အဓိက ဝါကျအမှုန်များ
အမှုန်များဆိုသည်မှာ ဝါကျတစ်ခုအတွင်း နာမ်တစ်ခု၏ အလုပ်ကို ပြသရန် နာမ်၏နောက်တွင် တွဲပေးရသည့် စကားလုံးငယ်လေးများ ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- ဘယ်သူက ဘာလုပ်နေသလဲ၊ ဘယ်သူ့ကို လုပ်နေသလဲ သို့မဟုတ် ဘယ်နေရာမှာလဲ ဆိုသည်တို့ကို ဖော်ပြပေးသည်။
အလုပ်လုပ်ပုံ
ဝိဘတ်စကားလုံးများ (조사) ဟာ ကိုရီးယားဘာသာစကားရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး အစိတ်အပိုင်းတွေထဲက တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဝါကျတစ်ခုထဲမှာ သဒ္ဒါဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ဖော်ပြဖို့ နာမ်တွေ၊ နာမ်စားတွေနဲ့ တခြားစကားလုံးတွေရဲ့ နောက်မှာ တိုက်ရိုက်ကပ်ပြီး တွဲသုံးရတဲ့ စကားလုံးလေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
သူတို့ကို အောက်ပါမေးခွန်းတွေကို ဖြေပေးတဲ့ 'တံဆိပ်' ဒါမှမဟုတ် 'အညွှန်း' လေးတွေအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်ပါတယ် -
- ဘယ်သူ သို့မဟုတ် ဘာက အဓိက topic ဖြစ်သလဲ။ (Topic ပြစကားလုံးများ)
- ဘယ်သူ သို့မဟုတ် ဘာက လုပ်ဆောင်မှုကို ပြုလုပ်နေသလဲ။ (ကတ္တားပြစကားလုံးများ)
- ဘယ်သူ သို့မဟုတ် ဘာက လုပ်ဆောင်မှုကို ခံရသလဲ။ (ကံပုဒ်ပြစကားလုံးများ)
- လုပ်ဆောင်မှုက ဘယ်နေရာမှာ သို့မဟုတ် ဘယ်အချိန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေသလဲ။ (နေရာ/အချိန်ပြစကားလုံးများ)
ဒီစကားလုံးလေးတွေက စကားလုံးတစ်ခုချင်းစီရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သတ်မှတ်ပေးထားတာကြောင့် ကိုရီးယားဝါကျတစ်ခုမှာ စကားလုံးအစီအစဉ် အပြောင်းအလဲရှိရင်တောင် မူလအဓိပ္ပာယ် မပျက်ယွင်းပါဘူး။ ဒါဟာ စကားလုံးအထားအသို တင်းကျပ်တဲ့ အင်္ဂလိပ်စာနဲ့ အတော်လေး ကွာခြားပါတယ်။
အဓိကဝိဘတ် အမျိုးအစားများ -
ဒါတွေကတော့ သင် အရင်ဆုံး လေ့လာရမယ့် အသုံးအများဆုံး စကားလုံးအချို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလောလောဆယ် သူတို့ကို ရွေးချယ်ရမယ့် စည်းမျဉ်းတွေအတွက် စိတ်မပူပါနဲ့၊ သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်ဖို့ပဲ အာရုံစိုက်ပါ။ သူတို့ရဲ့ သီးခြားစည်းမျဉ်းတွေကို လေ့လာဖို့ တစ်ခုချင်းစီကို နှိပ်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
- Topic/Subject ပြစကားလုံးများ - ဒါတွေက ဝါကျက ဘာအကြောင်းကို ဆိုလိုသလဲ သို့မဟုတ် ဘယ်သူက လုပ်ဆောင်နေသလဲဆိုတာကို ညွှန်ပြပါတယ်။ အသုံးအများဆုံးတွေကတော့ 은/는 (Topic) နဲ့ 이/가 (ကတ္တား) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
- Object ပြစကားလုံး - ဒါက ကြိယာရဲ့ တိုက်ရိုက်ကံပုဒ်ကို ပြပါတယ်။ ပုံစံကတော့ 을/를 ဖြစ်ပါတယ်။
- နေရာနှင့် အချိန်ပြစကားလုံးများ - ဒါတွေက တည်နေရာ သို့မဟုတ် အချိန်ကို ညွှန်ပြပါတယ်။ အသုံးများတာတွေကတော့ 에 (မှာ၊ သို့၊ တွင်) နဲ့ 에서 (မှာ၊ မှ၊ တွင်) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
- ဆက်စပ်ပြစကားလုံးများ - ဒါတွေက 'နှင့်' သို့မဟုတ် 'အတူ' ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ နာမ်တွေကို ဆက်စပ်ပေးပါတယ်။ ဥပမာတွေကတော့ 와/과 နဲ့ -하고 တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘယ်အခြေအနေမှာ ဘယ်စကားလုံးကို သုံးရမလဲဆိုတာ လေ့လာတာဟာ ကိုရီးယားဘာသာစကားမှာ အဓိကကျတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပထမခြေလှမ်းကတော့ သူတို့ကို သတိထားမိဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ တာဝန်ကို နားလည်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
나 밥 먹어 မှာလိုမျိုး ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စကားပြောဆိုမှုတွေမှာ ဒီစကားလုံးလေးတွေကို ချန်လှပ်ထားလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရေးအသားမှာ၊ သေသေချာချာ ပြောဆိုတဲ့ စကားတွေမှာနဲ့ အခန်းကဏ္ဍတွေ မရှင်းမလင်းဖြစ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေတိုင်းမှာတော့ သူတို့ကို သုံးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဥပမာများ (4)
- 저 (I) → 저는 (I, as the topic), 제가 (I, as the subject), 저를 (me, as the object)
The particle attached to '저' (I/me) changes its role in the sentence.
ဤအရာက မတူညီသော ဝိဘတ်များ (-는၊ -가၊ -를) သည် နာမ်စားတစ်ခုတည်း ('저') ကို မတူညီသော အခန်းကဏ္ဍများ မည်သို့ပေးစွမ်းသည်ကို ပြသနေသည်။ -가 ရှေ့တွင် 저 သည် 제 သို့ ပြောင်းလဲသွားသောကြောင့် 제가 သာဖြစ်ပြီး 저가 လုံးဝမဟုတ်ပါ။
- 고양이가 생선을 먹어요.
The cat eats the fish.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: Cat (subject) fish (object) eats.
ဤနေရာတွင် '가' သည် '고양이' (ကြောင်) ကို ကတ္တား (စားသူ) အဖြစ် အမှတ်အသားပြုပြီး '을' သည် '생선' (ငါး) ကို ကံ (စားခံရသည့်အရာ) အဖြစ် အမှတ်အသားပြုသည်။
- 학생이 학교에 가요.
The student goes to school.
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: Student (subject) school (to) goes.
'이' အမှုန်သည် '학생' (ကျောင်းသား) ကို ကတ္တားအဖြစ် အမှတ်အသားပြုပြီး '에' အမှုန်သည် '학교' (ကျောင်း) ကို ဦးတည်ရာနေရာအဖြစ် အမှတ်အသားပြုသည်။
- 생선을 고양이가 먹어요.
The cat eats the fish. (Literally: The fish, the cat eats.)
စကားလုံးတစ်လုံးချင်း: Fish (object) cat (subject) eats.
စကားလုံးအစီအစဉ်ကို ပြောင်းလဲလိုက်သော်လည်း '를' နှင့် '가' အမှုန်များက မည်သည့်စကားလုံးသည် ကံဖြစ်ပြီး မည်သည့်စကားလုံးသည် ကတ္တားဖြစ်သည်ကို ပြောပြပေးသောကြောင့် အဓိပ္ပာယ်မှာ ရှင်းလင်းနေဆဲဖြစ်သည်။
အဖြစ်များသော အမှားများ
လုပ်ဆောင်ခံရတဲ့ အရာကို ကတ္တားပြစကားလုံး 이/가 နဲ့ သတ်မှတ်မိခြင်း။
학생이 책이 읽어요.학생이 책을 읽어요.이/가 က ပြုလုပ်သူကို ညွှန်ပြတာကြောင့် '책이 읽어요' ဆိုရင် 'စာအုပ်က ဖတ်တယ်' လို့ အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သွားပါတယ်။ အဖတ်ခံရတဲ့ အရာအတွက် ကံပုဒ်ပြစကားလုံး 을/를: 책을 읽어요 ကို သုံးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
Placing the particle before the noun, like an English preposition.
에 학교 가요.학교에 가요.ကိုရီးယားအမှုန်များသည် နောက်ဆက်တွဲများ ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် ပြုပြင်မွမ်းမံသည့် နာမ်၏ နောက်တွင် အမြဲလာသည်။ အင်္ဂလိပ်စာတွင်မူ နာမ်၏ ရှေ့တွင် လာသည့် ရှေ့ဆက်စကားလုံးများကို သုံးသည်။
ဆက်စပ်ပုံစံများ
- ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံများ
အမှုန်များသည် ကိုရီးယားစကားလုံးအစီအစဉ် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ အမှုန်များကို နားလည်ခြင်းသည် ကိုရီးယားဝါကျများ မည်သို့ဖွဲ့စည်းထားသည်ကို နားလည်ရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
အခြေခံများ - 이/가Subject Marker
၎င်းသည် အခြေခံအကျဆုံး အမှုန်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ကတ္တားအမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကြိယာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို မည်သူက သို့မဟုတ် မည်သည့်အရာက လုပ်ဆောင်နေသည်ကို ဖော်ပြသည်။
အဆင့် 1 - 은/는Topic Marker
၎င်းသည် ခေါင်းစဉ်အမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကတ္တားအမှတ်အသားနှင့် မကြာခဏ ရောထွေးတတ်သော်လည်း စကားပြောဆိုမှု၏ အဓိကခေါင်းစဉ်ကို မိတ်ဆက်ရန် သို့မဟုတ် အလေးပေးရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။
အဆင့် 1 - 을/를Object Marker
၎င်းသည် ကံအမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကြိယာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို တိုက်ရိုက်ခံယူသည့် နာမ်၏နောက်တွင် တွဲသည်။
အဆင့် 1 - 에သို့၊ တွင်
နေရာ (မှာ၊ သို့) သို့မဟုတ် အချိန်တစ်ခုကို အမှတ်အသားပြုရန် အသုံးပြုသည့် အသုံးများသော အမှုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အဆင့် 1 - 에서မှ
လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပွားသည့်နေရာ ('မှာ၊ တွင်') သို့မဟုတ် စတင်သည့်နေရာ ('မှ') ကို အမှတ်အသားပြုရန် အသုံးပြုသည့် နောက်ထပ် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော နေရာအမှုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။
အဆင့် 1