omdat afdelingswinkel by mense is baie.
Hierdie voorbeeld gebruik -이라서, die vorm van -아/어서 vir die selfstandige naamwoord + 이다-kombinasie.

Algemene foute

Gebruik van verlede tyd voor -아/어서.
어제 돈이 없었어서 영화를 못 봤어요.
어제 돈이 없어서 영화를 못 봤어요.
Die tyd van die rede-klousule word deur die finale werkwoord van die sin geïmpliseer. Jy moet nie die verlede tyd-merker -았/었- by die werkwoordstam voor -아/어서 voeg nie.
Gebruik van -아/어서 om 'n rede vir 'n bevel of voorstel te gee.
날씨가 좋아서 산책할까요?
날씨가 좋으니까 산책할까요?
Wanneer die hoofklousule 'n bevel (bv., -으세요) of 'n voorstel (bv., -ㄹ까요?, -ㅂ시다) is, moet jy -(으)니까 gebruik om die rede te stel, nie -아/어서 nie.