-라고
Duvrar/ordinar da far insatge
-(으)라고 è in muster gramatical per referir cumonds. Per exempel, '엄마가 빨리 오라고 했어요' signifitga 'Mamma ha ditg a mai da vegnir spert'.
Co quai funcziuna
-(으)라고 è in muster central per il discurs indirect, spezialmain per citar cumonds, dumondas u ordins. I correspunda a dir "(insatgi) ha ditg a (qualchün auter) da far..." en rumantsch.
Reglas da conjugaziun:
1. La ragisch dal verb finescha cun ina vucala u ㄹ: Agiungì -라고.
- 가다 (ir) → 가라고
- 만들다 (far) → 만들라고 (ㄹ na vegn betg stritgà)
2. La ragisch dal verb finescha cun ina consonant (excepziun ㄹ): Agiungì -으라고.
- 먹다 (magliar) → 먹으라고
- 앉다 (seser) → 앉으라고
Quest cumond cità vegn per ordinari suandà d'in verb da referat sco:
- 하다 / 말하다: dir
- 부탁하다: dumandar / far ina supplica
- 시키다: ordinar / far far insatge a qualchün
- 전하다: inoltrar in messadi
Furma curta frequenta:
En la conversaziun da mintgadi vegn -(으)라고 해요 savens scursanì a -(으)래요.
• 선생님이 오라고 해요. → 선생님이 오래요. (Il magister di da vegnir.)
• 밥 먹으라고 해요. → 밥 먹으래요. (Els dian da magliar.)
Quest muster fa part d'ina retscha da finiziuns da citaziun. Cumparai el cun:
Exempels (5)
- 선생님께서 조용히 하라고 하셨어요.
The teacher told us to be quiet.
Pled per pled: Magister (honorific) quiet far-cumond-citaziun ha ditg (honorific).
- 엄마가 저녁 먹으라고 불렀어요.
Mom called me to eat dinner.
Pled per pled: Mamma tschaina magliar-cumond-citaziun ha clamà.
먹다 finescha cun ina consonant, perquai vegn duvrà -으라고.
- 부장님이 이 서류를 빨리 만들라고 시키셨어요.
The department head ordered me to make this document quickly.
Pled per pled: Schef dal departament quest document spert far-cumond-citaziun ha ordinà (honorific).
Per ragischs da verbs che fineschan cun ㄹ sco 만들다, vegn -라고 agiungì directamain senza stritgar il ㄹ.
- 친구가 숙제를 도와달라고 부탁했어요.
My friend asked me to help with the homework.
Pled per pled: Amis lavur da scola gidar-dar-cumond-citaziun ha dumandà.
Cur ch'ins dumonda qualchün da far insatge per il pledader, vegn duvrà il verb 주다, che daventa 달라고 en questa furma citada. Quai è ina variaziun fitg frequenta ed impurtanta.
- 의사 선생님이 약을 잘 챙겨 먹으래요.
The doctor says to take my medicine well.
Pled per pled: Medicus magister medischina bain prender cura magliar-cumond-citaziun-해요.
먹으래요 è la furma scursanida da 먹으라고 해요.
Sbagls frequents
Duvrar la furma da citaziun declarativa -다고 enstagl da la furma imperativa -(으)라고 per cumonds.
선생님이 숙제를 하다고 했어요.선생님이 숙제를 하라고 했어요.-다고 serva a referir declaraziuns ('ha ditg che...'), entant che -(으)라고 serva a referir cumonds ('ha ditg da...'). Damai che 'fa tia lavur da scola' è in cumond, stos ti duvrar -(으)라고.
Sblidà d'agiuntar -으- per ragischs da verbs che fineschan cun ina consonant.
엄마가 밥을 먹라고 했어요.엄마가 밥을 먹으라고 했어요.Cur ch'ina ragisch da verb finescha cun ina consonant (sco 먹-), stos ti agiuntar -으- avant -라고, uschia ch'i daventa -으라고.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -는다고/ㄴ다고/다고Dir, chalar che
Quai è la furma da citaziun indirecta per frasas declarativas (declaraziuns), che signifitga 'dir che...'. Ella stat en cuntrast cun -(으)라고, che serva per cumonds.
Nivel 3 - -냐고Whether, if (indirect question)
Quai è la furma da citaziun indirecta per dumondas, che signifitga 'dumandar sche...'. Ella fa part da la medema famiglia da musters da citaziun sco -(으)라고.
Nivel 3 - -자고Let's, suggerir da far
Quai è la furma da citaziun indirecta per propostas u suggeriments (duvrond -자), che signifitga 'proponer da... / dir laschai nus...'. Ella cumplettescha la retscha da finiziuns da citaziun communablas ensemen cun -(으)라고.
Nivel 3 - -지 말라고Dir da betgir da betg
Quai è la furma negativa, duvrada per referir cumonds negatifs ('dir da betg far...'). Ella è il cuntrapol direct da -(으)라고 per scumonds.
Nivel 3 - -아/어라Cumond informal
Quai è ina finiziun da cumond directa ed informala. -(으)라고 vegn duvrà per referir in cumond che è oriundamain vegnì dà duvrond ina finiziun sco -아/어라 u -십시오.
Nivel 1 - -아/어 달라고Dumandar da far, dumanda
Ina furma speziala duvrada cun 주다 per signifitgar 'dumandar qualchün da far insatge per mai'. Quai è ina variaziun fitg frequenta ed impurtanta dal muster -(으)라고.
Nivel 3
Emprenda suenter
Models che sa basan sin quest model.