되다
Kuwa, Kuruhusiwa
되다 ni kitenzi muhimu cha Kikorea kinachomaanisha 'kuwa' kitu kipya au kitu 'kuruhusiwa/sawa'.
Jinsi unavyofanya kazi
되다 ni kitenzi cha msingi na chenye matumizi mengi katika Kikorea chenye maana kadhaa muhimu. Katika Ngazi ya 2, tunazingatia matumizi yake mawili ya kawaida.
1. Kuwa (Nomino + 이/가 되다)
Matumizi haya yanaonyesha mabadiliko ya hali, utambulisho, au hali ya kitu. Nomino ambayo mhusika anakuwa inatiwa alama na kishirikishi cha mhusika 이/가.
- Muundo: Nomino + 이/가 되다
- Mfano: 의사가 되다 (kuwa daktari)
- Mfano: 어른이 되다 (kuwa mtu mzima)
Hii ni tofauti na 이다 ('kuwa'), ambayo inaelezea hali ya sasa, si mabadiliko. Kwa mfano, '저는 학생이에요' (Mimi ni mwanafunzi) dhidi ya '저는 대학생이 되었어요' (Nilikuwa mwanafunzi wa chuo kikuu).
2. Kuruhusiwa / Sawa / Inawezekana
Maana hii mara nyingi hupatikana katika mifumo ya sarufi inayoelezea idhini au uwezekano.
- -아/어도 되다: Mfumo huu unamaanisha 'ni sawa...' au 'unaweza...'. Inatumika kutoa au kuomba idhini. (mfano: 들어가도 돼요? - Naweza kuingia?)
- -면 되다: Mfumo huu unamaanisha 'inatosha kama...' au 'unahitaji tu...'. (mfano: 이것만 하면 돼요 - Unahitaji tu kufanya hivi.)
Kinyume chake, kuelezea marufuku, mara nyingi hutumia -면 안 되다 ('hupaswi...').
3. Matumizi mengine ya kawaida
되다 pia hutumika katika hali za kila siku kumaanisha:
- Kitu kiko tayari/kimekamilika: 준비 다 됐어요. (Maandalizi yote yamekamilika.)
- Kitu kinafanya kazi: 컴퓨터가 안 돼요. (Kompyuta haifanyi kazi.)
Mifano (5)
- 저는 가수가 되고 싶어요.
I want to become a singer.
Neno kwa neno: I singer become want to.
Hapa, 되다 inatumika na nomino 가수 (mwimbaji) na kishirikishi 가 kuelezea hamu ya kubadilika na kuwa taaluma hiyo.
- 벌써 봄이 되었어요.
It has already become spring.
Neno kwa neno: Already spring became.
Hii inaonyesha mabadiliko ya hali kutoka msimu mmoja kwenda mwingine.
- 여기서 사진을 찍어도 돼요?
Is it okay to take a picture here?
Neno kwa neno: Here picture take-even-if is it okay?
Hii inatumia mfumo wa -아/어도 되다 kuomba idhini. 돼요? ni umbo la swali la 되다.
- 음식이 다 됐어요. 와서 드세요.
The food is all ready. Come and eat.
Neno kwa neno: Food all became. Come and eat.
Katika muktadha huu, 다 됐어요 inamaanisha 'yote yamekamilika' au 'iko tayari'.
- 죄송하지만, 카드가 안 돼요.
I'm sorry, but the card doesn't work.
Neno kwa neno: Sorry but, card not okay.
안 되다 ni msemo wa kawaida unaomaanisha kitu hakifanyi kazi, hakiruhusiwi, au hakiwezekani.
Makosa ya kawaida
Kutumia kishirikishi cha kiarifu 을/를 badala ya kishirikishi cha mhusika 이/가 na 'kuwa'.
저는 의사를 됐어요.저는 의사가 됐어요.Wakati kitu 'kinakuwa' nomino, nomino hiyo inachukuliwa kama utambulisho mpya au hali ya mhusika, kwa hivyo inachukua kishirikishi cha mhusika 이/가, si kishirikishi cha kiarifu 을/를.
Kuchanganya 되다 (kuwa) na 하다 (kufanya).
Maana tofauti저는 선생님을 하고 싶어요.저는 선생님이 되고 싶어요.Ingawa unaweza kusema '선생님 일을 하다' (kufanya kazi ya mwalimu), unapotaka kuelezea mabadiliko ya kuwa taaluma hiyo, lazima utumie '선생님이 되다' (kuwa mwalimu).
Jinsi inavyounganishwa
Jifunze hii kwanza
Miundo inayohusiana
- -게 되다Kugeuka, Hatimaye
Mfumo huu unachanganya -게 (kiambishi cha kielezi) na 되다 kumaanisha 'kuishia kufanya' au 'kujikuta katika hali fulani'. Ni ugani wa moja kwa moja wa maana ya 'kuwa', ikionyesha mabadiliko yanayoongoza kwenye kitendo au hali fulani. Kwa mfano, '한국에서 살게 되었어요' (Nilikuja kuishi Korea).
Kiwango 4 - -아/어도 되다May, Be Allowed To
Huu ndio muundo wa sarufi unaotumika zaidi kuomba na kutoa ruhusa. Unatumia moja kwa moja maana ya 'kuruhusiwa/kuwa sawa' ya 되다. Kuelewa 되다 ni muhimu sana ili utumie muundo huu kwa kujiamini.
Kiwango 3 - -(으)면 안 되다Must Not, Should Not
Hii ni kinyume cha moja kwa moja cha mifumo ya idhini inayotumia 되다. Inamaanisha 'hupaswi' au 'si sawa ikiwa...'. Kujifunza hili pamoja na -아/어도 되다 husaidia kufafanua dhana ya idhini na marufuku katika Kikorea.
Kiwango 3 - 이다Kuwa
이다 inamaanisha 'kuwa', ikielezea hali ya sasa, isiyobadilika (A ni B). Kinyume chake, 되다 inamaanisha 'kuwa', ikielezea mabadiliko au mabadiliko ya hali (A inakuwa B). Kuzilinganisha husaidia kufafanua majukumu yao tofauti.
Kiwango 1 - 이/가Kishazi cha somo
Kishirikishi cha mhusika 이/가 ni muhimu kwa maana ya 'kuwa' ya 되다. Inatia alama nomino ambayo mhusika anageukia (mfano: '물이 얼음이 되다' - Maji yanakuwa barafu). Kutumia kishirikishi kibaya ni kosa la kawaida.
Kiwango 1
Jifunze inayofuata
Miundo inayojengwa juu ya muundo huu.