-더냐
Was it?, Did they?
-더냐 è ina finiziun da dumanda antiquada. Ina persuna pli veglia la dovra per dumandar ina persuna pli giuvna davart insatge ch'ella ha vis, fatg u sentì en il passà. Ti udras quai savens en dramas istorics.
Co quai funcziuna
-더냐 è ina finiziun da dumanda spezialisada che ti chattas pli savens en la litteratura u en dramas istorics (사극) che en il corean modern da mintgadi. Ella porta ina nuanza specifica d'ina persuna pli veglia u cun autoritad che discurra cun in ton da sura a qualchivun pli giuven u cun in status pli bass, cun il qual ella ha ina relaziun relativamain stretga (p.ex. in retg envers in suttastat, ina tatta envers in biadi).
Structura:
Ella vegn furmada tras la cumbinaziun da dus puncts gramaticals:
1. -더-: In marcadur retrospectiv che mussa che il pledader sa referescha ad in eveniment u stadi dal passà ch'el ha persunalmain observà, u dumonda l'auditur davart sia atgna observaziun dal passà.
2. -냐: Ina finiziun da dumanda informala en stil simpel.
La cumbinaziun -더냐 dumonda directamain l'auditur davart insatge ch'ins suppona ch'el haja vis, udì u sentì. Perquai che -더- sa referescha sez al passà, na duais ti betg agiuntar il marcadur dal temp passà -았/었- avant el.
Conjugaziun:
Agiunta -더냐 directamain al stamm da verbs ed adjectivs, independentamain da quai sche il stamm finescha cun ina vucala u ina consonant.
- 가다 (ir) → 가더냐?
- 먹다 (magliar) → 먹더냐?
- 춥다 (esser fraid) → 춥더냐?
- 예쁘다 (esser bel) → 예쁘더냐?
Per substantivs dovras ti -(이)더냐.
- 학생 (student) + 이다 → 학생이더냐?
- 의사 (medi) + 이다 → 의사더냐?
En corean modern dovrassas ti finiziuns sco -았/었어? u -았/었니? enstagl. Per exempel, 춥더냐? fiss 추웠어? en in context modern ed informal.
Exempels (4)
- 밖에 비가 오더냐?
Was it raining outside? (An elder asking a younger person who just came inside)
Pled per pled: Outside rain was coming?
Il pledader dumonda l'auditur davart sia observaziun directa da l'aura.
- 어제 갔던 산은 경치가 아름답더냐?
Was the scenery of the mountain you went to yesterday beautiful?
Pled per pled: Yesterday went-to mountain-TOPIC scenery beautiful-was-it?
Dumandar davart l'experientscha e la percepziun da l'auditur da la bellezza dal culm.
- 네가 직접 보니 그 아이가 똑똑하더냐?
Since you saw him yourself, was the child smart?
Pled per pled: You directly saw-so that child-SUBJECT smart-was-he?
La dumanda sa basa sin l'evaluaziun persunala da l'auditur suenter avair vis l'uffant.
- 그 사람이 정말로 네 스승이더냐?
Was that person truly your teacher?
Pled per pled: That person really your teacher was-he?
Duvrà cun il substantiv '스승' (magister) per dumandar per ina conferma davart in stadi dal passà.
Sbagls frequents
Duvrar il marcadur dal temp passà -았/었- cun -더냐.
Autra significaziun어제 음식이 맛있었더냐?어제 음식이 맛있더냐?Il marcadur retrospectiv -더- cuntegna gia il senn dal passà. Agiuntar -았/었- è redundant e gramaticalmain fauss.
Duvrar -더냐 en ina conversaziun moderna da mintgadi tranter convischins u envers ina persuna pli veglia.
Autra significaziun(A student to their professor) 교수님, 어제 수업이 재미있더냐?교수님, 어제 수업이 재미있었습니까?-더냐 è ina furma arcaica duvrada d'ina persuna cun in status pli aut envers ina persuna cun in status pli bass. Duvrar quai envers ina persuna pli veglia u en in context formal è fitg inapproprià. Ina finiziun da dumanda formala sco -습니까? duess vegnir duvrada enstagl.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -더-Marcatur Da L'observaziun Dal Passà
-더냐 è ina cumbinaziun directa dal marcadur retrospectiv -더- e la finiziun da dumanda -냐. Capir
Nivel 4-더-è essenzial per chapir il senn da-더냐. - -냐Terminaziun casuala da dumonda
-냐 è la finiziun da dumanda en stil simpel che furma la segunda mesadad da -더냐. Ella contribuescha a la funcziun interrogativa ed al ton informal ed autoritativ.
Nivel 2 - -더라Iglieu ch'i è, hai chattà ora ch'i è
Omadus dovran il marcadur retrospectiv -더-. -더라 è ina declaraziun da l'atgna observaziun dal passà dal pledader ('Jau hai vis che...'), entant che -더냐 è ina dumanda che dumonda davart l'observaziun dal passà da l'auditur ('Has ti vis quai...?').
Nivel 4 - -던가Era quai? Mi dumond
Omadus èn finiziuns da dumanda retrospectivas. Totpina, -더냐 dumonda l'auditur directamain davart sia experientscha. -던가 vegn duvrà cura che il pledader emprova da s'encurdar sez da insatge u fa ina dumanda a la quala el na spetga betg ina resposta definitiva ('Jau ma dumond sch'i era...').
Nivel 4 - -았/었/였-Temp passà
Contrasta: -았/었- è il marcadur dal temp passà standard. I è impurtant da savair che ti na duais betg duvrar el cun -더냐, perquai che
Nivel 1-더-implica gia in eveniment dal passà.