-더라면
If it had been
-더라면 iraganeko baldintza kontra-faktikoa da, 'baldin eta... izan balitz' edo 'baldin eta jakin izan banu...' esan nahi duena. Iraganean gertatu ez zen zerbaiti eta haren emaitza hipotetikoari buruz hitz egiteko erabiltzen da, askotan damuarekin. Hiztunaren esperientzia pertsonalean edo behaketan oinarritzen da.
Nola funtzionatzen duen
-더라면 iraganeko baldintza kontra-faktikoa adierazteko erabiltzen den gramatika-eredu aurreratua da, benetan gertatutakoaren kontrakoa den egoera bat adierazten duena. Hiru osagaiz egina dago:
- -더-: Atzera begirako markatzailea, hiztunak pertsonalki ikusi, entzun edo konturatu den zerbait gogoratzen ari dela adierazten duena.
- -았/었-: Iraganeko denbora-markatzailea, baldintza iraganean kokatzen duena.
- -라면: Baldintza-amaiera, 'baldin eta' esan nahi duena.
Konbinazio honek "Baldin eta (konturatu/ikusi izan banu)..., orduan..." esanahia sortzen du. Beti adierazten du baldintza ez zela bete eta, beraz, perpaus nagusiko emaitza ez zela gertatu. Hausnarketa-zentzu sendoa du eta, askotan, damua.
-았/었다면-ekin alderaketa:
-더라면 eta -았/었다면 biek iraganeko kontra-faktikoak adierazten dituzte ('baldin eta... izan balitz'). Desberdintasun nagusia -더--ren ñabardura da.
- -더라면: Hiztunaren esperientzia pertsonala edo konturatzea azpimarratzen du. Subjektiboa eta hausnarkorra da. Adib: 조금만 일찍 출발했더라면 기차를 안 놓쳤을 텐데. (Pixka bat lehenago atera izan banintz, ez nuen trena galduko.) - Honek iraganeko ekintza bati buruzko hausnarketa pertsonala dakar.
- -았/었다면: Iraganeko baldintza orokorragoa eta objektiboagoa. Hiztunak pertsonalki ikusi ez dituen egoerak barne, iraganeko edozein hipotesitarako erabil daiteke. Adib: 100년 전에 인터넷이 있었다면 역사가 바뀌었을 것이다. (Duela 100 urte internet egon izan balitz, historia aldatuko zen.) - Hau hipotesi orokor eta inpertsonala da.
-더라면-en ondorengo perpaus nagusiak askotan emaitza hipotetikoak edo damua adierazten duten ereduekin amaitzen dira, hala nola:
- -았/었을 텐데 (...izango zen)
- -았/었을 것이다 (...izango zen)
- -았/었을 걸(요) (...egin behar nuen)
Adibideak (4)
- 그때 조금만 더 열심히 공부했더라면 시험에 합격했을 텐데.
If I had studied just a little harder back then, I would have passed the exam.
Hitzez hitz: Garai hartan pixka bat gehiago ikasi izan banu, azterketa gaindituko nuen.
- 어제 날씨가 좋았더라면 등산을 갔을 거예요.
If the weather had been good yesterday, I would have gone hiking.
Hitzez hitz: Atzo eguraldia ona izan balitz, mendira joango nintzen.
- 그가 올 줄 알았더라면 미리 마중 나갔을 텐데.
If I had known he was coming, I would have gone out to meet him in advance.
Hemen -더라면 erabiltzeak adierazten du hiztuna gertatu ondoren konturatu zela bera zetorrela ez zekiela. Iraganean ezagutza faltari buruzko hausnarketa bat da, norberaren esperientzian oinarrituta.
- 그 말을 하지 않았더라면 우리가 헤어지지 않았을지도 몰라.
If I hadn't said those words, maybe we wouldn't have broken up.
Hitzez hitz: Hitz horiek esan ez banitu, agian ez ginen bananduko.
Ohiko akatsak
-더라면 orainaldiko edo etorkizuneko egoera hipotetikoetarako erabiltzea.
내일 비가 오더라면 집에 있을 거예요.내일 비가 오면 집에 있을 거예요.-더라면 iraganeko kontra-faktikoetarako (gertatu ez ziren gauzak) da soilik. Etorkizuneko edo orainaldiko aukeretarako, erabili baldintza sinple bat, hala nola -(으)면 edo -(ㄴ/는)다면.
-더라면 gertakari historikoetarako edo hiztunak pertsonalki ikusi ez dituen egoeretarako erabiltzea.
Esanahi desberdina세종대왕이 한글을 만들지 않았더라면 우리는 지금 한자를 쓰고 있을 것이다.세종대왕이 한글을 만들지 않았다면 우리는 지금 한자를 쓰고 있을 것이다.-더라면-ek -더- markatzailearen bidez hiztunaren esperientzia pertsonalaren edo konturatzearen ñabardura barne hartzen du. Hiztunak ikusi ez dituen iraganeko hipotesi orokorretarako edo gertakari historikoetarako, -(으)면-en iraganeko forma, hau da, -았/었다면, egokiagoa eta naturalagoa da.
Nola lotzen den
Ikasi hau lehenik
Erlazionatutako egiturak
- -더-Iraganeko behaketa-markatzailea
Hau -더라면-en barruko atzera begirako markatzaile nagusia da. -더- ulertzea funtsezkoa da -더라면-ek daraman esperientzia pertsonalaren eta oroimenaren ñabardura jabetzeko.
4. maila - -았/었으면 좋겠다Nahi Nuke, Espero Dut
Bi ereduek iraganeko errealitatearen kontrako egoera bat nahi dutela adierazten dute, askotan damuarekin. -았/었으면 좋겠다-k 'Nahi nuke... izan balitz' esan nahi du (desio bat), eta -더라면-ek 'Baldin eta... orduan...' kontra-faktiko perpaus oso bat ezartzen du.
3. maila - -(으)ㄹ걸 그랬다Egin beharko nukeen
Eredu honek damua adierazten du, '...egin behar nuen' esan nahi du. Askotan -더라면 perpaus baten emaitza-perpausean erabiltzen da iraganeko ekintza edo ez-ekintzari buruzko damu-sentimendua azpimarratzeko.
6. maila - -(으)ㄹ 뻔하다Ia ia ia
Honek 'ia zerbait egin' esan nahi du. -더라면-ek gertatu ez zen iragan hipotetiko bati buruz hitz egiten duen bitartean, -ㄹ 뻔하다-k ia gertatu zen baina gertatu ez zen zerbaiti buruz hitz egiten du. Biek gertatu ez diren iraganeko gertaerekin dute zerikusia.
4. maila - -았/었었-Egindakoa (iragan perfektua)
Hau iraganeko denbora-markatzaile perfektua da, urrunagoko iraganean amaitutako ekintza bat adierazten duena. -더라면 eta -았/었었- biek argi eta garbi amaituta dauden eta orainaldiarekin loturarik ez duten gertaerekin dute zerikusia, baina -더라면-ek hausnarketa pertsonalean oinarritutako baldintza hipotetiko bat gehitzen du.
4. maila