-아/어도 되다
ნებართვა, უფლების მიცემა
გამოიყენება ნებართვის სათხოვნელად ან გასაცემად. ეს ნიშნავს „შეგიძლია...“ ან „ნება დართულია...“.
როგორ მუშაობს
ეს კონსტრუქცია გამოიყენება ნებართვის სათხოვნელად, გასაცემად ან ნებართვაზე სასაუბროდ. ის ერთვის ზმნისა და ზედსართავი სახელის ფუძეებს, მაგალითად: 비싸도 돼요 („ძვირიც რომ იყოს, არა უშავს“).
უღლება:
უღლება მიჰყვება იმავე წესებს, რასაც -아/어 არაფორმალური თავაზიანი დაბოლოება.
- თუ ზმნის ფუძის ბოლო ხმოვანია ㅏ ან ㅗ, ემატება -아도 되다.
(მაგ., 가다 → 가도 되다, 보다 → 봐도 되다) - თუ ბოლო ხმოვანი ნებისმიერი სხვაა (ㅓ, ㅜ, ㅣ და ა.შ.), ემატება -어도 되다.
(მაგ., 먹다 → 먹어도 되다, 읽다 → 읽어도 되다) - 하다 ზმნებისთვის ის ხდება -해도 되다.
(მაგ., 공부하다 → 공부해도 되다)
გამოყენება:
1. ნებართვის თხოვნა: გამოიყენეთ კითხვით ფორმაში, როგორიცაა -아/어도 돼요?
• 사진을 찍어도 돼요? (შეიძლება სურათი გადავიღო?)
2. ნებართვის მიცემა: გამოიყენეთ თხრობით ფორმაში.
• 네, 찍어도 돼요. (დიახ, შეგიძლიათ გადაიღოთ.)
3. ნებართვაზე უარის თქმა: უარის სათქმელად არ გამოიყენოთ -아/어도 안 돼요. ეს ნიშნავს „რომც გააკეთო, არ გამოვა/არ მუშაობს“, მაგალითად, როდესაც კამერა არ მუშაობს, მიუხედავად იმისა, რომ სურათს იღებთ. ნებართვის უარსაყოფად გამოიყენეთ კონსტრუქცია -(으)면 안 되다 („არ შეიძლება / არ უნდა“).
• 아니요, 찍으면 안 돼요. (არა, არ უნდა გადაიღოთ.)
ზმნა 되다 ხშირად შეიძლება ჩანაცვლდეს ზმნით 괜찮다 (კარგად ყოფნა / არა უშავს), მნიშვნელობის თითქმის შეუცვლელად.
• 지금 들어가도 괜찮아요? (შეიძლება ახლა შევიდე?)
მაგალითები (5)
- 여기 앉아도 돼요?
May I sit here?
სიტყვასიტყვით: აქ დაჯდომა თუ შეიძლება?
- 창문을 열어도 될까요?
Is it okay if I open the window?
სიტყვასიტყვით: ფანჯარა რომ გავაღო, შეიძლება?
-ㄹ까요-ს გამოყენება კითხვას უფრო რბილს და თავაზიანს ხდის, ვიდრე -요.
- 수업 후에 질문해도 됩니다.
You may ask questions after class.
სიტყვასიტყვით: გაკვეთილის შემდეგ კითხვების დასმა შეიძლება (ფორმალური).
- 이 음식을 먹어도 괜찮아요.
It's okay to eat this food.
სიტყვასიტყვით: ამ საჭმლის ჭამა შეიძლება.
괜찮다 (კარგია/მისაღებია) ამ კონსტრუქციაში ხშირად გამოიყენება 되다-ს ნაცვლად.
- 늦게 와도 돼요. 걱정하지 마세요.
It's okay if you come late. Don't worry.
სიტყვასიტყვით: გვიან მოსვლა შეიძლება. ნუ ნერვიულობ.
ხშირი შეცდომები
-아/어도 되다-ს (ნებართვა) გამოყენება ვალდებულების გამოსახატად, რაც მოითხოვს -아/어야 되다-ს.
განსხვავებული მნიშვნელობა숙제를 내일 해도 돼요.숙제를 내일 해야 돼요.„არასწორი“ მაგალითი გრამატიკულად სრულყოფილია, მაგრამ ის ნიშნავს „უფლება მაქვს, ხვალ საშინაო დავალება გავაკეთო“. თუ გსურთ ვალდებულების გამოხატვა („ხვალ საშინაო დავალება უნდა გავაკეთო“), უნდა გამოიყენოთ სწორი კონსტრუქცია, -아/어야 되다. ეს არის გავრცელებული შეცდომა, როდესაც არასწორ კონსტრუქციას ირჩევენ სასურველი მნიშვნელობისთვის.
არასწორი დამაკავშირებლის გამოყენება, მაგალითად -고, -아/어-ს ნაცვლად.
지금 가고 돼요?지금 가도 돼요?ეს კონსტრუქცია მოითხოვს -아/어 დამაკავშირებელს, რომელიც განისაზღვრება ზმნის ფუძის ბოლო ხმოვნით (가다 -> 가 + -아도 -> 가도). -고 ნაწილაკი გამოიყენება მოქმედებების ჩამოსათვლელად ან თანმიმდევრობის საჩვენებლად და არა ნებართვის გასაცემად.
როგორ უკავშირდება
ჯერ ისწავლეთ ეს
დაკავშირებული კონსტრუქციები
- -(으)면 안 되다არ შეიძლება, არ უნდა
ეს არის ნებართვის უარყოფის ან აკრძალვის („არ შეიძლება“) ყველაზე გავრცელებული გზა. ის -아/어도 되다-ს პირდაპირი საპირისპიროა უარყოფითი პასუხებისთვის.
დონე 3 - -아/어야 되다/하다Have to, must
გამოხატავს ვალდებულებას („უნდა“). ეს არის -아/어도 되다-ს საპირისპირო, რომელიც ნებართვას გამოხატავს. მოსწავლეები ხშირად ურევენ ამ ორს.
დონე 3 - -지 않아도 되다არ არის საჭირო, არ გიწევს
გამოხატავს საჭიროების არარსებობას („არ არის საჭირო“). მაშინ როცა -아/어도 되다 რაღაცის გაკეთების ნებართვას იძლევა, ეს კონსტრუქცია იძლევა „ნებართვას“, რომ რაღაც არ გააკეთო.
დონე 3 - -(으)ㄹ 수 있다/없다შესაძლებლობა (Can/cannot)
გამოხატავს შესაძლებლობას („შემიძლია“/„არ შემიძლია“). მაშინ როცა -아/어도 되다 ნებართვას ეხება, -ㄹ 수 있다 შესაძლებლობას ეხება. ზოგჯერ მათი მნიშვნელობა შეიძლება გადაიკვეთოს (მაგ., „შეიძლება ეს გამოვიყენო?“ შეიძლება ეხებოდეს ნებართვასაც და შესაძლებლობასაც), მაგრამ მათი ძირითადი ფუნქციები განსხვავებულია.
დონე 2