-다고 하다

Kusema Kwamba, Kuripoti Kwamba

Kiwango 3Inasikika kama dago hada

Ambatisha -다고 하다 kwenye shina la kitenzi au kivumishi ili kuripoti taarifa. Inamaanisha 'alisema kwamba...' au 'wanasema kwamba...'.

Jinsi unavyofanya kazi

-다고 하다 ni muundo wa msingi kwa ajili ya usemi wa kuripoti, unaotumika mahususi kwa ajili ya kunukuu kauli. Huambatana na shina la kitenzi au kivumishi cha mwisho cha kishazi kinachonukuliwa. Kitenzi 하다 (kufanya, kusema) kisha hunyambulishwa kulingana na wakati na kiwango cha heshima cha sentensi kuu.

Kanuni za Unyambulishaji:
1. Vitenzi vya Tendo (Wakati Uliopo)

  • Shina la kitenzi linaishia kwa vokali: + -ㄴ다고 하다 (mfano, 가다 → 간다고 하다)
  • Shina la kitenzi linaishia kwa konsonanti: + -는다고 하다 (mfano, 먹다 → 먹는다고 하다)

2. Vitenzi vya Sifa (Vivumishi) & 있다/없다

  • Ambatisha -다고 하다 moja kwa moja kwenye shina.
  • mfano, 예쁘다 → 예쁘다고 하다; 작다 → 작다고 하다; 재미있다 → 재미있다고 하다

3. Nomino (이다/아니다)

  • Nomino inaishia kwa vokali: + -라고 하다 (mfano, 의사 → 의사라고 하다)
  • Nomino inaishia kwa konsonanti: + -이라고 하다 (mfano, 학생 → 학생이라고 하다)
  • Kwa 아니다: 아니라고 하다

4. Wakati Uliopita (-았/었-)

  • Ambatisha -다고 하다 baada ya kiashiria cha wakati uliopita -았/었-.
  • mfano, 갔다 → 갔다고 하다; 먹었다 → 먹었다고 하다; 학생이었다 → 학생이었다고 하다

5. Wakati Ujao (-겠- / -ㄹ 거)

  • Ambatisha -다고 하다 baada ya -겠-. (mfano, 가겠다 → 가겠다고 하다)
  • Kwa umbo la wakati ujao -ㄹ 거(예요/야), inakuwa -ㄹ 거라고 하다. Hii ni ufupisho wa -ㄹ 것이라고 하다. (mfano, 갈 것이다 → 갈 거라고 하다)

Ufupisho wa Kawaida:
Katika mazungumzo ya kila siku, -다고 해요 mara nyingi hufupishwa kuwa -대요.

  • 온다고 해요 → 온대요 (Wanasema anakuja.)
  • 예쁘다고 해요 → 예쁘대요 (Wanasema ni mrembo.)

Mifano (5)

  1. 친구가 내일 한국에 온다고 했어요.

    My friend said that they are coming to Korea tomorrow.

    Neno kwa neno: Rafiki kesho Korea anakuja alisema.

    Kitenzi cha tendo 오다 (kuja) kinaishia kwa vokali, kwa hiyo inakuwa 온다고 했어요.

  2. 수진 씨는 이 영화가 아주 재미있다고 말했어요.

    Sujin said this movie is very fun.

    Neno kwa neno: Sujin filamu hii sana ni ya kufurahisha alisema.

    Kivumishi 재미있다 (kuwa cha kufurahisha) huchukua -다고 moja kwa moja, na kuwa 재미있다고 말했어요.

  3. 제 동생은 자기가 의사라고 항상 이야기해요.

    My younger sibling always says that they are a doctor.

    Neno kwa neno: Mdogo wangu yeye daktari daima anasema.

    Nomino 의사 (daktari) inaishia kwa vokali, kwa hiyo inatumia -라고, na kuwa 의사라고 이야기해요.

  4. 뉴스에서 어제 비가 많이 왔다고 했어요.

    The news said that it rained a lot yesterday.

    Neno kwa neno: Katika habari jana mvua nyingi ilinyesha ilisema.

    Hii inaonyesha wakati uliopita. 오다 inakuwa 왔다, na umbo la kuripoti ni 왔다고 했어요.

  5. 선생님께서 다음 주에 시험을 볼 거라고 하셨어요.

    The teacher said we will have an exam next week.

    Neno kwa neno: Mwalimu wiki ijayo mtihani tutaona alisema (heshima).

    Hii inaonyesha wakati ujao kwa kutumia -ㄹ 거라고. 시험을 볼 것이다 inakuwa 시험을 볼 거라고 하셨어요.

Makosa ya kawaida

  • Kutumia umbo la kivumishi kwa vitenzi vya tendo.

    친구가 밥을 먹다고 했어요.
    친구가 밥을 먹는다고 했어요.

    Vitenzi vya tendo katika wakati uliopo lazima vitumie -ㄴ/는다고 하다. Umbo la -다고 하다 ni kwa ajili ya vivumishi. Kwa kuwa 먹다 ni kitenzi cha tendo chenye shina la konsonanti, lazima iwe 먹는다고.

  • Kutumia -다고 하다 kuripoti swali.

    친구가 어디 가다고 물어봤어요.
    친구가 어디 가냐고 물어봤어요.

    -다고 하다 ni kwa ajili ya kuripoti taarifa pekee. Ili kuripoti swali, lazima utumie muundo wa kunukuu swali -냐고 하다.

  • Kunukuu nomino vibaya.

    그는 학생다고 했어요.
    그는 학생이라고 했어요.

    Unaponukuu nomino + 이다, lazima utumie -(이)라고 하다. Kwa kuwa 학생 inaishia kwa konsonanti, inakuwa 학생이라고.

Jinsi inavyounganishwa

Jifunze hii kwanza

Maneno katika muundo huu

-다고