때

'때' သည် လုပ်ဆောင်ချက် သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သည့်အချိန်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် အခြေခံနာမ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို 'အခါ' သို့မဟုတ် 'အချိန်တွင်' ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို နာမ်များအပြင် ကြိယာ/နာမဝိသေသန ဝါကျခွဲများ၏ နောက်တွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။

၁။ နာမ်များနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်း-
'[နာမ်] အချိန်တွင်' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရစေရန် နာမ်တစ်ခု၏နောက်တွင် '때' ကို တိုက်ရိုက်ထားလိုက်ရုံသာ ဖြစ်သည်။

• 학생 + 때 → 학생 때 (ကျောင်းသားဘဝတုန်းက)
• 점심 + 때 → 점심때 (နေ့လယ်စာစားချိန်တွင်)
• 휴가 + 때 → 휴가 때 (အားလပ်ရက်အတွင်း)

၂။ ကြိယာများနှင့် နာမဝိသေသနများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်း-
'때' ကို ကြိယာ သို့မဟုတ် နာမဝိသေသနတစ်ခုနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရန်အတွက် နာမ်ဖြစ်သော '때' ကို အထူးပြုနိုင်ရန် ၎င်းကို ဦးစွာ နာမ်အထူးပြုပုံစံသို့ ပြောင်းလဲပေးရပါမည်။ ကာလပြပုံစံသည် အရေးကြီးပါသည်။

က) ပြုလုပ်နေစဉ် သို့မဟုတ် ထိုအချိန်တိုက်တိုက် (-ㄹ/을 때)
ဤပုံစံကို အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်သည် '때' ဝါကျခွဲအတွင်း သို့မဟုတ် ထိုအချိန်တိုက်တိုက်တွင် ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် အနာဂတ်ဖြစ်ရပ်များ၊ အထွေထွေအမှန်တရားများ၊ အလေ့အထလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ဖြစ်ပေါ်ဆဲအခြေအနေများကို လွှမ်းခြုံထားပြီး အတိတ်အကြောင်းအရာများတွင်လည်း သုံးနိုင်သည်။

• ကြိယာ/နာမဝိသေသနပင်စည်သည် သရ သို့မဟုတ် ㄹ ဖြင့် ဆုံးလျှင်- + -ㄹ 때 (ဥပမာ- 가다 → 갈 때, 살다 → 살 때)
• ကြိယာ/နာမဝိသေသနပင်စည်သည် ဗျည်းဖြင့် ဆုံးလျှင် (ㄹ မှအပ)- + -을 때 (ဥပမာ- 먹다 → 먹을 때, 좋다 → 좋을 때)

ဥပမာ- 한국에 갈 때 연락할게요။ (ကိုရီးယားကို သွားတဲ့အခါ ဆက်သွယ်လိုက်ပါ့မယ်။)
ဥပမာ- 어제 집에 올 때 비가 왔어요။ (မနေ့က အိမ်ပြန်လာနေတုန်း မိုးရွာခဲ့တယ်။)

ခ) ပြီးစီးသွားပြီးနောက် (-았/었을 때)
ဤပုံစံကို အဓိကဝါကျခွဲရှိ လုပ်ဆောင်ချက်မစတင်မီ '때' ဝါကျခွဲရှိ လုပ်ဆောင်ချက်သည် အပြည့်အဝပြီးစီးသွားသည့်အခါ အသုံးပြုသည်။

• ကြိယာ/နာမဝိသေသနပင်စည်တွင် -았/었- ကို တွဲဆက်ပြီး -을 때 ကို ထပ်ထည့်ပါ။
• ဥပမာ- 가다 → 갔을 때, 먹다 → 먹었을 때

ဥပမာ- 한국에 갔을 때 김치를 많이 먹었어요။ (ကိုရီးယားကို ရောက်သွားတုန်းက ကင်ချီအများကြီး စားခဲ့တယ်။)

နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ- 한국에 갈 때 친구를 만났어요။ (ကိုရီးယားကို သွားတဲ့လမ်းမှာ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်နဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်။) 한국에 갔을 때 친구를 만났어요။ (ကိုရီးယားကို ရောက်ပြီးတဲ့နောက်မှာ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်နဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်။)