-았/었더니

Cur Jeu, Suenter Avair Fatg

Nivel 4Tuna sco at eotdeoni

-았/었더니 collia in'acziun passada fatga da l'oratur cun in resultat u ina scuverta. I signifitga 'jau hai fatg X, e lura hai jau scuvert/realisà Y' u 'perquai ch'jau hai fatg X, è Y capità'.

Co quai funcziuna

-았/었더니 è ina finiziun da colliaziun che s'attatga a la ragisch dal verb per colliar in'acziun passada fatga da l'oratur cun ina scuverta u in resultat suandant. L'emprima frasa è adina en il passà, ed il sutget sto esser l'oratur ('jau' u 'nus').

I ha duas funcziuns primaras:

1. Scuverta u nova situaziun
L'oratur fa in'acziun e, sco resultat, scuvra u frunta sin in nov fatg u ina nova situaziun. Il sutget da l'emprima frasa è l'oratur, ma il sutget da la segunda frasa po esser in auter.

  • 오랜만에 고향에 갔더니 많은 것이 변해 있었어요. (Jau sun ì suenter ditg en mia patria e hai scuvert che bleras chaussas eran sa midadas.)
  • 창문을 열었더니 시원한 바람이 들어왔어요. (Jau hai avert la fanestra, ed in vent fraisch è entrà.)

2. Chausa ed effect
L'acziun passada da l'oratur è la chausa directa dal resultat descrit en la segunda frasa. En quest cas, il sutget da omaduas frasas è da solit l'oratur.

  • 어제 늦게 잤더니 오늘 너무 피곤해요. (Perquai ch'jau sun ì tard a letg erar, sun jau uss fitg stanchel.)
  • 매일 운동했더니 건강이 좋아졌어요. (Jau hai fatg sport mintgadi, e sco resultat è mia sanadad sa meglierada.)

Conjugaziun:
I vegn furmà en agiuntand -았/었- a la ragisch dal verb, suandà da -더니.

  • Ragisch dal verb che finescha sin ㅏ u ㅗ + -았더니 (p.ex., 가다 → 갔더니, 보다 → 봤더니)
  • Ragisch dal verb che finescha sin autras vocalas + -었더니 (p.ex., 먹다 → 먹었더니, 열다 → 열었더니)
  • Verbs sin 하다 → 했더니 (p.ex., 공부하다 → 공부했더니)

Distincziun impurtanta: -았/었더니 vs. -더니
Quest è in punct critic. -았/었더니 vegn duvrà be per las acziuns da l'oratur (emprima persuna). En cuntrast, -더니 vegn duvrà cura che l'oratur observescha in'acziun u in stadi da qualch'auter u insatge auter (terza persuna).

  • Jau hai emprendì fitg, e lura hai jau passà. → 제가 열심히 공부했더니 합격했어요. (Correct)
  • Miu ami ha emprendì fitg, e lura ha el passà. → 친구가 열심히 공부하더니 합격했어요. (Correct, duvrond -더니)

Exempels (4)

  1. 어제 운동을 열심히 했더니 오늘 몸이 아파요.

    I exercised hard yesterday, so my body aches today.

    Pled per pled: Yesterday exercise diligently did, so today body is sore.

    Quai muss ina relaziun directa da chausa ed effect. L'acziun da l'oratur (far sport) ha chaschunà il resultat (dolurs corporalas).

  2. 오랜만에 친구에게 전화했더니 번호가 바뀌었어요.

    I called my friend for the first time in a while and found out their number had changed.

    Pled per pled: After a long time to a friend called, so number had changed.

    Quai muss ina scuverta. L'acziun da l'oratur (telefonar) ha manà a la scuverta d'in nov fatg (il numer è sa midad).

  3. 백화점에 갔더니 세일을 하고 있었어요.

    I went to the department store and discovered they were having a sale.

    Pled per pled: To the department store went, so a sale was happening.

    Quai muss ina scuverta. L'acziun da l'oratur (ir en il magasin) ha manà a la scuverta d'ina nova situaziun (i deva ina vendita).

  4. 커피를 너무 많이 마셨더니 잠이 안 와요.

    I drank too much coffee, so now I can't sleep.

    Pled per pled: Coffee too much drank, so sleep doesn't come.

    Quai muss ina relaziun directa da chausa ed effect. L'acziun da l'oratur (biver memia bler café) ha chaschunà il resultat (betg pudair durmir).

Sbagls frequents

  • Duvrar -았/었더니 cura che il sutget da l'emprima acziun n'è betg l'oratur.

    Autra significaziun동생이 밥을 많이 먹었더니 배탈이 났어요.
    동생이 밥을 많이 먹더니 배탈이 났어요.

    -았/었더니 vegn duvrà be cura che l'oratur ('jau') fa l'emprima acziun. Per observar in'acziun fatga da qualch'auter (sco 'miu frar') ed il resultat, stos ti duvrar -더니 enstagl.

  • Duvrar -았/었더니 cun adjectivs en l'emprima frasa.

    어제 날씨가 좋았더니 기분도 좋아요.
    어제 날씨가 좋아서 기분이 좋았어요.

    L'emprima frasa sto descriver in'acziun fatga da l'oratur, perquai sto quai esser in verb. '날씨가 좋다' (il veter è bun) è ina descripziun d'in stadi, betg d'in'acziun. Per exprimer ina raschun simpla sco questa, è in auter muster sco -아/어서 pli natiral.

Co ch'i sa collia

Emprenda quai l'emprim

Pleds en quest model

-았더니-었더니-였더니