-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다

Di si, mendoj se (shpesh gabimisht)

Niveli 3Tingëllon si neun jul alda

-ㄴ/는/ㄹ 줄 알다 ka dy kuptime kryesore: shprehjen e aftësisë ('të dish të') ose shprehjen e një supozimi ('të mendosh se...', shpesh të gabuar).

Si funksionon

Ky model ka dy kuptime të ndryshme në varësi të kontekstit dhe zgjedhimit. Të kuptuarit e të dyjave është thelbësore.

1. Aftësi: 'Të dish si'
Kjo formë përdoret me folje veprimi për të shprehur njohjen e një aftësie ose mënyre. Ajo përdor gjithmonë modifikuesin e kohës së ardhme -ㄹ/을.

Tema e foljes që mbaron me zanore ose me bashkëtingëlloren ㄹ + -ㄹ 줄 알다 (p.sh., 운전하다 → 운전할 줄 알다; 만들다 → 만들 줄 알다)
Tema e foljes që mbaron me bashkëtingëllore (përveç ㄹ) + -을 줄 알다 (p.sh., 먹다 → 먹을 줄 알다)

Kjo është e ngjashme me -ㄹ 수 있다 ('mund'), por -ㄹ 줄 알다 thekson posaçërisht njohurinë ose aftësinë e kërkuar, ndërsa -ㄹ 수 있다 mund të nënkuptojë edhe mundësi ose leje.

2. Supozim: 'Të mendosh se...' (shpesh gabimisht)
Me këtë formë, 알다 do të thotë 'mendoj' ose 'supozoj', jo 'di një fakt'. Zgjedhimi varet nga lloji i foljes/mbiemrit dhe nga koha.

Folje veprimi (e tashme): Tema e foljes + -는 줄 알다
(p.sh., 그 사람은 자기가 다 아는 줄 알아요. - Ai mendon se di gjithçka.)
Folje përshkruese (e tashme): Tema e mbiemrit + -ㄴ/은 줄 알다
(p.sh., 다들 제가 어린 줄 알아요. - Të gjithë mendojnë se jam i ri.)
Koha e kryer (folje veprimi): Tema e foljes + -(으)ㄴ 줄 알다
(p.sh., 그가 이미 떠난 줄 알았어요. - Mendova se ai tashmë ishte larguar.)
Koha e ardhme (folje/mbiemra): Tema + -ㄹ/을 줄 알다
(p.sh., 그가 내일 올 줄 알았어요. - Mendova se ai do të vinte nesër.)
Emra (e tashme): Emër + -인 줄 알다
(p.sh., 오늘이 휴일인 줄 알았어요. - Mendova se sot ishte ditë pushimi.)

Vini re se forma e kohës së ardhme për 'supozim' është e njëjtë me formën për 'aftësi'. Kuptimi përcaktohet nga konteksti dhe folja e përdorur. Për shembull, me folje si 오다 (të vish) ose 춥다 (të jetë ftohtë), ajo shpreh një supozim për të ardhmen, jo një aftësi.

Nuancë e rëndësishme: supozim i gabuar
Në kohën e tashme, 알다 do të thotë 'mendoj' ose 'supozoj' (내가 바보인 줄 알아? do të thotë 'A mendon se jam budalla?'). Kur ky model përdoret në kohën e kryer (알았다), shumë shpesh nënkupton se supozimi i folësit ishte i pasaktë. Përkthehet si 'Mendova se...', duke treguar një supozim të gabuar që tani është sqaruar.
p.sh., 시험이 오늘인 줄 알았어요. - 'Mendova se testi ishte sot.' (por nuk është).

알았다 mund të thotë gjithashtu 'E dija' kur supozimi rezulton i saktë: 그럴 줄 알았어요. - 'E dija.' 몰랐다 do të thotë 'Nuk e kisha kuptuar': 네가 이렇게 바쁜 줄 몰랐어. - 'Nuk e dija që ishe kaq i zënë.'

Për të thënë se di një fakt, përdor -ㄴ/는 것을 알다 (오늘이 일요일인 것을 알아요). Për të thënë se e di nëse, kush ose çfarë, përdor -ㄴ/는지 알다 (오늘이 무슨 요일인지 알아요).

Shembuj (6)

운전할 줄 알아요?
Do you know how to drive?
Fjalë për fjalë: Drive know how to?
Kjo përdor formën -ㄹ 줄 알다 për të pyetur për një aftësi ose shkathtësi.
저는 그 사람이 학생인 줄 알았어요.
I thought that person was a student.
Fjalë për fjalë: I that person student was I thought.
Koha e shkuar 알았어요 nënkupton një supozim të gabuar. Folësi tani e di që personi nuk është student.
네가 이렇게 바쁜 줄 몰랐어.
I didn't know you were this busy.
Fjalë për fjalë: You this busy I didn't know.
Këtu përdoret me të kundërtën e saj, 모르다, për të shprehur mungesën e ndërgjegjësimit për një situatë aktuale. 바쁘다 është një folje përshkruese, kështu që merr -ㄴ 줄.
비가 오는 줄 알고 우산을 가져왔어요.
Duke menduar se po binte shi, mora një çadër.
Fjalë për fjalë: Shi duke rënë duke menduar çadër solla.
Kjo tregon kuptimin e supozimit me një folje veprimi (오다), duke përdorur -는 줄 알다. Këtu 알고 do të thotë 'duke menduar', pra folësi supozoi se po binte shi, dhe hamendësimi mund të ketë qenë i gabuar.
김치를 만들 줄 알아요.
I know how to make kimchi.
Fjalë për fjalë: Kimchi make know how to.
Një shembull tjetër i kuptimit të aftësisë. 만들다 është një folje e parregullt me ㄹ, kështu që bëhet 만들 + 줄 알다 -> 만들 줄 알다.
내일 날씨가 추울 줄 알았는데, 생각보다 따뜻하네요.
I thought the weather would be cold tomorrow, but it's warmer than I expected.
Fjalë për fjalë: Tomorrow weather cold would be I thought, than thought warm.
Kjo tregon kuptimin e 'supozimit' për një ngjarje të ardhshme. -ㄹ 줄 알았다 përdoret për të shprehur një supozim të gabuar rreth së ardhmes.

Gabimet e zakonshme

Përdorimi i kohës së tashme 알아요 për një supozim të gabuar që është korrigjuar.
Kuptim tjetër저는 오늘이 일요일인 줄 알아요.
저는 오늘이 일요일인 줄 알았어요.
Koha e tashme 알아요 këtu do të thotë 'supozoj se sot është e diel', dhe nuk thotë se keni pasur gabim. Për të thënë 'mendova se sot ishte e diel' (por kisha gabim), përdorni kohën e kryer 알았어요.
Ngatërrimi i -ㄹ 줄 모르다 (të mos dish shkathtësinë) me -ㄹ 수 없다 (të jesh i paaftë për shkak të rrethanave).
피곤해서 운전할 줄 몰라요.
피곤해서 운전할 수 없어요.
-ㄹ 줄 모르다 do të thotë që nuk zotëroni shkathtësinë ose njohurinë për të ngarë makinën. -ㄹ 수 없다 do të thotë që nuk jeni në gjendje të ngisni makinën tani për shkak të një gjendjeje të përkohshme, siç është lodhja. Meqenëse arsyeja është lodhja, jo mungesa e shkathtësisë, -ㄹ 수 없다 është zgjedhja e duhur.