-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다
Savair co far, crair che (savens per sbagl)
-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다 ha duas significaziuns principalas: exprimer in'abilitad («savair co») u exprimer ina supposiziun («cartair che...», savens ina faussa).
Co quai funcziuna
Quest muster ha duas muntadas distinctas tenor il context e la conjugaziun. Chapir tuttas duas è central.
1. Abilitad: 'savair co far'
Questa furma vegn duvrada cun verbs d'acziun per exprimer la savida d'ina capacitad u d'ina metoda. Ella dovra adina il modifitgader dal futur -ㄹ/을.
- Tschep verbal che finescha cun ina vocala u cun la consonanta ㄹ + -ㄹ 줄 알다 (p.ex., 운전하다 → 운전할 줄 알다; 만들다 → 만들 줄 알다)
- Tschep verbal che finescha cun ina consonanta (ora sche ㄹ) + -을 줄 알다 (p.ex., 먹다 → 먹을 줄 알다)
Quai sumeglia -ㄹ 수 있다 ('pudair'), ma -ㄹ 줄 알다 accentuescha specificamain las enconuschientschas u l'abilitad necessarias, entant che -ㄹ 수 있다 po era muntar pussaivladad u permissiun.
2. Supposiziun: 'crair che...' (savens per sbagl)
Cun questa furma munta 알다 'crair' u 'supponer', betg 'savair in fatg'. La conjugaziun dependa dal tip da verb/adjectiv e dal temp gramatical.
- Verbs d'acziun (preschent): tschep verbal + -는 줄 알다
(p.ex., 그 사람은 자기가 다 아는 줄 알아요. - El crai da savair tut.) - Verbs descriptivs (preschent): tschep adjectival + -ㄴ/은 줄 알다
(p.ex., 다들 제가 어린 줄 알아요. - Tuts crajan che jau saja giuven.) - Temp passà (verbs d'acziun): tschep verbal + -(으)ㄴ 줄 알다
(p.ex., 그가 이미 떠난 줄 알았어요. - Jau crajeva ch'el era gia partì.) - Temp futur (verbs/adjectivs): tschep + -ㄹ/을 줄 알다
(p.ex., 그가 내일 올 줄 알았어요. - Jau crajeva ch'el vegniss damaun.) - Substantivs (preschent): substantiv + -인 줄 알다
(p.ex., 오늘이 휴일인 줄 알았어요. - Jau crajeva che oz saja in di da festa.)
Remartga che la furma dal futur per la 'supposiziun' è identica a la furma per l''abilitad'. La muntada vegn definida tras il context ed il verb duvrà. Per exempel cun verbs sco 오다 (vegnir) u 춥다 (avair fraid), exprima quai ina supposiziun davart il futur, betg ina capacitad.
Nuansa impurtanta: supposiziun errada
Al preschent munta 알다 'crair' u 'supponer' (내가 바보인 줄 알아? munta 'Crais ti che jau saja tup?'). Cura che quest muster vegn duvrà al passà (알았다), inditgescha quai fitg savens che la supposiziun da la persuna che discurra era faussa. I sa translatascha cun 'jau crajeva che...', sugerind ina supposiziun errada che vegn ussa curregida.
p.ex., 시험이 오늘인 줄 알았어요. - 'Jau crajeva che l'examen era oz.' (ma i n'è betg uschia).
알았다 po era muntar 'jau saveva' cura che la suandanza è stada dretga: 그럴 줄 알았어요. - 'Jau saveva quai.' 몰랐다 munta 'jau na saveva betg': 네가 이렇게 바쁜 줄 몰랐어. - 'Jau na saveva betg che ti eras uschè occupà.'
Per dir che ti sas in fatg, dovra -ㄴ/는 것을 알다 (오늘이 일요일인 것을 알아요). Per dir che ti sas sche, tgi u tge, dovra -ㄴ/는지 알다 (오늘이 무슨 요일인지 알아요).
Exempels (6)
- 운전할 줄 알아요?
Do you know how to drive?
Pled per pled: Manar auto sas ti?
Quai dovra la furma
-ㄹ 줄 알다per dumandar davart in'abilitad u ina cumpetenza. - 저는 그 사람이 학생인 줄 알았어요.
I thought that person was a student.
Pled per pled: Jau quella persuna student era jau pensava.
Il temp passà
알았어요implica ina supposiziun fallada. Il pledader sa ussa che la persuna na è betg in student. - 네가 이렇게 바쁜 줄 몰랐어.
I didn't know you were this busy.
Pled per pled: Ti uschè occupà jau na saveva betg.
Qua vegn el duvrà cun ses cuntrari, 모르다, per exprimar ina mancanza da conuschientscha davart ina situaziun actuala.
바쁘다è in verb descriptiv, perquai prenda el-ㄴ 줄. - 비가 오는 줄 알고 우산을 가져왔어요.
Cret che i plueva, hai jau prendì ina paralia.
Pled per pled: Plievgia vegnind manegià paralia manada.
Quai mussa la significaziun da supposiziun cun in verb d'acziun (
오다), utilisond-는 줄 알다. Qua munta 알고 «manegiond», pia ha il pledader supponì ch'i plueva, e la supposiziun pudeva esser faussa. - 김치를 만들 줄 알아요.
I know how to make kimchi.
Pled per pled: Kimchi far sai jau.
In auter exempel dal significat d'abilitad.
만들다è in verb irregular cunㄹ, perquai daventa el만들+줄 알다->만들 줄 알다. - 내일 날씨가 추울 줄 알았는데, 생각보다 따뜻하네요.
I thought the weather would be cold tomorrow, but it's warmer than I expected.
Pled per pled: Damaun l'aura fraida vegniss jau pensava, che pensà chaud.
Quai mussa la significaziun da «supposiziun» per in eveniment futur.
-ㄹ 줄 알았다vegn utilisà per exprimer ina supposiziun errada davart l'avegnir.
Sbagls frequents
Duvrar il present
알아요per ina supposiziun fallada che è vegnida curregida.Autra significaziun저는 오늘이 일요일인 줄 알아요.저는 오늘이 일요일인 줄 알았어요.Il temp preschent 알아요 munta qua «jeu supponel che oz saja dumengia», e na di betg che ti havas tort. Per dir «jeu cartevel che oz fussi dumengia» (mo jeu havevel tort), utilisescha il temp vargau
알았어요.Confunder
-ㄹ 줄 모르다(betg savair la cumpetenza) cun-ㄹ 수 없다(betg pudair pervia da circumstanzas).피곤해서 운전할 줄 몰라요.피곤해서 운전할 수 없어요.-ㄹ 줄 모르다signifitga che ti n'has betg la cumpetenza u la conuschientscha per manar in auto.-ㄹ 수 없다signifitga che ti na pos betg manar in auto ussa pervia d'ina cundiziun temporara, sco esser stanchel. Perquai che la raschun è la stanchezza, betg ina mancanza da cumpetenza, è-ㄹ 수 없다la tscherna correcta.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -ㄴ/는/ㄹ 줄 모르다Betgir coir, betgir chapi
Quest è il cuntrari direct da
Nivel 3-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다. El signifitga 'betg savair far insatge' u 'esser nunconscient d'in fat'. - -(으)ㄹ 수 있다/없다Puder/na puder
Omadus pon exprimer l'abilitad, ma
Nivel 2-ㄹ 줄 알다sa concentrescha sin la conuschientscha u la cumpetenza, entant che-ㄹ 수 있다è pli vast e cuvra l'abilitad generala, la pussibilitad e la lubientscha. - -ㄴ지/는지Whether, if
Omisdus muster vegnan utilisads cun
Nivel 3알다/모르다. Dentant vegn-ㄴ지/는지utilisà per savair infurmaziuns colliadas cun ina dumonda (tgi, tge, nua, sche), entant che-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다serva per in'abilitad, u per quai che ti cartas u supponas. - -ㄴ/는/ㄹ 것 같다Sembli, parair
Quest exprima ina supposiziun ('i para che...'), represchentond in nivel pli bass da segirtad. En cuntrast,
Nivel 3-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다exprima quai che ins crai ch'è in fat (sch'i sa mussa er ch'i è ina supposiziun fallada). - -ㄴ/는다는 것Il fatg che... (citaziun)
Quest muster nominalisescha ina frasa per muntar «il fatg che...». Utilisescha quel, betg
Nivel 4-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다, per dir che ti sas in fatg.그가 온다는 것을 알아요munta «jau sai ch'el vegn», entant che그가 오는 줄 알아요munta «jau suppon ch'el vegn».
Emprenda suenter
Models che sa basan sin quest model.