-거든
If, when (casual)
-거든 သည် စကားပြောရာတွင် အဓိကအားဖြင့် နည်းလမ်းနှစ်မျိုးဖြင့် သုံးသည့် ဆက်စပ်စကားလုံး ဖြစ်သည်။ အခြေအနေတစ်ခုကို ဖော်ပြရန် ('အကယ်၍' သို့မဟုတ် 'အခါ') သို့မဟုတ် အကြောင်းပြချက် သို့မဟုတ် နောက်ခံအချက်အလက်ကို ပေးရန် ('ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့' သို့မဟုတ် 'သိထားဖို့က...') ဖြစ်သည်။
အလုပ်လုပ်ပုံ
-거든 သည် ကိုရီးယားစကားပြောတွင် အဓိကသုံးသည့် ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်သည် နေရာနှင့် နောက်မှလိုက်မည့် ဝါကျအမျိုးအစားပေါ်တွင် အများကြီး မူတည်သည်။
၁။ အခြေအနေပြ အသုံးပြုပုံ (အကယ်၍/အခါ)
ဤအသုံးပြုပုံသည် ဝါကျနှစ်ခုကို ဆက်ပေးပြီး -거든 ပါသည့် ပထမဝါကျက ဒုတိယဝါကျအတွက် အခြေအနေတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ၎င်းသည် -(으)면 ထက် ပို၍ သေချာပြီး ခိုင်မာသည့် အခြေအနေကို ပြသည်။
- တည်ဆောက်ပုံ: [ကြိယာ/နာမဝိသေသန ပင်စည်] + -거든, [အမိန့်ပေးခြင်း / အကြံပြုခြင်း / ကတိပေးခြင်း]
- အဓိကအချက်: ဒုတိယဝါကျသည် အချက်အလက် သို့မဟုတ် အလေ့အထတစ်ခုကို ဖော်ပြသည့် ရိုးရိုးဝါကျမျိုး မဟုတ်ပါ။ အမိန့်ပေးခြင်း၊ အကြံပြုခြင်း၊ အဆိုပြုခြင်း သို့မဟုတ် ပြောသူ၏ ဆန္ဒကို ဖော်ပြသည့် ဝါကျဖြစ်ရမည်။
- ဥပမာ: 도착하거든 전화해။ (ရောက်တဲ့အခါ ဖုန်းဆက်ပါ။) - ဤသည်မှာ အမိန့်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
- ဥပမာ: 바쁘지 않거든 좀 도와줘။ (အလုပ်မရှုပ်ဘူးဆိုရင် နည်းနည်းလောက် ကူညီပေးပါ။) - ဤသည်မှာ တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
၂။ အကြောင်းပြချက်/နောက်ခံအချက်အလက်ပြ အသုံးပြုပုံ (ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့/သိထားဖို့က...)
ဤအသုံးပြုပုံသည် ဝါကျအဆုံးတွင် ပေါ်လာပြီး ပြောခဲ့သည့်အရာ သို့မဟုတ် ဖြစ်ပျက်နေသည့်အရာအတွက် နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။ 'ဘာကြောင့်လဲ' ဟု မေးသည့် မေးခွန်းကို ဖြေရာတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။
- တည်ဆောက်ပုံ: [အခြေအနေကို ရှင်းပြသည့် ဝါကျ]။ [ -거든 ဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် ဝါကျ]။
- အဓိကအချက်: ပြောသူက နားထောင်သူကို အချက်အလက်တစ်ခုခု သိစေချင်သည့်သဘောမျိုး ထည့်ပြောသည်။ အလွန် စကားပြောဆန်သည်။
- ဥပမာ: A: 왜 이렇게 기분이 좋아 보여요? (ဘာလို့ ဒီလောက် ပျော်နေတာလဲ?)
B: 오늘 월급날이거든။ (ဒီနေ့ လစာထုတ်တဲ့နေ့မို့လို့ပါ၊ သိထားဖို့က။)
အချိန်ကာလနှင့် ပုံစံ:
- နောက်ဆုံးအက္ခရာ သရ သို့မဟုတ် ဗျည်း မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပင်စည်နှင့် တိုက်ရိုက်တွဲသည်: 먹다 → 먹거든, 가다 → 가거든, 좋다 → 좋거든။
- အတိတ်ကာလ အမှတ်အသား -았/었- နှင့်လည်း သုံးနိုင်သည်: 숙제를 다 했거든 놀러 가။ (ทำการบ้านပြီးပြီဆိုရင် သွားဆော့ပါ။)
- 이다 နှင့် တွဲလျှင် 이거든/아니거든 ဟု ဖြစ်သည်။
ဥပမာများ (5)
- 한국에 도착하거든 바로 전화해 주세요.
When you arrive in Korea, please call me right away.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: To Korea arrive-if right away call please give.
ဤသည်မှာ -거든 ၏ အခြေအနေပြ အသုံးပြုပုံကို ပြသည်။ အခြေအနေမှာ 'ကိုရီးယားသို့ ရောက်ရှိခြင်း' ဖြစ်ပြီး နောက်မှ 'ဖုန်းဆက်ပေးပါ' ဟူသည့် အမိန့်/တောင်းဆိုချက် လိုက်လာသည်။
- A: 왜 이렇게 서둘러요?
B: 곧 기차가 출발하거든.
A: Why are you in such a hurry? B: Because the train is about to depart.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: A: Why like this hurry? B: Soon train departs-because.
ဤသည်မှာ အကြောင်းပြချက်/နောက်ခံအချက်အလက်ပြ အသုံးပြုပုံဖြစ်သည်။ B က အလျင်စလိုဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။ -거든 အဆုံးသတ်က "အကြောင်းရင်းကတော့..." သို့မဟုတ် "သိထားဖို့က ရထားထွက်တော့မှာမို့လို့ပါ" ဟု ဆိုလိုသည်။
- 그 책을 다 읽었거든 저 좀 빌려주세요.
If/When you've finished reading that book, please lend it to me.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: That book all read-if I a little please lend.
ဤဥပမာတွင် အတိတ်ကာလ အမှတ်အသား -었- ကို -거든 နှင့် တွဲသုံးထားပြီး လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ပြီးမြောက်မှုအပေါ် အခြေခံသည့် အခြေအနေတစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားသည်။
- 시간이 괜찮거든 우리 저녁이나 같이 먹자.
If you have time, let's have dinner or something together.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: Time is okay-if we dinner or something together let's eat.
ဤနေရာတွင် -거든 ကို နာမဝိသေသန (괜찮다) နှင့် တွဲထားပြီး နောက်မှ အကြံပြုချက် (-자) လိုက်လာသည်။
- A: 이 옷 정말 예쁘네요!
B: 어제 세일해서 샀거든.
A: These clothes are really pretty! B: (That's because) I bought them on sale yesterday.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: A: This clothes really pretty! B: Yesterday sale-so bought-because.
B က အဝတ်အစားအသစ်တွေ ဘာလို့လှနေရတာလဲဆိုသည့် နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြနေသည်။ အခြေအနေကို ရှင်းပြရာတွင် သုံးသည့် စကားပြောဆန်သော ပုံစံဖြစ်သည်။
အဖြစ်များသော အမှားများ
-(으)면 အစား အထွေထွေ အမှန်တရား သို့မဟုတ် အချက်အလက်များအတွက် -거든 ကို သုံးခြင်း။
물이 100도가 되거든 끓어요.물이 100도가 되면 끓어요.-거든 ကို တိကျသောအခြေအနေများအတွက် သုံးပြီး များသောအားဖြင့် အမိန့်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကြံပြုခြင်းတို့နှင့် တွဲသုံးသည်။ 'ရေက ၁၀၀ ဒီဂရီမှာ ဆူတယ်' ကဲ့သို့သော သိပ္ပံနည်းကျ အမှန်တရားများအတွက်ဆိုလျှင် အထွေထွေ အခြေအနေပြ -(으)면 ကိုသာ သုံးရမည်။
အခြေအနေပြ -거든 နောက်တွင် အမိန့်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကြံပြုခြင်းအစား ရိုးရိုးဖော်ပြချက် ဝါကျကို သုံးခြင်း။
퇴근하거든 차가 많이 막혔어요.퇴근하니까 차가 많이 막혔어요.အခြေအနေပြ -거든 သည် အမိန့်ပေးခြင်း၊ အကြံပြုခြင်း သို့မဟုတ် ဆန္ဒဖော်ပြခြင်းအတွက် မျှော်လင့်ချက်ကို ဖန်တီးပေးသည်။ (ဥပမာ - '퇴근하거든 전화해' - 'အလုပ်ဆင်းတဲ့အခါ ဖုန်းဆက်ပါ')။ ၎င်းနောက်တွင် ရိုးရိုးအတိတ်ကာလ ဖော်ပြချက်မျိုး လိုက်၍မရပါ။ အကြောင်းရင်း သို့မဟုတ် အစဉ်လိုက်ဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြလိုလျှင် -(으)니까 သို့မဟုတ် -고 က ပို၍ သင့်လျော်သည်။
မည်သို့ဆက်စပ်သည်
ဤအရာကို ဦးစွာ သင်ပါ
ဆက်စပ်ပုံစံများ
- -(으)니까So, because
နှစ်ခုစလုံးက အကြောင်းပြချက်ကို ဖော်ပြနိုင်သည်။ -(으)니까 သည် စံသတ်မှတ်ထားသည့် အကြောင်းပြချက် ဆက်စပ်စကားလုံး ဖြစ်သည်။ -거든 ၏ 'အကြောင်းပြချက်' အသုံးပြုပုံမှာ ပို၍ စကားပြောဆန်ပြီး နားထောင်သူ မသိနိုင်သည့် နောက်ခံအချက်အလက်ကို ပေးရန် ဝါကျအဆုံးတွင် သုံးသည်။
အဆင့် 3 - -잖아သိတယ်မလား၊ ... လေ
နှစ်ခုစလုံးသည် အချက်အလက်ပေးသည့် စကားပြောဆန်သော ဝါကျအဆုံးသတ်များ ဖြစ်သည်။ -거든 သည် အကြောင်းရင်း သို့မဟုတ် အချက်အလက်သစ်ကို မိတ်ဆက်ပေးသည် ('သိထားဖို့က...')။ -잖아 သည် နားထောင်သူလည်း သိပြီးသားဟု ပြောသူက ယူဆသည့် အချက်အလက်ကို အတည်ပြုပေးသည် ('...သိတဲ့အတိုင်းပဲ')။
အဆင့် 3 - -자마자As soon as
အခြေအနေပြ -거든 သည် 'အခါ' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သော်လည်း -자마자 သည် '...တာနဲ့ချက်ချင်း' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး နောက်မှလိုက်မည့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်မှုကို အလေးပေးသည်။ '도착하거든' သည် 'ရောက်တဲ့အခါ (တစ်ချိန်ချိန်မှာ)' ဟု ဆိုလိုပြီး '도착하자마자' သည် 'ရောက်တာနဲ့ချက်ချင်း' ဟု ဆိုလိုသည်။
အဆင့် 4