-거든
If, When (Casual)
-거든 គឺជាឧបករណ៍ភ្ជាប់បែបសន្ទនាដែលប្រើក្នុងវិធីសំខាន់ពីរ៖ ជាលក្ខខណ្ឌ ('ប្រសិនបើ' ឬ 'នៅពេល') ឬដើម្បីផ្តល់ហេតុផល ឬព័ត៌មានផ្ទៃខាងក្រោយ ('ពីព្រោះ' ឬ 'អ្នកដឹងទេថា...')។
របៀបដែលវាដំណើរការ
-거든 គឺជាការបញ្ចប់ប្រយោគដ៏សម្បូរបែបដែលប្រើជាចម្បងក្នុងភាសាកូរ៉េនិយាយ។ អត្ថន័យរបស់វាអាស្រ័យយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទីតាំងរបស់វា និងប្រភេទនៃប្រយោគដែលតាមពីក្រោយ។
១. ការប្រើប្រាស់បែបលក្ខខណ្ឌ (ប្រសិនបើ/នៅពេល)
ការប្រើប្រាស់នេះភ្ជាប់ប្រយោគពីរ ដែលប្រយោគទីមួយដែលមាន -거든 កំណត់លក្ខខណ្ឌសម្រាប់ប្រយោគទីពីរ។ វាជាលក្ខខណ្ឌដែលខ្លាំងជាង និងប្រាកដជាង -(으)면។
- រចនាសម្ព័ន្ធ៖ [ដើមកិរិយាសព្ទ/គុណនាម] + -거든, [ពាក្យបញ្ជា / ការណែនាំ / ការសន្យា]
- ចំណុចសំខាន់៖ ប្រយោគទីពីរស្ទើរតែមិនមែនជាប្រយោគពណ៌នាធម្មតាអំពីការពិត ឬទម្លាប់នោះទេ។ វាត្រូវតែជាពាក្យបញ្ជា ការណែនាំ សំណើ ឬការបង្ហាញពីចេតនារបស់អ្នកនិយាយ។
- ឧទាហរណ៍៖ 도착하거든 전화해។ (នៅពេលអ្នកមកដល់ សូមទូរស័ព្ទមកខ្ញុំ។) - នេះគឺជាពាក្យបញ្ជា។
- ឧទាហរណ៍៖ 바쁘지 않거든 좀 도와줘។ (ប្រសិនបើអ្នកមិនរវល់ សូមជួយខ្ញុំបន្តិច។) - នេះគឺជាសំណើ។
២. ការប្រើប្រាស់បែបហេតុផល/ផ្ទៃខាងក្រោយ (ពីព្រោះ/អ្នកដឹងទេថា...)
ការប្រើប្រាស់នេះបង្ហាញនៅចុងបញ្ចប់នៃប្រយោគដើម្បីផ្តល់បរិបទ ឬហេតុផលសម្រាប់អ្វីដែលទើបតែបាននិយាយ ឬអ្វីដែលកំពុងកើតឡើង។ វាត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់ដើម្បីឆ្លើយសំណួរ 'ហេតុអ្វី' ដែលបានសួរ ឬដែលបង្កប់ន័យ។
- រចនាសម្ព័ន្ធ៖ [ប្រយោគពន្យល់ពីស្ថានភាព]។ [ប្រយោគបញ្ចប់ដោយ -거든]។
- ចំណុចសំខាន់៖ វាបន្ថែមអត្ថន័យថាអ្នកនិយាយកំពុងផ្តល់ព័ត៌មានដល់អ្នកស្តាប់។ វាមានលក្ខណៈសន្ទនាខ្លាំងណាស់។
- ឧទាហរណ៍៖ A: 왜 이렇게 기분이 좋아 보여요? (ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមើលទៅសប្បាយចិត្តម្ល៉េះ?)
B: 오늘 월급날이거든។ (នោះគឺដោយសារតែថ្ងៃនេះជាថ្ងៃបើកប្រាក់ខែ អ្នកដឹងទេ។)
កាល និងទម្រង់៖
- វាភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងដើមពាក្យដោយមិនគិតពីស្រៈ ឬព្យញ្ជនៈចុងក្រោយ៖ 먹다 → 먹거든, 가다 → 가거든, 좋다 → 좋거든។
- វាអាចប្រើជាមួយសញ្ញាសម្គាល់កាលអតីតកាល -았/었-៖ 숙제를 다 했거든 놀러 가។ (ប្រសិនបើអ្នកបានធ្វើកិច្ចការផ្ទះរួចរាល់ហើយ ចូរទៅលេងចុះ។)
- វាភ្ជាប់ទៅនឹង 이다 ជា 이거든/아니거든។
ឧទាហរណ៍ (5)
- 한국에 도착하거든 바로 전화해 주세요.
When you arrive in Korea, please call me right away.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ To Korea arrive-if right away call please give.
នេះបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់បែបលក្ខខណ្ឌនៃ -거든។ លក្ខខណ្ឌគឺ 'ការមកដល់ប្រទេសកូរ៉េ' ហើយវាត្រូវបានតាមពីក្រោយដោយពាក្យបញ្ជា/សំណើ 'សូមទូរស័ព្ទមកខ្ញុំ'។
- A: 왜 이렇게 서둘러요?
B: 곧 기차가 출발하거든.
A: Why are you in such a hurry? B: Because the train is about to depart.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ A: Why like this hurry? B: Soon train departs-because.
នេះបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់បែបហេតុផល/ផ្ទៃខាងក្រោយ។ B ពន្យល់ពីហេតុផលនៃការប្រញាប់ប្រញាល់។ ការបញ្ចប់ដោយ -거든 បង្កប់ន័យថា "ហេតុផលគឺ..." ឬ "អ្នកដឹងទេថា រថភ្លើងជិតចេញដំណើរហើយ។"
- 그 책을 다 읽었거든 저 좀 빌려주세요.
If/When you've finished reading that book, please lend it to me.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ That book all read-if I a little please lend.
ឧទាហរណ៍នេះប្រើសញ្ញាសម្គាល់កាលអតីតកាល -었- ជាមួយ -거든 ដើម្បីកំណត់លក្ខខណ្ឌដោយផ្អែកលើសកម្មភាពដែលបានបញ្ចប់។
- 시간이 괜찮거든 우리 저녁이나 같이 먹자.
If you have time, let's have dinner or something together.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Time is okay-if we dinner or something together let's eat.
នៅទីនេះ -거든 ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងគុណនាម (괜찮다) ហើយត្រូវបានតាមពីក្រោយដោយការណែនាំ (-자)។
- A: 이 옷 정말 예쁘네요!
B: 어제 세일해서 샀거든.
A: These clothes are really pretty! B: (That's because) I bought them on sale yesterday.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ A: This clothes really pretty! B: Yesterday sale-so bought-because.
B កំពុងផ្តល់ព័ត៌មានផ្ទៃខាងក្រោយអំពីមូលហេតុដែលពួកគេមានសម្លៀកបំពាក់ថ្មីដ៏ស្រស់ស្អាតទាំងនេះ។ វាជាវិធីសន្ទនាដើម្បីពន្យល់ពីស្ថានភាព។
កំហុសដែលតែងតែជួបប្រទះ
ការប្រើ -거든 សម្រាប់ការពិតទូទៅ ឬហេតុការណ៍ជំនួសឱ្យ -(으)면។
물이 100도가 되거든 끓어요.물이 100도가 되면 끓어요.-거든 ត្រូវបានប្រើសម្រាប់លក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ ដែលជាធម្មតាត្រូវបានតាមពីក្រោយដោយពាក្យបញ្ជា ឬការណែនាំ។ សម្រាប់ការពិតទូទៅ ឬវិទ្យាសាស្ត្រដូចជា 'ទឹកពុះនៅសីតុណ្ហភាព ១០០ អង្សារ' អ្នកត្រូវតែប្រើលក្ខខណ្ឌទូទៅ -(으)면។
ការតាមពីក្រោយលក្ខខណ្ឌ -거든 ដោយប្រយោគពណ៌នាធម្មតាជំនួសឱ្យពាក្យបញ្ជា ឬការណែនាំ។
퇴근하거든 차가 많이 막혔어요.퇴근하니까 차가 많이 막혔어요.លក្ខខណ្ឌ -거든 បង្កើតការរំពឹងទុកសម្រាប់ពាក្យបញ្ជា ការណែនាំ ឬឆន្ទៈ (ឧទាហរណ៍ '퇴근하거든 전화해' - 'នៅពេលអ្នកចេញពីធ្វើការ សូមទូរស័ព្ទមកខ្ញុំ')។ វាមិនអាចត្រូវបានតាមពីក្រោយដោយការសង្កេតកាលអតីតកាលធម្មតានោះទេ។ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីហេតុផល ឬលំដាប់លំដោយ -(으)니까 ឬ -고 នឹងមានភាពសមស្របជាង។
របៀបដែលវាភ្ជាប់
រៀនអំពីនេះជាមុនសិន
ទម្រង់ដែលទាក់ទង
- -(으)니까ដូច្នេះ, ពីព្រោះ
ទាំងពីរអាចបង្ហាញពីហេតុផល។ -(으)니까 គឺជាឧបករណ៍ភ្ជាប់ហេតុផលស្តង់ដារ។ ការប្រើប្រាស់ 'ហេតុផល' នៃ -거든 មានលក្ខណៈសន្ទនាជាង ដោយប្រើនៅចុងបញ្ចប់នៃប្រយោគដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានផ្ទៃខាងក្រោយដែលអ្នកស្តាប់ប្រហែលជាមិនដឹង។
កម្រិត 3 - -잖아អ្នកដឹងទេថា... មែនទេ?
ទាំងពីរគឺជាការបញ្ចប់ប្រយោគបែបសន្ទនាដែលផ្តល់ព័ត៌មាន។ -거든 ណែនាំហេតុផល ឬព័ត៌មានថ្មី ('អ្នកដឹងទេថា...')។ -잖아 បញ្ជាក់ពីព័ត៌មានដែលអ្នកនិយាយគិតថាអ្នកស្តាប់ដឹងរួចហើយ ('...អ្នកដឹងស្រាប់ហើយ')។
កម្រិត 3 - -자마자ភ្លាមៗបន្ទាប់ពី
ខណៈពេលដែលលក្ខខណ្ឌ -거든 អាចមានន័យថា 'នៅពេល' -자마자 មានន័យជាក់លាក់ថា 'ភ្លាមៗបន្ទាប់ពី' ហើយសង្កត់ធ្ងន់លើភាពបន្ទាន់នៃសកម្មភាពដែលតាមពីក្រោយ។ '도착하거든' មានន័យថា 'នៅពេលអ្នកមកដល់ (នៅពេលណាមួយ)' ខណៈពេលដែល '도착하자마자' មានន័យថា 'ភ្លាមៗនៅពេលអ្នកមកដល់'។
កម្រិត 4