-더

Observaziun, realisaziun

Nivel 4Tuna sco deo

-더 è in marcadur da retrospecziun. El mussa che l'oratur raquinta d'insatge ch'el ha vis, udì u sentì persunalmain en il passà.

Co quai funcziuna

-더- è ina finiziun pre-finala che agiunta ina dimensiun da significat a declaraziuns en il passà. Sia funcziun centrala è da mussar che l'infurmaziun communitgada sa basa sin l'experientscha u observaziun directa e persunala da l'oratur. I trasmetta in sentiment da regurdientscha u da realisaziun.

1. Experientscha directa cunter passà simpel
Entant che il passà standard declera simplamain in fatg, suttastritga -더- che l'oratur è stà preschent.

  • Passà simpel: 어제 날씨가 좋았어요. (L'aura era buna ier.) - Ina declaraziun neutrala d'in fatg.
  • Cun -더-: 어제 날씨가 좋더라. (Jau ma regord che l'aura era buna ier.) - Implica che l'oratur era là e sa regorda da sia observaziun persunala.

2. Restricziuns dal subject
Il subject d'ina frasa cun -더- n'è per ordinari betg l'oratur (emprima persuna 'jau').

  • Terza persuna (el/ella/els): Perfect. L'oratur observa qualch'auter.
    e.g., 지수 씨가 노래를 정말 잘하더라. (Jau hai vis che Jisu chanta fitg bain.)
  • Segunda persuna (ti): Era commun, spezialmain cura ch'ins sa regorda d'insatge davart l'auditur.
    e.g., 너 어제 정말 피곤해 보이더라. (Ti parevas fitg stanchel ier, hai jau rimarcà.)
  • Emprima persuna (jau): Quai è in cas spezial. I vegn duvrà cura che l'oratur reflectescha davart ses agen stadi u acziun passada, savens cun in sentiment da surpraisa u nova realisaziun. Igl è sco observar sasez d'ina tscherta distanza.
    e.g., 내가 어제 그렇게 많이 먹었더라. (Jau realisesch ussa ch'jau hai mangià uschè bler ier.)

3. Combinaziuns communas
-더- è in element da construcziun e vegn quasi adina combinà cun autras finiziuns:

  • -더라 / -더라고(요): Ina declaraziun d'in fatg observà. La furma da finiziun da frasa la pli communa.
    e.g., 시험이 생각보다 어렵더라고요. (Jau hai chattà che l'examen era pli dir che pensà.)
  • -던: Ina furma che modifiescha in substantiv. Descriva in substantiv che l'oratur sa regorda dal passà.
    e.g., 제가 자주 가던 카페가 문을 닫았어요. (Il café nua ch'jau sun savens ì è serrà.)
  • -더니: Collia ina observaziun passada cun in resultat u in cuntrast suandant.
    e.g., 아침에는 날씨가 흐리더니 지금은 맑아졌네요. (Igl era nivulus questa damaun, ma ussa èsi daventà cler.)
  • -던가(요)?: Duvrà per far ina dumonda davart insatge dal passà che l'oratur u l'auditur pudess sa regurdar.
    e.g., 우리가 작년에 여기 왔던가요? (Sain nus stads qua l'onn passà? Jau empro da ma regurdar.)

Exempels (4)

  1. 어제 보니 민준 씨가 아주 열심히 공부하더라.

    When I saw Minjun yesterday, he was studying very hard.

    Pled per pled: Ier cura ch'jau hai vis, Minjun studegiava fitg diligentamain.

    L'oratur raquinta sia observaziun directa da las acziuns da Minjun cun duvrar -더라.

  2. 그 영화가 생각보다 재미있던데요.

    That movie was more fun than I expected.

    Pled per pled: Quel film era pli divertent che pensà.

    L'oratur partecipescha sia experientscha persunala e realisaziun suenter avair guardà il film. -던데요 è ina furma polite communa per exprimer ina observaziun regurdada, savens cura ch'ins preschenta ina opiniun differenta.

  3. 제가 어렸을 때 살던 집이 아직도 그대로예요.

    The house I lived in when I was young is still the same.

    Pled per pled: La chasa nua ch'jau hai vivì cura ch'jau era giuven è anc adina la medema.

    Qua vegn -던 duvrà per modificar il substantiv 집 (chasa), indicond in lieu nua ch'l'oratur sa regorda d'avair vivì en il passà.

  4. 아까는 배가 고프더니 지금은 괜찮아졌어요.

    I was hungry a while ago, but now I'm okay.

    Pled per pled: Avant in mument aveva jau fom, ma ussa sun jau bain.

    -더니 collia il stadi observà passà da l'oratur (avair fom) cun il stadi cuntrastant actual (esser bain).

Sbagls frequents

  • Duvrar -더- per infurmaziuns da segunda maun.

    Autra significaziun친구가 그 식당이 맛있더래요.
    친구가 그 식당이 맛있대요.

    -더- è strictamain per l'experientscha directa da l'oratur. Per raquintar tge che qualch'auter ha ditg, stos ti duvrar furmas da citat indirectas sco -대요 (ina contracziun da -다고 해요).

  • Duvrar -더- cun in subject da l'emprima persuna per in'acziun passada simpla.

    저는 어제 도서관에 가더라.
    저는 어제 도서관에 갔어요.

    Per declerar in fatg simpel davart tias atgnas acziuns passadas, è il passà standard -았/었어요 correct. Duvrar -더라 tuna nunnatural, sco sche ti observassas tasez sco ina terza persuna. Duvra quai mo per in subject da l'emprima persuna cura ch'ti exprimesch ina nova realisaziun davart in agen stadi u acziun passada (e.g., 내가 그때 정말 긴장했더라 - Jau realisesch ussa ch'jau era fitg nervus da quel temp).

Co ch'i sa collia

Emprenda quai l'emprim

Emprenda suenter

Models che sa basan sin quest model.

Pleds en quest model

-더-