은/는
Marcatur dal tema
은/는 è ina partichel che marca il tema. Dieva 는 suenter ina vucala (사과 + 는) ed 은 suenter ina consonant (책 + 은).
Co quai funcziuna
은/는 è ina da las partichels las pli fundamentalas en corean. Ella sa collia a nums per inditgar da tge che la frasa tracta (il tema). Ella vegn savens translatada sco 'per quai che pertutga...' u 'reguard...'.
Reglas da colliaziun:
La furma che ti duvras dependa da quai sche il num finescha cun ina vucala u ina consonant.
- Nums che fineschan cun ina consonant + 은
책 + 은 → 책은 (il cudesch)
학생 + 은 → 학생은 (il student) - Nums che fineschan cun ina vucala + 는
저 + 는 → 저는 (jau)
사과 + 는 → 사과는 (la maila)
Funcziuns principalas:
1. Introducir in tema
Duvra 은/는 per introducir in nov tema u per far ina declaraziun generala u factuala davart insatge.
Exempel: 저는 학생입니다. (Per quai che pertutga mai, jau sun in student.)
Qua è '저' (jau) il tema da qual nus discurrin.
2. Mussar in cuntrast
은/는 vegn er duvrà per cuntrastar duas chaussas. Cur ch'el vegn duvrà uschia, metta el l'accent sin la differenza.
Exempel: 사과는 맛있어요. 그런데 바나나는 맛없어요. (Mailas èn gustusas. Ma bananas na èn betg gustusas.)
L'utilisaziun da 는 tant tar 사과 sco er tar 바나나 suttastritga la cumparaziun tranter els.
Tema vs. Subject (이/가)
Per beginners è quai in punct difficil. Pensai uschia:
- 은/는 (Tema): 'Per quai che pertutga X, ...' (Definischa il tema general)
- 이/가 (Subject): 'X è quel che...' (Identifitgescha l'actur specific)
Ti vegnas a s'approfundir en questa differenza cun il temp.
Exempels (4)
- 저는 학생입니다.
I am a student.
Pled per pled: I-topic student am.
Qua vegn '저' (jau) introducì sco tema da la frasa. 는 vegn duvrà perquai che 저 finescha cun ina vucala.
- 이 책은 재미있어요.
This book is interesting.
Pled per pled: This book-topic is interesting.
Il tema è 'quest cudesch'. 은 vegn duvrà perquai che 책 finescha cun ina consonant (ㄱ).
- 오늘은 날씨가 좋아요.
The weather is nice today.
Pled per pled: Today-topic weather-subject is good.
'오늘' (oz) è il tema principal. La frasa dat alura infurmaziuns davart l'aura per quest di.
- 형은 키가 커요. 동생은 키가 작아요.
My older brother is tall. My younger sibling is short.
Pled per pled: Older brother-topic height-subject is big. Younger sibling-topic height-subject is small.
Quest exempel mussa in cuntrast. 은 vegn duvrà tant tar '형' (frar pli vegl) sco er tar '동생' (frar/sora pli giuvna) per suttastritgar la differenza da lur grondezza.
Sbagls frequents
Duvrar 은/는 enstagl da 이/가 cura ch'ins dumonda 'tgi' u 'tge'.
누구는 왔어요?누가 왔어요?Cura ch'ins fa ina dumonda sco 'Tgi è vegnì?', emprovas ti d'identifitgar il subject specific che ha fatg l'acziun. Perquai stos ti duvrar la partichel dal subject 이/가. Duvrar 은/는 sunass sco 'Per quai che pertutga tgi, è el vegnì?', quai che n'è betg natiral.
Confunder il tema cun il subject en mintga frasa.
Autra significaziun어제 영화는 봤어요.어제 영화를 봤어요.En la frasa 'Jau hai guardà in film oz', è il film l'object dal verb 'guardar', betg il tema. Perquai duess el vegnir marcà cun la partichel da l'object 을/를. Ti duvrass be '영화는' sche ti faschess in cuntrast, p.ex. '영화는 봤지만, 책은 안 읽었어요' (Jau hai guardà il film, ma jau n'hai betg legì il cudesch).
Co ch'i sa collia
Models colliads
- 이/가Marcatour dal subject
이/가 è la partichel dal subject, entant che 은/는 è la partichel dal tema. Els vegnan savens confundids. 이/가 identifitgescha tgi u tge che fa in'acziun, entant che 은/는 definischa il tema general da la conversaziun u mussa in cuntrast.
Nivel 1 - 을/를Marcatur da l'object
을/를 è la partichel da l'object. Entant che 은/는 marca il tema (da tge che la frasa tracta), marca 을/를 il num che retschaiva l'acziun dal verb.
Nivel 1 - Particlas da frasa da basa
은/는 è ina da las partichels da frasa centralas en corean, ensemen cun la partichel dal subject 이/가 e la partichel da l'object 을/를. Capir questas trais è indispensabel per construir frasas da basa.
Fundaments - 이다Esser
La partichel dal tema 은/는 vegn duvrada fitg savens cun 이다 ('esser') per declerar fatgs u definiziuns davart il tema. Per exempel: '저는 학생입니다' (Jau sun in student).
Nivel 1 - 이/가 / 은/는Marcatur dal subject cunter il topic
Ina cumparaziun gidaivla che explitgescha cura ch'ins sto tschernir tranter la partichel dal tema e quella dal subject.
Nivel 2
Emprenda suenter
Models che sa basan sin quest model.