-아/어도 되다

May, Be Allowed To

Kiwango 3Inasikika kama a eodo doeda

Inatumika kuomba au kutoa ruhusa. Inamaanisha 'ni sawa...' au 'unaweza...'.

Jinsi unavyofanya kazi

Muundo huu hutumiwa kuomba, kutoa, au kuzungumzia ruhusa. Huambatanishwa kwenye mashina ya vitenzi na vivumishi, kwa mfano 비싸도 돼요 ('ni sawa hata kama ni ghali').

Unyambulishaji:
Unyambulishaji hufuata sheria zilezile za kiishio cha heshima cha kawaida cha -아/어.

  • Ikiwa irabu ya mwisho ya shina la kitenzi ni ㅏ au ㅗ, unaongeza -아도 되다.
    (k.mf., 가다 → 가도 되다, 보다 → 봐도 되다)
  • Ikiwa irabu ya mwisho ni nyingine yoyote (ㅓ, ㅜ, ㅣ, n.k.), unaongeza -어도 되다.
    (k.mf., 먹다 → 먹어도 되다, 읽다 → 읽어도 되다)
  • Kwa vitenzi vya 하다, huwa -해도 되다.
    (k.mf., 공부하다 → 공부해도 되다)

Matumizi:
1. Kuomba ruhusa: Tumia katika muundo wa swali, kama vile -아/어도 돼요?
• 사진을 찍어도 돼요? (Je, ninaweza kupiga picha?)

2. Kutoa ruhusa: Tumia katika muundo wa kauli.
• 네, 찍어도 돼요. (Ndiyo, unaweza kupiga.)

3. Kukataa ruhusa: Usitumie -아/어도 안 돼요 kusema hapana. Inamaanisha 'hata ukifanya hivyo, haifanyi kazi', kwa mfano kamera inapofeli hata unapopiga picha. Ili kukataa ruhusa, tumia muundo wa -(으)면 안 되다 ('hupaswi').
• 아니요, 찍으면 안 돼요. (Hapana, hupaswi kupiga.)

Kitenzi 되다 mara nyingi kinaweza kubadilishwa na 괜찮다 (kuwa sawa) kukiwa na mabadiliko madogo sana ya maana.
• 지금 들어가도 괜찮아요? (Je, ni sawa nikiingia sasa?)

Mifano (5)

  1. 여기 앉아도 돼요?

    May I sit here?

    Neno kwa neno: Hapa kukaa-hata kama ni sawa?

  2. 창문을 열어도 될까요?

    Is it okay if I open the window?

    Neno kwa neno: Dirisha kufungua-hata kama itakuwa sawa?

    Kutumia -ㄹ까요 hufanya swali lisikike laini zaidi na la heshima kuliko -요.

  3. 수업 후에 질문해도 됩니다.

    You may ask questions after class.

    Neno kwa neno: Darasa baada ya swali-kufanya-hata kama ni sawa (rasmi).

  4. 이 음식을 먹어도 괜찮아요.

    It's okay to eat this food.

    Neno kwa neno: Chakula hiki kula-hata kama ni sawa.

    괜찮다 (kuwa sawa) mara nyingi hutumika badala ya 되다 katika muundo huu.

  5. 늦게 와도 돼요. 걱정하지 마세요.

    It's okay if you come late. Don't worry.

    Neno kwa neno: Kuchelewa kuja-hata kama ni sawa. Usijali.

Makosa ya kawaida

  • Kutumia -아/어도 되다 (ruhusa) wakati unajaribu kuelezea wajibu, ambao unahitaji -아/어야 되다.

    Maana tofauti숙제를 내일 해도 돼요.
    숙제를 내일 해야 돼요.

    Mfano 'usio sahihi' ni sahihi kisarufi, lakini unamaanisha 'ninaruhusiwa kufanya kazi ya nyumbani kesho.' Ikiwa unataka kuelezea wajibu ('lazima nifanye kazi ya nyumbani kesho'), lazima utumie muundo sahihi, -아/어야 되다. Hii ni makosa ya kawaida ya kuchagua muundo usio sahihi kwa maana unayokusudia.

  • Kutumia kiunganishi kibaya, kama -고 badala ya -아/어.

    지금 가고 돼요?
    지금 가도 돼요?

    Muundo huu unahitaji kiunganishi cha -아/어, ambacho huamuliwa na vokali ya mwisho ya shina la kitenzi (가다 -> 가 + -아도 -> 가도). Chembe ya -고 hutumika kuorodhesha vitendo au kuonyesha mfululizo, si kwa ajili ya kutoa ruhusa.

Jinsi inavyounganishwa

Jifunze hii kwanza

Maneno katika muundo huu

-아도 되다-어도 되다되다