Eerbiedsvorme

Vlak 3

Koreaans gebruik spesiale woorde en grammatika, wat eerbiedsvorme genoem word, om respek te toon teenoor mense wat ouer is of ’n hoër sosiale status het.

Hoe dit werk

In die Koreaanse kultuur is dit noodsaaklik om respek te toon, en die taal weerspieël dit deur ’n goed ontwikkelde stelsel van eerbiedsvorme. Hierdie stelsel word gebruik om respek te toon aan die onderwerp van die sin, nie noodwendig die luisteraar nie. Dit verskil van beleefdheidsvlakke soos -요 of -ㅂ/습니다, wat respek toon aan die persoon met wie jy praat.

Daar is twee hoofmaniere om eerbiedsvorme te gebruik:

1. Die eerbiedsmerker -시-
Dit is die mees algemene manier om ’n werkwoord of byvoeglike naamwoord eerbiedig te maak. Jy voeg -시- of -으시- by die stam.

Stamme wat op ’n vokaal eindig: Voeg -시- by (bv., 가다 → 가시다)
Stamme wat op ’n konsonant eindig: Voeg -으시- by (bv., 읽다 → 읽으시다)

Hierdie vorm word dan soos gewoonlik vervoeg. Byvoorbeeld, 가시다 word 가세요, 가십니다, 가셨어요.

2. Spesiale eerbiedige woordeskat
Vir sommige algemene woorde is daar heeltemal ander eerbiedige ekwivalente. Jy moet hierdie memoriseer.

Selfstandige naamwoorde:
밥 (rys/ete) → 진지
집 (huis) → 댁
이름 (naam) → 성함
나이 (ouderdom) → 연세
Werkwoorde:
먹다 (om te eet) → 드시다 / 잡수시다
자다 (om te slaap) → 주무시다
있다 (om te wees/bestaan) → 계시다
주다 (om te gee) → 드리다 (Dit is ’n nederige vorm wat gebruik word wanneer jy iets aan ’n gerespekteerde persoon gee)
아프다 (om siek te wees) → 편찮으시다
Partikels:
이/가 (onderwerp) → 께서
은/는 (onderwerp) → 께서는
에게/한테 (aan) → 께

Wanneer ’n eerbiedige werkwoord soos 드시다 of 주무시다 gebruik word, hoef jy nie nog ’n -시- by te voeg nie. Hierdie werkwoorde is inherent eerbiedig.

Voorbeelde (4)

할아버지께서 신문을 읽으세요.
Grandfather reads the newspaper.
Woord vir woord: Oupa (eerbied) koerant lees (eerbied).
Die eerbiedige partikel '께서' word vir die onderwerp (할아버지) gebruik, en die werkwoord 읽다 word 읽으시다 (vervoeg na 읽으세요) om respek te toon.
선생님, 진지 드셨어요?
Teacher, did you have your meal?
Woord vir woord: Onderwyser, ete (eerbied) geëet (eerbied)?
Hierdie sin gebruik die eerbiedige selfstandige naamwoord '진지' in plaas van '밥' en die eerbiedige werkwoord '드시다' in plaas van '먹다' om respekvol na die onderwyser se ete te vra.
어머니는 집에 안 계세요.
My mother is not at home.
Woord vir woord: Ma (onderwerp) huis by nie wees (eerbied).
Die eerbiedige werkwoord '계시다' word in plaas van '있다' gebruik om te praat oor waar ma is.
사장님께 이메일을 보냈습니다.
I sent an email to the company president.
Woord vir woord: President (eerbied aan) e-pos gestuur.
Die eerbiedige partikel '께' word in plaas van '에게' of '한테' gebruik omdat die e-pos aan ’n persoon met ’n hoë status gestuur word.

Algemene foute

Om eerbiedsvorme vir jouself te gebruik.
제가 선생님께 제 성함을 말씀드렸어요.
제가 선생님께 제 이름을 말씀드렸어요.
Jy moet nie eerbiedige selfstandige naamwoorde soos '성함' (naam) of '연세' (ouderdom) gebruik om na jouself te verwys nie. Eerbiedsvorme word gebruik om ander te verhef, nie jouself nie. Gebruik die standaardwoord '이름' vir jou eie naam.
Om eerbiedsvorme (vir die onderwerp) met beleefdheidsvlakke (vir die luisteraar) te verwar.
Ander betekenis할머니, 이거 먹어.
할머니, 이거 드세요.
Selfs as jy naby aan jou ouma is, moet jy eerbiedsvorme gebruik wanneer sy die onderwerp is. '먹어' is ’n gewone werkwoordvorm. Jy moet die eerbiedige werkwoord '드시다' en ’n beleefde uitgang soos '-세요' gebruik wanneer jy met haar praat.
Om -시- by ’n reeds eerbiedige werkwoord te voeg.
아버지가 주무시셔요.
아버지가 주무세요.
Werkwoorde soos 주무시다 (om te slaap) en 드시다 (om te eet) is reeds eerbiedig. Hulle het nie ’n bykomende -시- merker nodig nie. Vervoeg eenvoudig die werkwoord soos dit is (bv., 주무시다 -> 주무세요).