-(으)ㄹ걸 그랬다
I duess avair fat
'-ㄹ걸 그랬다' exprima regret davart il passà. I vegn duvrà per acziuns che ti giavischas dad avair fat ('jau avess stuì...') e, en sia furma negativa '-지 말걸 그랬다', per acziuns che ti giavischas da betg avair fat ('jau na fiss betg stuì...').
Co quai funcziuna
'-ㄹ걸 그랬다' è in'expressiun communabla duvrada per transmetter regret davart ina decisiun u acziun passada (u la mancanza da quella). I s'implitgescha che sche l'oratur pudess ir enavos, avess el agì auter.
Conjugaziun:
1. Stamm dal verb finescha cun ina vucala u ㄹ: Agiunscha -ㄹ걸 그랬다.
- 가다 (ir) → 갈걸 그랬다 (jau avess stuì ir)
- 만들다 (far) → 만들걸 그랬다 (jau avess stuì far)
2. Stamm dal verb finescha cun ina consonant (excepziun ㄹ): Agiunscha -을걸 그랬다.
- 먹다 (magliar) → 먹을걸 그랬다 (jau avess stuì magliar)
- 읽다 (leger) → 읽을걸 그랬다 (jau avess stuì leger)
Exprimer regret per in'acziun fatga:
Per exprimer regret per insatge che ti has fatg, duvras ti la furma negativa -지 말걸 그랬다 ('jau na fiss betg stuì...').
- 말하다 (discurrer) → 말하지 말걸 그랬다 (jau na fiss betg stuì dir quai)
- 사다 (cumprar) → 사지 말걸 그랬다 (jau na fiss betg stuì cumprar quai)
Nuanzas:
- Comparaziun cun -았/었어야 하다: Ombradu munta 'avess stuì far'. Totina ha '-ㄹ걸 그랬다' savens in tun pli mender, pli persunal e sco in monolog da lev regret. En cuntrast, '-았/었어야 하다' po sunar pli ferm, s'implitgond in duair u obligaziun betg ademplida, e po vegnir duvrà per crititgar sasez u auters pli directamain.
- Diever colloquial: En la conversaziun casuala vegn '그랬다' savens laschà davent, laschond be -ㄹ걸. Per exempel, '아, 그냥 집에 있을걸.' ('Ah, jau avess be stuì restar a chasa.').
Exempels (4)
- 우산을 가져올걸 그랬어요. 비가 많이 오네요.
I should have brought an umbrella. It's raining a lot.
Pled per pled: Umbrella bring-should have. Rain a lot is coming.
- 어제 파티에 갈걸 그랬다. 재미있었다면서요?
I should have gone to the party yesterday. I heard it was fun, right?
Pled per pled: Yesterday party-to go-should have. Was fun-I heard?
- 그렇게 많이 먹지 말걸 그랬어요. 배가 너무 불러요.
I shouldn't have eaten so much. I'm so full.
Pled per pled: Like that much eat-not-should have. Stomach too is full.
Quest exempel duvra la furma '-지 말걸 그랬다' per exprimer regret per in'acziun che è vegnida fatga.
- A: 이 영화 정말 지루하다. B: 그러게. 다른 영화 볼걸.
A: This movie is really boring. B: I know. We should have watched a different movie.
Pled per pled: A: This movie really is boring. B: Right. Different movie watch-should have.
Quai mussa il diever colloquial nua che '그랬다' vegn omess, laschond be '-ㄹ걸'.
Sbagls frequents
Confunder '-ㄹ걸 그랬다' (regret) cun '-ㄹ 뻔했다' (avair fat quasi).
Autra significaziun버스를 놓칠걸 그랬어요.버스를 놓칠 뻔했어요.La frasa fallada munta 'jau avess stuì mancar il bus', quai che n'è per ordinari betg il senn intenziunà. '-ㄹ걸 그랬다' exprima regret che insatge n'è betg capità (ma ti giavischass ch'i fiss capità). En cuntrast, -ㄹ 뻔했다 exprima reliev che insatge nausch è quasi capità ma betg. Duvra '-ㄹ 뻔했다' per situaziuns da 'quasi/per pauc'.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -아/어야 되다/하다Have to, must
Ombradu exprima 'avess stuì far' (cur ch'i è en il passà -았/었어야 하다), ma '-ㄹ걸 그랬다' porta savens in tun pli mender e pli persunal da regret, entant che '-았/었어야 하다' po implitgar in senn pli ferm d'obligaziun betg ademplida u critica.
Nivel 3 - -(으)ㄹ 뻔하다Quasi è capitità
Savens confundì. '-ㄹ걸 그랬다' è per regret ('jau avess stuì...'), entant che '-ㄹ 뻔하다' (duvrà en il passà sco -ㄹ 뻔했다) è per reliev suenter in eveniment che è quasi capità ('jau hai quasi...'). Els descrivan sentiments cuntraris davart in eveniment passà.
Nivel 4 - -았/었으면 좋겠다Jau Giavisch, Jau Spera
Entant che '-ㄹ걸 그랬다' exprima regret, exprima '-았/었으면 좋겠다' in giavisch u speranza davart in eveniment passà ('jau giavischass ch'i fiss stà...'). Els èn sumigliants en il guardar enavos sin il passà cun in auter resultat giavischà.
Nivel 3 - -더라면Sche fissi stà
Quai exprima ina cundiziun ipotetica en il passà, sumigliant a 'sche jau avess...'. I preceda savens ina clausa da regret, quai che fa da quai in partenari natiral da '-ㄹ걸 그랬다'. Per exempel, '그 사실을 알았더라면, 가지 말걸 그랬어요.' (Sche jau avess savì quai fatg, na fiss jau betg stuì ir.)
Nivel 5