-기

Зат есім жасаушы суффикс

2-деңгейАйтылуы gi

-기 — етістік немесе сын есім түбіріне жалғанып, оны зат есімге айналдыратын суффикс. Мысалы, '읽다' (оқу) етістігі '읽기' (оқу) зат есіміне айналады.

Қалай жұмыс істейді

-기 — күрделірек сөйлемдер құрастыруға арналған әмбебап әрі өте маңызды грамматикалық үлгі. Ол әрекеттер мен күйлерді зат сияқты сипаттауға мүмкіндік береді.

1. Етістік пен сын есімнен зат есім жасау
Негізгі формуласы: Етістік/Сын есім түбірі + 기.

먹다 (жеу) → 먹기 (жеу)
자다 (ұйықтау) → 자기 (ұйықтау)
만들다 (жасау) → 만들기 (жасау)
크다 (үлкен болу) → 크기 (көлем, үлкендік)

2. Жаңа зат есімді сөйлемде қолдану
-기 арқылы зат есім жасағаннан кейін, оған септік жалғауларын жалғай аласыз.

Бастауыш: 한국어 공부하기가 재미있어요. (Корей тілін үйрену қызықты.)
Толықтауыш: 저는 영화 보기를 좋아해요. (Мен кино көруді ұнатамын.)

3. -기 суффиксі бар жиі кездесетін тіркестер
-기 суффиксі басқа да маңызды грамматикалық құрылымдардың құрамына кіреді. Оны тани білу мағынасын түсінуге көмектеседі.

-기 시작하다: бір нәрсені істей бастау (мысалы, 운동하기 시작했어요 - Мен спортпен айналыса бастадым.)
-기 쉽다/어렵다: істеу оңай/қиын болу (мысалы, 이 책은 읽기 쉬워요 - Бұл кітапты оқу оңай.)
-기 좋다/편하다: істеуге жақсы/ынғайлы болу (мысалы, 이 책은 읽기 좋아요 - Бұл кітапты оқуға жақсы.)
-기를 좋아하다/싫어하다: істегенді ұнату/ұнатпау (мысалы, 저는 혼자 여행하기를 좋아해요 - Мен жалғыз саяхаттағанды ұнатамын.)
-기 때문에: істегендіктен / себепті (мысалы, 비가 오기 때문에 못 갔어요 - Жаңбыр жауғандықтан бара алмадым.)
-기 전에: істемей тұрып / бұрын (мысалы, 자기 전에 책을 읽어요 - Ұйықтамай тұрып кітап оқимын.)

4. -기 және -는 것
-기 мен -는 것 екеуі де етістікті зат есімге айналдырады, бірақ олардың нәзік айырмашылықтары бар.

-기 көбінесе әрекеттің жалпы, абстрактілі ұғымын білдіреді. Тізімдерде, тақырыптарда, хабарландыруларда және жоғарыда аталған тұрақты тіркестерде жиі қолданылады.
-는 것 көбінесе белгілі бір нақты әрекетті, фактіні немесе оқиғаны білдіреді. Күнделікті сөйлесуде өте жиі кездеседі.

Мысалы:
• 제 취미는 영화 보기예요. (Меңің хоббиім — кино көру.) - Жалпы әрекетті білдіреді.
• 지금 제가 보는 것은 영화예요. (Қазір менің көріп отырғаным — кино.) - Осы сәттегі нақты көру әрекетін білдіреді.

Мысалдар (5)

매일 운동하기는 어려워요.
Exercising every day is difficult.
Сөзбе-сөз: Every day exercising is difficult.
운동하다 (to exercise) becomes 운동하기 (exercising), which acts as the subject of the sentence.
저는 책 읽기를 좋아해요.
I like reading books.
Сөзбе-сөз: I book reading like.
읽다 (to read) becomes 읽기 (reading). The object particle -를 is attached to it.
어제부터 한국어를 공부하기 시작했어요.
I started studying Korean yesterday.
Сөзбе-сөз: Yesterday from Korean studying started.
This example uses the common set phrase '-기 시작하다' (to start doing).
이 신발은 신기 편해요.
These shoes are comfortable to wear.
Сөзбе-сөз: These shoes wearing is comfortable.
Here, -기 is used with an adjective (편하다 - to be comfortable) to describe the action of wearing (신기).
오늘의 할 일: 방 청소하기, 숙제하기, 장보기
Today's to-do list: Cleaning the room, doing homework, grocery shopping
Сөзбе-сөз: Today's to-do thing: room cleaning, homework doing, grocery shopping
-기 is often used to create items in a list or a title, as it concisely names the actions.

Жиі кездесетін қателер

Жасалып жатқан нақты, заттық нысанға сілтеме жасағанда -기 суффиксін қолдану.
이것은 제가 만들기예요.
이것은 제가 만든 것이에요.
-기 суффиксі жасау әрекетін білдіреді. Ал жасалған заттың өзін айту үшін -(으)ㄴ 것 анықтауыш формасын қолдану керек.
Жалпы ұнатуларды айтқанда -는 것 тіркесімен нәзік айырмашылығын шатастыру.
제 취미는 영화 보는 것이에요.
제 취미는 영화 보기예요.
Грамматикалық тұрғыдан қате болмаса да, жалпы хоббиді немесе ұнататын нәрсені сипаттау үшін -기 қолданған табиғирақ естіледі. Ал -는 것 өзіңіз істеп жатқан немесе біреудің істеп жатқанын көріп тұрған нақты әрекетті сипаттауға сәйкес келеді.