-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다
(Na) savair sche/sch'i
Quest muster cumbinescha ina dumonda integrada cun '알다' (savair) u '모르다' (betg savair). I po vegnir traduci sco 'Jau sai/na sai betg sche...' u 'Jau sai/na sai betg tgi/tge/nua/cur/daco/co...'
Co quai funcziuna
Quest muster è impurtant per exprimer nunsecurtezza u per dumandar infurmaziuns en moda indirecta. Il cor da questa structura è la finiziun -ㄴ지/는지, che transfurma ina declaraziun u dumonda en ina proposiziun substantivica che represchenta in'infurmaziun nunenconuschenta.
Co ch'i funcziuna:
Ti prendas ina dumonda (p.ex. '누가 왔어요?' - Tgi è vegnì?) e l'integras en ina frasa pli lunga (p.ex. '저는 [누가 왔는지] 몰라요.' - Jau na sai betg [tgi ch'è vegnì].).
Reglas da conjugaziun:
La conjugaziun dependa dal tip da pled e dal temp.
1. Adjectives: Agiunscha -ㄴ지 a stoms che fineschan sin ina vucala (p.ex. 크다 → 큰지) e -은지 a stoms che fineschan sin ina consonant (p.ex. 작다 → 작은지).
• 이 옷이 얼마나 비싼지 알아요? (Sas ti quant charas che questas vestgadiras èn?)
2. Verbs (temp preschent): Agiunscha -는지 al stom dal verb, independentamain sch'el finescha sin ina vucala u consonant.
• 그 사람이 지금 어디에 사는지 몰라요. (Jau na sai betg nua che quella persuna viva ussa.)
3. Verbs (temp passà): Agiunscha -았/었는지 al stom dal verb.
• 어제 누가 전화했는지 기억이 안 나요. (Jau na ma regord betg tgi ch'ha telefonà gievgia.)
4. Temp futur / Conjectura (verbs & adjectives): Agiunscha -ㄹ지 a stoms che fineschan sin ina vucala e -을지 a stoms che fineschan sin ina consonant. Quai vegn duvrà per pussaivladads en il futur u cura ch'ins speculescha davart insatge.
• 회의가 언제 끝날지 모르겠어요. (Jau na sai betg cura che la reuniun vegn a finir.)
5. Substantivs (이다/아니다): Agiunscha -인지 al substantiv.
• 저 분이 선생님인지 학생인지 잘 모르겠어요. (Jau na sai betg exact sche quella persuna è in magister u in student.)
Quest muster vegn duvrà savens cun pleds da dumonda sco 누구 (tgi), 뭐 (tge), 어디 (nua), 언제 (cur), 왜 (daco), 어떻게 (co) ed 얼마나 (quant).
Exempels (5)
- 그 사람이 어디에 사는지 알아요?
Do you know where that person lives?
Pled per pled: That person where lives do you know?
Duvra la furma dal verb en il preschent '사는지' (da 살다) per dumandar davart in fatg actual nunenconuschent.
- 내일 날씨가 좋을지 모르겠어요.
I don't know if the weather will be good tomorrow.
Pled per pled: Tomorrow weather will be good I don't know.
Duvra la furma da futur/conjectura '좋을지' (da 좋다) per exprimer nunsecurtezza davart in eveniment futur.
- 이 문제가 왜 중요한지 설명해 주세요.
Please explain why this problem is important.
Pled per pled: This problem why is important please explain.
Qua vegn il muster duvrà cun '설명하다' (spiegar) enstagl da '알다/모르다', quai che muss sia versatilitad. El duvra la furma da l'adjectiv '중요한지' (da 중요하다).
- 누가 이 케이크를 만들었는지 아는 사람 있어요?
Is there anyone who knows who made this cake?
Pled per pled: Who this cake made person who knows is there?
Duvra la furma dal passà '만들었는지' (da 만들다) per dumandar davart in'acziun passada.
- 이게 진짜인지 가짜인지 구별할 수 없어요.
I can't distinguish whether this is real or fake.
Pled per pled: This real-if fake-if distinguish cannot.
Duvra la furma dal substantiv '진짜인지' e '가짜인지' per exprimer nunsecurtezza tranter duas opziuns da substantivs.
Sbagls frequents
Duvrar il preschent '-는지' per eveniments futurs.
Autra significaziun주말에 영화를 보는지 모르겠어요.주말에 영화를 볼지 모르겠어요.Per acziuns u pussaivladads futuras stos ti duvrar la furma dal futur -(으)ㄹ지. '-는지' è per acziuns en il preschent u fatgs generals.
Confunder '-ㄴ/는지' (sche) cun '-는 것' (il fatg che).
Autra significaziun저는 지구가 둥근지 알아요.저는 지구가 둥글다는 것을 알아요.'-ㄴ/는지 알다' implica che ti sas la resposta sin ina dumonda u ina nunsecurtezza. Per declerar ch'ins sa in fatg fix ed etablì, èsi pli natiral da duvrar -는 것 u ina furma da citat sco -다는 것.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -ㄴ지/는지Whether, if
Quest è il component grammatical central che furma la proposiziun da dumonda integrada. Il muster da mira, '-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다', è in'applicaziun directa da questa proposiziun cun ils verbs per savair/betg savair.
Nivel 3 - -(으)ㄹ지Sche, Sch'i
Questa è la versiun da futur/conjectura da la proposiziun da dumonda integrada. I è impurtant da distinguer ses diever per nunsecurtezza futura dal preschent '-는지'.
Nivel 3 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알다Savair co far, crair che (savens per sbagl)
Quest muster è fitg sumegliant en la structura, ma ha in auter senn. El signifitga 'savair/betg savair co far insatge' u 'pensar/assumer' insatge (che pudess esser fallà). El vegn savens confundì cun '-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다', che tracta il savair u betg savair in'infurmaziun.
Nivel 3 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 모르다Betgir coir, betgir chapi
Quest muster è fitg sumegliant en la structura, ma ha in auter senn. El signifitga 'savair/betg savair co far insatge' u 'pensar/assumer' insatge (che pudess esser fallà). El vegn savens confundì cun '-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다', che tracta il savair u betg savair in'infurmaziun.
Nivel 3 - -(으)ㄹ까 봐Per tema che, preoccupato che
Omadus musters tractan nunsecurtezza futura. Totalmain, '-ㄹ지 모르다' è ina declaraziun neutra da betg savair, entant che '-ㄹ까 봐' exprima specificamain tema u preoccupaziun davart in resultat negativ pussaivel.
Nivel 3 - -ㄴ/는/ㄹ 것 같다Sembli, parair
Quest muster vegn duvrà per exprimer ina supposiziun u in'assumziun ('i para sco...'), quai ch'è ina moda da tractar la nunsecurtezza. El stat en cuntrast cun '-ㄴ/는/ㄹ지 모르다', che declera explicitamain ina mancanza d'infurmaziun enstagl da far ina supposiziun.
Nivel 3