-던 참에
Just When/As I Was -ing
Сіз бір нәрсені істеп жатқан немесе істегелі жатқан сәтте, дәл сол уақытта жаңа оқиға орын алғанда қолданылады.
Қалай жұмыс істейді
'-던 참에' — кездейсоқтықты немесе ыңғайлы сәтті баса көрсететін грамматикалық құрылым. Ол екі оқиғаны байланыстырады, мұнда екінші оқиға біріншісі жүріп жатқан немесе басталайын деп тұрған сәтте орын алады.
Құрылымы:
Ол іс-әрекет етістік түбіріне '-던 참에' жалғауы арқылы жасалады.
- 가다 (бару) → 가던 참에
- 먹다 (жеу) → 먹던 참에
- 생각하다 (ойлау) → 생각하던 참에
Талдау:
1. -던: Бұл өткен шақты білдіретін есімше жалғауы. Ол әрекеттің өткен шақта орындалғанын немесе әдет болғанын көрсетеді.
2. 참: Бұл зат есім 'сәт', 'кезең' немесе 'уақыт нүктесі' дегенді білдіреді.
3. 에: Бұл 'кезінде' немесе 'сәтінде' деген мағынаны беретін уақыт жалғауы.
Тура мағынасында бұл тіркес "бір нәрсені істеп жатқан сәтте" дегенді білдіреді. Бұл құрылым екінші бөліктегі әрекеттің біріншісімен дәл уақытында сәйкес келетінін меңзейді. Ол көбінесе кездейсоқтықты одан әрі баса көрсету үшін 마침 (дәл уақытында, сәті түсіп) сөзімен бірге қолданылады.
Қолдану ерекшеліктері:
- Ол көбінесе жағымды немесе бейтарап реңкке ие, бұл уақыттың ыңғайлы немесе сәтті болғанын білдіреді.
- Егер біреу сіз ойлап отырған тақырыпты қозғаса, 'айтпақшы...' деген мағынада қолданылуы мүмкін.
- Соңындағы 에 кейде түсіп қалуы мүмкін және сөйлем '-던 참이다' (мен дәл соны істегелі жатқан сәт еді) деп аяқталуы мүмкін. Мысалы: 마침 전화하려던 참이다. (Дәл саған қоңырау шалғалы жатыр едім.)
- Негізінен іс-әрекет етістіктерімен қолданылғанымен, 목이 마르다 (шөлдеу) немесе 배가 고프다 (ашу) сияқты дене күйін сипаттайтын идиомалық тіркестер ерекшелік болып табылады. Олар өзгеріс процесіндегі күйді сипаттайды, сондықтан бұл үлгіге сәйкес келеді.
-려던 참이다 құрылымымен салыстыру:
Бұл екеуі өте ұқсас және көбінесе бір-бірінің орнына қолданылады. Дегенмен, -려던 참이다 әрекет басталмас бұрынғы ниетті ерекше баса көрсетеді. '-던 참에' болса, жүріп жатқан әрекетке де, басталайын деп тұрған әрекетке де қолданыла береді.
Мысалы: 그 문제에 대해 상의하려던 참에 부장님께서 먼저 회의를 소집하셨어요. (Сол мәселені талқылағалы жатқан сәтте, бөлім басшысы жиналыс шақырды.) Мұнда '-려던 참에' жиналыс шақырылғанға дейінгі талқылау ниетін баса көрсету үшін қолданылған.
Мысалдар (4)
- 막 집에서 나가던 참에 택배 기사님을 만났어요.
Just as I was leaving the house, I ran into the delivery person.
Сөзбе-сөз: Үйден шығып бара жатқан сәтте жеткізушімен кездесіп қалдым.
- 목이 마르던 참에 친구가 시원한 주스를 사 왔어요.
I was just feeling thirsty when my friend bought some cool juice.
Сөзбе-сөз: Шөлім қанып тұрған сәтте досым салқын шырын сатып әкелді.
Бұл сөйлем сәтті уақытты баса көрсетеді. Досының шырын әкелу әрекеті дәл қажет болған сәтте орын алды.
- 네 생각을 하던 참에 네게서 전화가 왔어.
I was just thinking of you when you called.
Сөзбе-сөз: Сені ойлап отырған сәтте сенен қоңырау келді.
Бұл кездейсоқ оқиғаның классикалық мысалы. 'Ойлау' әрекеті жүріп жатқанда, дәл уақытында 'қоңырау' шалынды.
- 마침 배가 고프던 참이었는데, 잘 됐다!
I was just getting hungry, so this is perfect!
Сөзбе-сөз: Дәл қарным ашып тұрған сәт еді, бәрі керемет болды!
Бұл мысалда '-던 참이다' формасы өткен шақта ('-던 참이었다') қолданылған. Бұл бір нәрсенің өте ыңғайлы сәтте болғанын білдірудің кең таралған тәсілі.
Жиі кездесетін қателер
Оны іс-әрекет етістіктерінің орнына сапалық етістіктермен (сын есімдермен) қолдану.
Басқа мағына날씨가 춥던 참에 친구가 따뜻한 커피를 줬어요.추워서 떨던 참에 친구가 따뜻한 커피를 줬어요.'-던 참에' жүріп жатқан әрекетті сипаттауы керек. '춥다' (суық болу) — бұл әрекет емес, күй. Суыққа байланысты не істеп жатқаныңызды көрсету үшін '떨다' (дірілдеу) сияқты іс-әрекет етістігі қажет. '배가 고프다' сияқты кейбір идиомалық тіркестер ерекшелік екенін ұмытпаңыз.
Қалай байланысады
Алдымен мұны үйреніңіз
Байланысты үлгілер
- -(으)려던 참이다방금 막 하려던 참이다
Өте ұқсас, 'бір нәрсені істегелі жатқан сәтте' дегенді білдіреді. Ол әрекет алдындағы ниетті баса көрсетеді, ал '-던 참에' жүріп жатқан немесе басталайын деп тұрған әрекетке де қолданыла береді.
4-деңгей - -던
Бұл '-던 참에' құрылымында қолданылатын негізгі өткен шақ есімшесі. '-던' жалғауын түсіну бірінші бөліктегі әрекеттің екіншісіне қатысты өткен шақта болғанын анықтауға көмектеседі.
3-деңгей - -는 길에On the way to, while going
Бір жерге 'бара жатқан жолда' бір нәрсе болғанда қолданылады. Екі оқиғаны уақыт бойынша байланыстыруымен ұқсас, бірақ '-는 길에' тек физикалық сапарға қатысты, ал '-던 참에' кез келген әрекеттің уақытына қатысты.
3-деңгей - -다가While Doing, Then
Әрекеттің үзілуін немесе ауысуын білдіреді. Екеуі де екі әрекетті байланыстыратындықтан пайдалы салыстыру, бірақ '-던 참에' '-다가' құрылымында жоқ кездейсоқтық немесе сәтті уақыт реңкін қосады.
3-деңгей - -는 바람에
Сондай-ақ екі бөлікті байланыстырады, мұнда біріншісі екіншісіне себеп болады. Алайда, '-는 바람에' күтпеген, көбінесе жағымсыз салдар үшін қолданылады, ал '-던 참에' кездейсоқ немесе сәтті оқиғалар үшін қолданылады, олар көбінесе жағымды немесе бейтарап болады.
4-деңгей