-더라
Dolihet që, zbulova se
-더라 është një mbyllje fjalie që do të thotë 'zbulova se...' ose 'vura re se...'. Përdoret kur po kujtoni dhe po tregoni diçka që e keni përjetuar personalisht në të kaluarën.
Si funksionon
Mbyllja e fjalisë -더라 përdoret kur folësi kujton diçka që e ka parë, dëgjuar ose ndjerë personalisht dhe drejtpërdrejt në të kaluarën. Ajo përcjell se ky informacion ishte një zbulim ose realizim i ri për folësin në atë kohë. Është një mbyllje retrospektive, që do të thotë se folësi po shikon prapa në një ngjarje ose gjendje të kaluar.
Karakteristikat kryesore:
- Përvoja e drejtpërdrejtë: Folësi duhet të ketë qenë ai që e ka përjetuar ngjarjen. Nuk mund të përdorni -더라 për të raportuar diçka që e keni dëgjuar nga dikush tjetër.
- Zbulim i ri: Nënkupton që folësi e mësoi këtë fakt për herë të parë kur e përjetoi. Shpesh mbart një nuancë habie të lehtë.
- Kufizimet e kryefjalës:
- Kryefjala është zakonisht veta e tretë (p.sh., 그 사람, 철수, 날씨).
- Mund të jetë një kryefjalë e vetës së parë ('unë' ose 'ne') vetëm kur folësi po vëzhgon gjendjen ose veprimet e veta në një mënyrë të shkëputur dhe objektive (p.sh., kur kuptoni se keni qenë shumë të lodhur pas ngjarjes).
- Nuk përdoret kurrë me një kryefjalë të vetës së dytë ('ti').
Përdorimi me kohën:
Bërthama e këtij modeli është shënuesi retrospektiv -더-.
- Forma e tashme/bazë: Rrënja e foljes/mbiemrit + -더라
- 예쁘다 → 예쁘더라 (Pashë që ajo ishte e bukur.)
- 하다 → 하더라 (Pashë që ai po e bënte.) - Koha e shkuar: Rrënja e foljes/mbiemrit + -았/었- + -더라
- 왔다 → 왔더라 (Pashë që ai kishte mbërritur tashmë.)
- 좋았다 → 좋았더라 (Më kujtohet që ishte mirë.) - Koha e ardhme/Hamendësimi: Rrënja e foljes/mbiemrit + -겠- + -더라
- 아프다 → 아프겠더라 (E pashë dhe dukej sikur do të dhembte.)
-더라 kundrejt -더라고
Këto të dyja janë shumë të ngjashme dhe shpesh të këmbyeshme. -더라고 është përgjithësisht më e zakonshme në bisedat e përditshme dhe mund të ndihet pak më e butë. -더라 mund të tingëllojë pak më deklarative ose ekzaltuese, si një deklaratë e thjeshtë e një fakti të zbuluar.
Shembuj (5)
- 어제 그 식당에 가 보니까 사람이 정말 많더라.
Kur shkova në atë restorant dje, zbulova se kishte shumë njerëz.
Fjalë për fjalë: Dje atë restorant në shkova dhe pashë, njerëz vërtet ishin shumë.
- 민준이가 노래를 생각보다 잘하더라.
Zbulova se Minjun këndon më mirë nga sa mendoja.
Fjalë për fjalë: Minjun këngë se sa mendoja mirë bën.
- 옛날에는 이 동네가 아주 조용했더라.
Më kujtohet se ky lagje ishte shumë e qetë në kohët e vjetra.
Këtu, -았/었더라 përdoret për të kujtuar një gjendje në të kaluarën më të largët.
- 그 영화, 직접 보니까 정말 감동적이더라.
Atë film, tani që e kam parë vetë, zbulova se ishte vërtet prekës.
Fjalë për fjalë: Atë film, drejtpërdrejt duke e parë, vërtet ishte prekës.
- 아이가 혼자서도 잘 놀겠더라.
Pashë fëmijën dhe dukej sikur do të luante mirë edhe vetëm.
Përdorimi i -겠더라 për të shprehur një hamendësim ose përshtypje bazuar në një vëzhgim të drejtpërdrejtë.
Gabimet e zakonshme
Përdorimi i -더라 me një kryefjalë të vetës së dytë ('ti').
Kuptim tjetër너 어제 정말 피곤했더라.너 어제 정말 피곤해 보이더라.-더라 përdoret për të raportuar vëzhgimin e vetë folësit, zakonisht për një person të tretë ose një situatë. Kur flisni për 'ti', është më natyrale të përshkruani atë që keni vëzhguar (p.sh., 'ti dukeshe i lodhur') sesa të deklaroni gjendjen e tyre të brendshme si një fakt që keni zbuluar.
Përdorimi i -더라 për informacion që nuk e keni përjetuar drejtpërdrejt.
친구가 말했는데, 시험이 아주 어려웠더라.친구가 말했는데, 시험이 아주 어려웠대.-더라 kërkon përvojën e drejtpërdrejtë dhe personale të folësit. Nëse jeni duke raportuar atë që tha dikush tjetër, duhet të përdorni forma të citimit indirekt si -대 ose -다고 하다.
Si lidhet
Mëso këtë së pari
Modele të lidhura
- -더라고E pashë/dëgjova/ndjeva se
Shumë e ngjashme me -더라 dhe më e zakonshme në bisedë. Të dyja shprehin një vëzhgim të së kaluarës, por -더라고 ka një ndjesi pak më të butë dhe bisedore. Ato shpesh janë të këmbyeshme.
Niveli 4 - -더-Shënuesi i vëzhgimit të së shkuarës
-더- është shënuesi retrospektiv që formon bërthamën e -더라. Kuptimi i -더- ju ndihmon të kuptoni një familje të tërë modelesh gramatikore që lidhen me kujtimin e ngjarjeve të kaluara, si -던 dhe -더니.
Niveli 4 - -던데E gjeta atë, e mbaj mend atë
Përdor gjithashtu shënuesin retrospektiv -더-. Ndërsa -더라 deklaron një fakt të zbuluar, -던데 paraqet një vëzhgim të së kaluarës si sfond për një pyetje, sugjerim ose deklaratë kundërshtuese pasuese. P.sh., '비가 오던데, 우산 있어요?' (Pashë që po binte shi, a keni çadër?)
Niveli 4 - -군/구나Oh, e kuptova
Të dyja shprehin një realizim ose habi të re. Megjithatë, -더라 është specifikisht për diçka që e keni kuptuar nga një përvojë e kaluar, ndërsa -구나 mund të përdoret për një realizim në momentin e tashëm. P.sh., '아, 비가 오는구나!' (Oh, po bie shi tani!).
Niveli 3 - -았/었더니Kur bëra, pasi bëra
Të dyja përfshijnë një veprim ose vëzhgim të së kaluarës. -았/었더니 lidh veprimin e kaluar të folësit me një zbulim ose situatë që rezulton. Për shembull, '오랜만에 친구에게 전화했더니 목소리가 변했더라.' (I telefonova mikut tim pas një kohe të gjatë dhe zbulova se zëri i tij kishte ndryshuar.)
Niveli 4