-더-

Marcatur Da L'observaziun Dal Passà

Nivel 4Tuna sco deo

-더- è in marcatur retrospectiv che vegn inserì en in stem da verb u d'adjectiv. El signifitga che l'oratur sa regorda u raquinta insatge ch'el ha vis, udì u sentì persunalmain en il passà.

Co quai funcziuna

-더- è in infix pussant che agiuntescha ina stresa d'experientscha persunala a eveniments dal passà. El è impurtant per exprimer nuanzas da regurdientscha ed observaziun.

Funcziuns principalas:
1. Regurdientscha: El inditga che l'oratur sa regorda d'in eveniment, in stadi u in fatg dal passà da sia atgna memoria.
2. Experientscha directa: L'infurmaziun sto esser vegnida gudagnada tras ils atgns senns da l'oratur (vesair, udir, sentir). El na po betg vegnir duvrà per chaussas emprendidas da segunda maun (p.ex. d'in cudesch u d'ina autra persuna).

Combinaziuns communas:
-더- vegn darar duvrà sulet. El sa combina cun autras finiziuns per crear patratgs gramaticals specifics:

  • -더라 / -더라고(요): Duvrà per constatar in fatg che ti has scuvert tras experientscha dal passà. Ex: 어제 영화가 재미있더라고요. (Jau hai scuvert che il film da gievgia era divertent.)
  • -던: Ina furma che modifiescha substantivs, duvrada per acziuns u stadis ch'eran en curs, repetids u habituals en il passà. Ex: 제가 마시던 커피예요. (Quai è il caffè ch'jau beveva.)
  • -았/었던: Ina furma che modifiescha substantivs per in eveniment dal passà che è cumplettamain terminà e betg pli en curs. Ex: 작년에 갔었던 식당. (Il restaurant nua ch'jau era ì l'onn passà.)
  • -더니: Collia in eveniment dal passà observà (clausola 1) cun in resultat u in midament suandant (clausola 2). Ex: 그가 열심히 공부하더니 시험에 합격했어요. (Jau hai vis ch'el ha emprendì fitg, e silsuenter ha el passentà l'examen.)
  • -던데(요): Dat infurmaziuns da fund basadas sin in'observaziun dal passà, savens per introducir in'idea, ina dumonda u ina proposta cuntrastanta. Ex: 날씨가 춥던데 옷을 따뜻하게 입으세요. (Jau hai observà ch'il veter è fraid, alura vestgescha ti per plaschair chaud.)

Limitaziun dal subject:
Generalmain na po il subject d'ina frasa che duvra -더- betg esser l'emprima persuna ('jau' u 'nus') cura che descrivan in'acziun specifica d'ina giada. Quai è perquai ch'i para strano d''observar' sasez cura che ti fas in'acziun.

  • Incorrect: 어제 내가 숙제를 하더라. (I para sco sche ti avessas observà tasez far pensums d'ina perspectiva exteriura.)
  • Correct: 어제 나는 숙제를 했어요.

Tuttina èsi acceptabel da duvrar in subject da l'emprima persuna cura che ti sa regordas d'in stadi intern, in sentiment u in'acziun habituala dal passà.

  • Correct: 어렸을 때 내가 단것을 좋아했더라. (Jau ma regord ussa ch'jau amava chaussas dultscha cura ch'jau era pitschen.)

Questa distinziun suttastritga che -더- sa tracta fundamentalmain d'observaziun e regurdientscha.

Exempels (4)

  1. 어제 본 영화가 정말 재미있더라고요.

    The movie I saw yesterday was really fun (I found out from watching it).

    Pled per pled: Yesterday saw movie really fun-was-(I-recall).

    Qua vegn -더라고요 duvrà per raquintar in'experientscha u ina scuverta persunala. L'oratur parta sia observaziun directa che il film era divertent.

  2. 이것은 제가 자주 가던 카페입니다.

    This is the cafe I used to go to often.

    Pled per pled: This is I often used-to-go cafe.

    -던 modifies '카페' (caffè), inditgond in lieu ch'l'oratur ha visità repetidamain u habitualmain en il passà. Quai implica in sentiment da regurdientscha.

  3. 친구가 아침에는 괜찮아 보이더니 오후에는 아프다고 했어요.

    My friend seemed fine in the morning, but then in the afternoon, she said she was sick.

    Pled per pled: Friend in the morning fine seemed-(I-observed)-and-then in the afternoon sick said.

    -더니 collia l'observaziun da l'oratur ('la collia pareva bain') cun in eveniment suandant e cuntrastant ('ella ha ditg ch'ella è malsauna').

  4. 민수 씨가 어제 정말 피곤해 보이던데요.

    Minsu looked really tired yesterday (from what I saw).

    Pled per pled: Minsu yesterday really tired looked-(I-observed).

    -던데요 dat infurmaziuns da fund basadas sin l'observaziun da l'oratur. El po vegnir duvrà per entschair ina conversaziun u per exprimer preoccupaziun.

Sbagls frequents

  • Duvrar -더- per infurmaziuns emprendidas da segunda maun, betg da l'experientscha directa.

    Autra significaziun책에서 읽었는데, 한국 역사는 재미있더라고요.
    책에서 읽었는데, 한국 역사는 재미있었어요.

    -더- pretenda in'experientscha directa e persunala. Perquai che ti has emprendì davart l'istorgia coreana d'in cudesch (infurmaziun da segunda maun) e betg vivend tras ella, è il temp passà simpel -았/었어요 pli approprià.

  • Duvrar -더- cun in subject da l'emprima persuna per in'acziun specifica d'ina giada.

    어제 제가 집에 일찍 오더라.
    어제 저는 집에 일찍 왔어요.

    I n'è betg natural da duvrar -더- per descriver tasez cura che ti fas in'acziun sco 'turnar a chasa'. I para sco sche ti observassas tasez d'ina perspectiva exteriura. Duvra il temp passà simpel per tias atgnas acziuns.

Co ch'i sa collia

Conjugaziun da verbs da basaFundamentsStems dals verbsFundaments
-더-Nivel 4Marcatur Da L'observaziun Dal Passà

Emprenda quai l'emprim

Pleds en quest model

-더-