-아/어 보다
Хийж үзэх
-아/어 보다 нь ямар нэгэн зүйлийг хийж үзэх эсвэл туршиж үзэх тухай ярихад ашиглагддаг. Энэ нь монгол хэлний '...-ж үзэх' эсвэл '...-ж үзсэн үү?' гэдэгтэй утга дүйдэг.
Хэрхэн ажилладаг вэ
-아/어 보다 дүрмийг үндсэн хоёр янзаар ашигладаг:
1. Ямар нэгэн зүйлийг хийж үзэх эсвэл турших.
Үүнийг ихэвчлэн хэн нэгэнд ямар нэгэн үйлдэл хийхийг санал болгох эсвэл зөвлөхөд ашигладаг. Энэ тохиолдолд хүндэтгэлийн захиран хүсэх -세요 нөхцөлтэй хоршиж, -아/어 보세요 ('...-ж үзээрэй') гэсэн хэлбэрээр ихэвчлэн хэрэглэгддэг.
- 이 옷을 한번 입어 보세요. (Энэ хувцсыг өмсөж үзээрэй.)
- 이 책을 읽어 보세요. 재미있어요. (Энэ номыг уншиж үзээрэй. Сонирхолтой шүү.)
2. Өнгөрсөн туршлагын талаар ярих.
Өнгөрсөн цаг дээр (-아/어 봤다) ашиглагдах үедээ өмнө нь ямар нэгэн зүйл хийж байсан туршлагатай гэдгийг илэрхийлдэг. Энэ нь монгол хэлний '...-ж үзсэн' гэдэгтэй ижил утгатай.
- 저는 김치를 만들어 봤어요. (Би кимчи хийж үзсэн.)
- 제주도에 가 봤어요? (Та Чежү арал руу явж үзсэн үү?)
Хувиргах дүрмүүд:
- ㅏ эсвэл ㅗ эгшгээр төгссөн үйл үгийн үндэс + -아 보다
- 가다 → 가 보다
- 오다 → 와 보다 (ㅗ + ㅏ нийлж 와 болно) - Бусад эгшгээр төгссөн үйл үгийн үндэс + -어 보다
- 먹다 → 먹어 보다
- 만들다 → 만들어 보다 - 하다 үйл үг → 해 보다
- 공부하다 → 공부해 보다
- 요리하다 → 요리해 보다
Энэхүү дүрэм нь маш түгээмэл бөгөөд -고 싶다 зэрэг бусад дүрэмтэй хоршиж '...-ж үзмээр байна' (жишээ нь, 먹어 보고 싶어요) гэж хэлэхэд ашиглагдаж болно.
Жишээнүүд (4)
- 이 김치를 한번 먹어 보세요.
Энэ кимчиг нэг идэж үзээрэй.
Үгчилсэн орчуулга: Энэ кимчи нэг удаа идэх-үзэх-гуйя.
Энэ нь хэн нэгэнд ямар нэгэн зүйл туршиж үзэхийг санал болгох түгээмэл арга юм. Энэ нь -아/어 보다 дүрмийг хүндэтгэлийн захиран хүсэх -세요 хэлбэртэй хослуулсан байна.
- 제주도에 가 봤어요?
Та Чежү арал руу явж үзсэн үү?
Үгчилсэн орчуулга: Чежү арал-руу явах-үзсэн үү?
Энд өнгөрсөн цагийн -아/어 봤어요 хэлбэрийг ашиглан өнгөрсөн туршлагын талаар асууж байна.
- 저는 한복을 입어 보고 싶어요.
Би ханбуг (Солонгосын үндэсний хувцас) өмсөж үзмээр байна.
Үгчилсэн орчуулга: Би ханбуг-ийг өмсөх-үзэх хүсэх.
Энэ нь -아/어 보다 дүрмийг -고 싶다 (хүсэх)-тэй хослуулан, ямар нэгэн үйлдэл хийж үзэх хүслийг илэрхийлж байгааг харуулж байна.
- 새로운 컴퓨터 게임을 해 봤는데 정말 재미있었어요.
Би компьютерын шинэ тоглоом тоглож үзсэн чинь үнэхээр сонирхолтой байсан.
Үгчилсэн орчуулга: Шинэ компьютер тоглоом-ыг хийх-үзсэн гэхдээ үнэхээр сонирхолтой байсан.
Энэ өгүүлбэр нь ямар нэгэн зүйлийг туршиж үзсэн туршлага болон түүний үр дүнг дүрсэлж байна.
Түгээмэл алдаа
-아/어 보다 (хийж үзэх) дүрмийг харьцуулах утгатай -보다 (...-аас/ээс илүү) нөхцөлтэй андуурах.
Өөр утгатай사과보다 바나나를 먹어 봐요.사과보다 바나나를 더 좋아해요.Буруу бичсэн өгүүлбэр нь шууд утгаараа 'Алимнаас илүү гадил идэж үзээрэй' гэсэн утгатай болох бөгөөд энэ нь эвгүй сонсогдоно. -아/어 보다 нь үйл үгэнд залгагдаж 'үйлдлийг хийж үзэх' гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Харин -보다 нөхцөл нь нэр үгэнд залгагдаж харьцуулалтыг илэрхийлнэ. 'Би алимнаас илүү гадилд дуртай' гэж хэлэхийн тулд харьцуулах нөхцөлийг шууд нэр үгтэй хамт ашиглах хэрэгтэй.
Хэрхэн холбогддог вэ
Эхлээд сурах зүйл
Холбоотой хэв маяг
- -아/어 보세요Оролдоод үзээрэй
Энэ бол -아/어 보다 дүрмийн хүндэтгэлийн захиран хүсэх хэлбэр юм. Энэ нь хэн нэгэнд ямар нэгэн үйлдэл хийж үзэхийг санал болгоход хамгийн түгээмэл ашиглагддаг хэлбэрүүдийн нэг билээ.
Түвшин 1 - -(으)ㄴ 적이 있다/없다Хийж байсан/хийж байгаагүй
Энэ хоёр дүрэм хоёулаа өнгөрсөн туршлагыг дүрсэлж чадна. -아/어 봤다 нь туршлагыг илтгэдэг бол, -ㄴ 적이 있다/없다 ('...-ж байсан туршлагатай/туршлагагүй') нь илүү тодорхой байдаг. 'Та ...-ж үзсэн үү?' гэж асуух үед эдгээрийг ихэвчлэн сольж хэрэглэх боломжтой (жишээ нь, '가 봤어요?' болон '간 적이 있어요?').
Түвшин 2 - -고 싶다Хүсэх
'Хийхийг хүсэх' утгатай энэхүү дүрэм нь -아/어 보다-тай байнга хоршиж -아/어 보고 싶다 буюу '...-ж үзмээр байна' гэсэн хэлбэрийг үүсгэдэг. Энэ нь хүслийг туршлагатай холбож өгдөг.
Түвшин 1 - -보다-аас илүү
Энэ бол '...-аас/ээс илүү' гэсэн утгатай харьцуулах нөхцөл юм. Үүнийг -아/어 보다-д ашиглагддаг 보다 үйл үгтэй андуурахгүй байх нь чухал. -보다 нөхцөл нь нэр үгийн араас ордог бол, 보다 үйл үг нь -아/어 хэлбэртэй өөр үйл үгийн араас ордог.
Түвшин 1 - -아/어 보다 / -아/어 보이다Оролдож үзэх ба харагдах
'Хийж үзэх' болон '...-мээр/шиг харагдах' хоёрын ялгааг сурч аваарай.
Түвшин 3
Дараа нь сурах зүйл
Энэ хэв маяг дээр суурилдаг хэв маягууд.