Particlas da frasa da basa

Fundaments

Particlas èn pitschnas pleds che vegnan agiuntads a nums per mussar lur lavur en ina frasa, sco tgi che fa tge, a tgi, u nua.

Co quai funcziuna

Particlas (조사) èn in dals elements fundamentals da la lingua coreana. Ellas èn suffics che s'attatgan directamain a la fin da substantivs, pronoms ed auters pleds per inditgar lur funcziun grammaticala en ina frestga.

Vesets ellas sco 'etichetas' che respundan a dumondas sco:

  • Tgi u tge è il topic principal? (Marcaturs da Topic)
  • Tgi u tge fa l'acziun? (Marcaturs da subject)
  • Tgi u tge retschaiva l'acziun? (Marcaturs d'object)
  • Nua u cura capita l'acziun? (Marcaturs da lieu/temp)

Cunquai che las particlas defineschan cleramain la rolla da mintga pled, po l'urden dals pleds en ina frestga coreana vegnir midà senza perder il senn central. Quai è fitg different da linguas sco l'englais, nua che l'urden dals pleds è strict.

Tips principals da particlas:
Qua èn intginas da las particlas las pli frequentas che vus vegnis ad emprender l'emprim. Betg quitads anc davart las reglas per las tscherner; concentrates vos sin chapir lur finamira. Vus pudais cliccar sin mintgina per emprender sias reglas specificas.

  • Marcaturs da Topic/Subject: Quels marcheschan da tge che la frestga discurra u tgi che fa l'acziun. Ils pli frequents èn 은/는 (Topic) e 이/가 (Subject).
  • Marcatur da Object: Quel marchescha l'object direct d'in verb. Il muster è 을/를.
  • Marcaturs da lieu e da temp: Quels inditgeschan il lieu u il temp. Exempels frequents èn 에 (a, en, tar) e 에서 (en, da, a).
  • Marcaturs colliaivels: Quels collian substantivs, sumegliant a 'e' u 'cun'. Exempels èn 와/과 e -하고.

Emprender tge particla duvrar en tge situaziun è ina cumpetenza fundamentala en corean. L'emprim pass è simplamain da las renconuscher e da chapir lur funcziun.

En il discurs informal vegnan las particlas savens tralaschadas, sco en 나 밥 먹어. Vus las duvrais en scrit, en discurs formal ed adina sche las rollas fissian autramain nunclaras.

Exempels (4)

  1. 저 (I) → 저는 (I, as the topic), 제가 (I, as the subject), 저를 (me, as the object)

    La particla agiuntada a '저' (jau/mai) mida sia rolla en la frasa.

    Quai mussa co che differentas particlas (-는, -가, -를) dattan ina differenta funcziun al medem pronom ('저'). Avant -가 sa mida 저 en 제, uschia ch'i sa numna 제가 e mai 저가.

  2. 고양이가 생선을 먹어요.

    Il giat mangia il pesch.

    Pled per pled: Giat (subject) pesch (object) mangia.

    Qua marca '가' '고양이' (giat) sco subject (quel che mangia), e '을' marca '생선' (pesch) sco object (quai che vegn mangià).

  3. 학생이 학교에 가요.

    Il student va a scola.

    Pled per pled: Student (subject) scola (a) va.

    La particla '이' marca '학생' (student) sco subject, e la particla '에' marca '학교' (scola) sco destinaziun.

  4. 생선을 고양이가 먹어요.

    Il giat mangia il pesch. (Literalmain: Il pesch, il giat mangia.)

    Pled per pled: Pesch (object) giat (subject) mangia.

    Schizunt sche l'urden dals pleds è midà, resta il senn cler perquai che las particlas '를' e '가' nus dian tge pled è l'object e tge è il subject.

Sbagls frequents

  • Marcar la chaussa che retschaiva l'acziun cun la particla da subject 이/가.

    학생이 책이 읽어요.
    학생이 책을 읽어요.

    이/가 inditgescha tgi che fa l'acziun, uschia che '책이 읽어요' vul dir 'il cudesch legia'. La chaussa che vegn legida dovra la particla d'object 을/를: 책을 읽어요.

  • Plazzar la particla avant il num, sco ina preposiziun rumantscha.

    에 학교 가요.
    학교에 가요.

    Particlas coreanas èn postposiziuns, quai vul dir ch'ellas vegnan adina suenter il num ch'ellas modifitgeschan. Il rumantsch duvra preposiziuns, che vegnan avant il num ('a scola').

Pleds en quest model