-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다
Kujua au kutojua (kama/iwapo)
Muundo huu unachanganya kishazi cha swali lililofichwa na '알다' (kujua) au '모르다' (kutojua). Inatafsiriwa kama 'Najua/Sijui kama...' au 'Najua/Sijui nani/nini/wapi/lini/kwa nini/vipi...'
Jinsi unavyofanya kazi
Muundo huu ni muhimu kwa kuelezea kutokuwa na uhakika au kuuliza habari kwa njia isiyo ya moja kwa moja. Kiini cha muundo huu ni mwisho wa -ㄴ지/는지, ambao hugeuza taarifa au swali kuwa kishazi cha nomino kinachowakilisha habari isiyojulikana.
Jinsi inavyofanya kazi:
Unachukua swali (mfano, '누가 왔어요?' - Nani alikuja?) na kuliingiza kwenye sentensi kubwa (mfano, '저는 [누가 왔는지] 몰라요.' - Sijui [nani alikuja].).
Kanuni za unyambulishaji:
Unyambulishaji hutegemea aina ya neno na wakati.
1. Vivumishi: Unganisha -ㄴ지 kwenye mashina yanayoishia na irabu (mfano, 크다 → 큰지) na -은지 kwenye mashina yanayoishia na konsonanti (mfano, 작다 → 작은지).
• 이 옷이 얼마나 비싼지 알아요? (Je, unajua jinsi nguo hizi zilivyo ghali?)
2. Vitenzi (Wakati uliopo): Unganisha -는지 kwenye shina la kitenzi, bila kujali kama linaishia na irabu au konsonanti.
• 그 사람이 지금 어디에 사는지 몰라요. (Sijui mtu huyo anaishi wapi sasa.)
3. Vitenzi (Wakati uliopita): Unganisha -았/었는지 kwenye shina la kitenzi.
• 어제 누가 전화했는지 기억이 안 나요. (Sikumbuki nani alipiga simu jana.)
4. Wakati ujao / Dhana (Vitenzi & Vivumishi): Unganisha -ㄹ지 kwenye mashina yanayoishia na irabu na -을지 kwenye mashina yanayoishia na konsonanti. Hii inatumika kwa uwezekano wa baadaye au wakati wa kukisia kuhusu kitu.
• 회의가 언제 끝날지 모르겠어요. (Sijui mkutano utaisha lini.)
5. Nomino (이다/아니다): Unganisha -인지 kwenye nomino.
• 저 분이 선생님인지 학생인지 잘 모르겠어요. (Sina uhakika kama mtu huyo ni mwalimu au mwanafunzi.)
Muundo huu hutumika mara kwa mara na maneno ya kuuliza kama 누구 (nani), 뭐 (nini), 어디 (wapi), 언제 (lini), 왜 (kwa nini), 어떻게 (vipi), na 얼마나 (kiasi gani).
Mifano (5)
- 그 사람이 어디에 사는지 알아요?
Do you know where that person lives?
Neno kwa neno: Mtu huyo wapi anaishi unajua?
Inatumia umbo la kitenzi cha wakati uliopo '사는지' (kutoka 살다) kuuliza kuhusu ukweli wa sasa usiojulikana.
- 내일 날씨가 좋을지 모르겠어요.
I don't know if the weather will be good tomorrow.
Neno kwa neno: Kesho hali ya hewa itakuwa nzuri sijui.
Inatumia umbo la wakati ujao/dhana '좋을지' (kutoka 좋다) kuelezea kutokuwa na uhakika kuhusu tukio la baadaye.
- 이 문제가 왜 중요한지 설명해 주세요.
Please explain why this problem is important.
Neno kwa neno: Tatizo hili kwa nini ni muhimu tafadhali eleza.
Hapa, muundo huu unatumika na '설명하다' (kueleza) badala ya '알다/모르다', ikionyesha uwezo wake mwingi. Inatumia umbo la kivumishi '중요한지' (kutoka 중요하다).
- 누가 이 케이크를 만들었는지 아는 사람 있어요?
Is there anyone who knows who made this cake?
Neno kwa neno: Nani keki hii alitengeneza mtu anayejua yupo?
Inatumia umbo la wakati uliopita '만들었는지' (kutoka 만들다) kuuliza kuhusu tendo la wakati uliopita.
- 이게 진짜인지 가짜인지 구별할 수 없어요.
I can't distinguish whether this is real or fake.
Neno kwa neno: Hii kweli-kama bandia-kama kutofautisha siwezi.
Inatumia umbo la nomino '진짜인지' na '가짜인지' kuelezea kutokuwa na uhakika kati ya chaguzi mbili za nomino.
Makosa ya kawaida
Kutumia wakati uliopo '-는지' kwa matukio ya baadaye.
Maana tofauti주말에 영화를 보는지 모르겠어요.주말에 영화를 볼지 모르겠어요.Kwa matendo au uwezekano wa baadaye, lazima utumie umbo la wakati ujao -(으)ㄹ지. '-는지' ni kwa ajili ya matendo ya wakati uliopo au ukweli wa jumla.
Kuchanganya '-ㄴ/는지' (kama/iwapo) na '-는 것' (ukweli kwamba).
Maana tofauti저는 지구가 둥근지 알아요.저는 지구가 둥글다는 것을 알아요.'-ㄴ/는지 알다' inamaanisha unajua jibu la swali au kutokuwa na uhakika. Kwa kuelezea ujuzi wa ukweli uliothibitishwa, ni kawaida zaidi kutumia -는 것 au umbo la kunukuu kama -다는 것.
Jinsi inavyounganishwa
Jifunze hii kwanza
Miundo inayohusiana
- -ㄴ지/는지Whether, If
Hii ndiyo sehemu kuu ya kisarufi inayounda kishazi cha swali lililofichwa. Muundo lengwa, '-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다', ni matumizi ya moja kwa moja ya kishazi hiki na vitenzi vya kujua/kutojua.
Kiwango 3 - -(으)ㄹ지Kama, Ikiwa
Hili ni toleo la wakati ujao/dhana la kishazi cha swali lililofichwa. Ni muhimu kutofautisha matumizi yake kwa kutokuwa na uhakika wa baadaye na wakati uliopo '-는지'.
Kiwango 3 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알다Kujua jinsi ya, kufikiri kwamba (mara nyingi kimakosa)
Muundo huu unafanana sana katika muundo lakini ni tofauti katika maana. Inamaanisha 'kujua/kutojua jinsi ya kufanya kitu' au 'kufikiri/kudhani' kitu (ambacho kinaweza kuwa si sahihi). Mara nyingi huchanganywa na '-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다', ambayo inahusu kujua/kutojua habari fulani.
Kiwango 3 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 모르다Kutojua Jinsi ya, Kutojua Kwamba
Muundo huu unafanana sana katika muundo lakini ni tofauti katika maana. Inamaanisha 'kujua/kutojua jinsi ya kufanya kitu' au 'kufikiri/kudhani' kitu (ambacho kinaweza kuwa si sahihi). Mara nyingi huchanganywa na '-ㄴ/는/ㄹ지 알다/모르다', ambayo inahusu kujua/kutojua habari fulani.
Kiwango 3 - -(으)ㄹ까 봐Kwa Hofu Kwamba, Kuwa na Wasiwasi Kwamba
Miundo yote miwili inahusu kutokuwa na uhakika wa baadaye. Hata hivyo, '-ㄹ지 모르다' ni taarifa ya upande wowote ya kutojua, wakati '-ㄹ까 봐' inaelezea hasa wasiwasi au hofu kuhusu matokeo mabaya yanayoweza kutokea.
Kiwango 3 - -ㄴ/는/ㄹ 것 같다Seems Like, Looks Like
Muundo huu hutumika kuelezea dhana au kudhani ('inaonekana kama...'), ambayo ni njia ya kushughulikia kutokuwa na uhakika. Inatofautiana na '-ㄴ/는/ㄹ지 모르다', ambayo inasema wazi ukosefu wa ujuzi badala ya kufanya dhana.
Kiwango 3