Particlas da frasa da basa
Particlas èn pitschnas pleds che vegnan agiuntads a nums per mussar lur lavur en ina frasa, sco tgi che fa tge, a tgi, u nua.
Co quai funcziuna
Particlas (조사) èn in dals elements fundamentals da la lingua coreana. Ellas èn suffics che s'attatgan directamain a la fin da substantivs, pronoms ed auters pleds per inditgar lur funcziun grammaticala en ina frestga.
Vesets ellas sco 'etichetas' che respundan a dumondas sco:
- Tgi u tge è il topic principal? (Marcaturs da Topic)
- Tgi u tge fa l'acziun? (Marcaturs da subject)
- Tgi u tge retschaiva l'acziun? (Marcaturs d'object)
- Nua u cura capita l'acziun? (Marcaturs da lieu/temp)
Cunquai che las particlas defineschan cleramain la rolla da mintga pled, po l'urden dals pleds en ina frestga coreana vegnir midà senza perder il senn central. Quai è fitg different da linguas sco l'englais, nua che l'urden dals pleds è strict.
Tips principals da particlas:
Qua èn intginas da las particlas las pli frequentas che vus vegnis ad emprender l'emprim. Betg quitads anc davart las reglas per las tscherner; concentrates vos sin chapir lur finamira. Vus pudais cliccar sin mintgina per emprender sias reglas specificas.
- Marcaturs da Topic/Subject: Quels marcheschan da tge che la frestga discurra u tgi che fa l'acziun. Ils pli frequents èn 은/는 (Topic) e 이/가 (Subject).
- Marcatur da Object: Quel marchescha l'object direct d'in verb. Il muster è 을/를.
- Marcaturs da lieu e da temp: Quels inditgeschan il lieu u il temp. Exempels frequents èn 에 (a, en, tar) e 에서 (en, da, a).
- Marcaturs colliaivels: Quels collian substantivs, sumegliant a 'e' u 'cun'. Exempels èn 와/과 e -하고.
Emprender tge particla duvrar en tge situaziun è ina cumpetenza fundamentala en corean. L'emprim pass è simplamain da las renconuscher e da chapir lur funcziun.
En il discurs informal vegnan las particlas savens tralaschadas, sco en 나 밥 먹어. Vus las duvrais en scrit, en discurs formal ed adina sche las rollas fissian autramain nunclaras.
Exempels (4)
- 저 (I) → 저는 (I, as the topic), 제가 (I, as the subject), 저를 (me, as the object)
La particla agiuntada a '저' (jau/mai) mida sia rolla en la frasa.
Quai mussa co che differentas particlas (-는, -가, -를) dattan ina differenta funcziun al medem pronom ('저'). Avant -가 sa mida 저 en 제, uschia ch'i sa numna 제가 e mai 저가.
- 고양이가 생선을 먹어요.
Il giat mangia il pesch.
Pled per pled: Giat (subject) pesch (object) mangia.
Qua marca '가' '고양이' (giat) sco subject (quel che mangia), e '을' marca '생선' (pesch) sco object (quai che vegn mangià).
- 학생이 학교에 가요.
Il student va a scola.
Pled per pled: Student (subject) scola (a) va.
La particla '이' marca '학생' (student) sco subject, e la particla '에' marca '학교' (scola) sco destinaziun.
- 생선을 고양이가 먹어요.
Il giat mangia il pesch. (Literalmain: Il pesch, il giat mangia.)
Pled per pled: Pesch (object) giat (subject) mangia.
Schizunt sche l'urden dals pleds è midà, resta il senn cler perquai che las particlas '를' e '가' nus dian tge pled è l'object e tge è il subject.
Sbagls frequents
Marcar la chaussa che retschaiva l'acziun cun la particla da subject 이/가.
학생이 책이 읽어요.학생이 책을 읽어요.이/가 inditgescha tgi che fa l'acziun, uschia che '책이 읽어요' vul dir 'il cudesch legia'. La chaussa che vegn legida dovra la particla d'object 을/를: 책을 읽어요.
Plazzar la particla avant il num, sco ina preposiziun rumantscha.
에 학교 가요.학교에 가요.Particlas coreanas èn postposiziuns, quai vul dir ch'ellas vegnan adina suenter il num ch'ellas modifitgeschan. Il rumantsch duvra preposiziuns, che vegnan avant il num ('a scola').
Models colliads
- Basics da l'urden da las pleds
Particlas èn il motiv daco che l'urden dals pleds corean è flexibel. Chapir particlas è essenzial per chapir co che frasas coreanas èn structuradas.
Fundaments - 이/가Marcatour dal subject
Quest è il marcadur dal subject, ina da las particlas las pli fundamentalas. El identifitgescha tgi u tge che exequescha l'acziun dal verb.
Nivel 1 - 은/는Marcatur dal tema
Quest è il marcadur dal tema. El vegn savens scumbiglià cun il marcadur dal subject, ma serva a preschentar u accentuar il tema principal da la conversaziun.
Nivel 1 - 을/를Marcatur da l'object
Quest è il marcadur da l'object. El sa collia al num che retschaiva directamain l'acziun dal verb.
Nivel 1 - 에A, En
Ina particla communa duvrada per marcar in lieu (a, tar) u in punct en il temp.
Nivel 1 - 에서Da
In'autra particla da lieu essenziala, duvrada per marcar il lieu nua che in'acziun capita ('a, en') u in punct da partenza ('da').
Nivel 1