-거든
Եթե, երբ (ոչ պաշտոնական)
-거든-ը խոսակցական կապակցիչ է, որն օգտագործվում է երկու հիմնական եղանակով՝ որպես պայման («եթե» կամ «երբ») կամ պատճառ ու նախապատմություն ներկայացնելու համար («քանի որ» կամ «գիտե՞ս...»)։
Ինչպես է աշխատում
-거든-ը բազմակողմանի վերջավորություն է, որը հիմնականում օգտագործվում է խոսակցական կորեերենում։ Դրա իմաստը մեծապես կախված է դիրքից և հաջորդող նախադասության տեսակից։
1. Պայմանական կիրառություն (Եթե/Երբ)
Այս կիրառությունը միացնում է երկու նախադասություն, որտեղ -거든-ով առաջին մասը պայման է սահմանում երկրորդի համար։ Սա ավելի ուժեղ և հաստատուն պայման է, քան -(으)면-ը։
- Կառուցվածք: [Բայի/Ածականի հիմք] + -거든, [Հրաման / Առաջարկ / Խոստում]
- Հիմնական կետ: Երկրորդ մասը գրեթե երբեք փաստի կամ սովորության մասին պարզ պատմողական նախադասություն չէ։ Այն պետք է լինի հրաման, առաջարկ, առաջարկություն կամ խոսողի մտադրության արտահայտում։
- Օրինակ՝ 도착하거든 전화해. (Երբ հասնես, զանգիր ինձ։) - Սա հրաման է։
- Օրինակ՝ 바쁘지 않거든 좀 도와줘. (Եթե զբաղված չես, խնդրում եմ, մի քիչ օգնիր ինձ։) - Սա խնդրանք է։
2. Պատճառի/Նախապատմության կիրառություն (Քանի որ/Գիտե՞ս...)
Այս կիրառությունը հայտնվում է նախադասության վերջում՝ տրամադրելու համատեքստ կամ պատճառ այն բանի համար, ինչ նոր է ասվել կամ կատարվում է։ Այն հաճախ օգտագործվում է «ինչու» հարցին պատասխանելու համար՝ հնչեցված կամ ենթադրյալ։
- Կառուցվածք: [Իրավիճակը բացատրող նախադասություն]։ [ -거든-ով ավարտվող նախադասություն]։
- Հիմնական կետ: Այն ավելացնում է այն երանգը, որ խոսողը լսողին տեղեկացնում է ինչ-որ բանի մասին։ Այն շատ խոսակցական է։
- Օրինակ՝ A: 왜 이렇게 기분이 좋아 보여요? (Ինչո՞ւ ես այդքան ուրախ երևում։)
B: 오늘 월급날이거든. (Որովհետև այսօր աշխատավարձի օր է, գիտե՞ս։)
Ժամանակ և ձև:
- Այն կցվում է հիմքին անկախ վերջին ձայնավորից կամ բաղաձայնից՝ 먹다 → 먹거든, 가다 → 가거든, 좋다 → 좋거든։
- Այն կարող է օգտագործվել անցյալ ժամանակի -았/었- նշիչի հետ՝ 숙제를 다 했거든 놀러 가. (Եթե վերջացրել ես տնային աշխատանքդ, գնա խաղա։)
- Այն կցվում է 이다-ին որպես 이거든/아니거든։
Օրինակներ (5)
- 한국에 도착하거든 바로 전화해 주세요.
When you arrive in Korea, please call me right away.
Բառ առ բառ՝ Կորեա հասնել-եթե անմիջապես զանգիր խնդրում եմ։
Սա ցույց է տալիս -거든-ի պայմանական կիրառությունը։ Պայմանը «Կորեա հասնելն» է, որին հաջորդում է հրաման/խնդրանք՝ «խնդրում եմ զանգիր ինձ»։
- A: 왜 이렇게 서둘러요?
B: 곧 기차가 출발하거든.
A: Why are you in such a hurry? B: Because the train is about to depart.
Բառ առ բառ՝ A: Ինչո՞ւ ես այդքան շտապում։ B: Շուտով գնացքը մեկնում է-քանի որ։
Սա ցույց է տալիս պատճառի/նախապատմության կիրառությունը։ B-ն բացատրում է շտապելու պատճառը։ -거든 վերջավորությունը ենթադրում է «Պատճառն այն է, որ...» կամ «Գիտե՞ս, գնացքը մեկնում է»։
- 그 책을 다 읽었거든 저 좀 빌려주세요.
If/When you've finished reading that book, please lend it to me.
Բառ առ բառ՝ Այդ գիրքը ամբողջությամբ կարդացել-եթե ես մի քիչ խնդրում եմ փոխ տուր։
Այս օրինակում օգտագործվում է անցյալ ժամանակի -었- նշիչը -거든-ի հետ՝ կատարված գործողության հիման վրա պայման սահմանելու համար։
- 시간이 괜찮거든 우리 저녁이나 같이 먹자.
If you have time, let's have dinner or something together.
Բառ առ բառ՝ Ժամանակը լավ է-եթե մենք ընթրիք կամ ինչ-որ բան միասին ուտենք։
Այստեղ -거든-ը կցված է ածականին (괜찮다) և հաջորդում է առաջարկ (-자)։
- A: 이 옷 정말 예쁘네요!
B: 어제 세일해서 샀거든.
A: These clothes are really pretty! B: (That's because) I bought them on sale yesterday.
Բառ առ բառ՝ A: Այս հագուստը իսկապես գեղեցիկ է։ B: Երեկ զեղչ-քանի որ գնել եմ-քանի որ։
B-ն տրամադրում է նախապատմություն այն մասին, թե ինչու ունի այս նոր, գեղեցիկ հագուստը։ Սա իրավիճակը բացատրելու խոսակցական եղանակ է։
Տարածված սխալներ
Ընդհանուր ճշմարտությունների կամ փաստերի համար -(으)면-ի փոխարեն -거든 օգտագործելը։
물이 100도가 되거든 끓어요.물이 100도가 되면 끓어요.-거든-ն օգտագործվում է կոնկրետ պայմանների համար, որոնց սովորաբար հաջորդում է հրաման կամ առաջարկ։ Ընդհանուր, գիտական փաստերի համար, ինչպիսին է «ջուրը եռում է 100 աստիճանում», պետք է օգտագործել ընդհանուր պայմանական -(으)면-ը։
Պայմանական -거든-ին հրամանի կամ առաջարկի փոխարեն պարզ նկարագրական պնդումով հետևելը։
퇴근하거든 차가 많이 막혔어요.퇴근하니까 차가 많이 막혔어요.Պայմանական -거든-ը ստեղծում է հրամանի, առաջարկի կամ կամքի ակնկալիք (օրինակ՝ '퇴근하거든 전화해' - «Երբ աշխատանքից ազատվես, զանգիր ինձ»)։ Այն չի կարող հաջորդել պարզ անցյալ ժամանակի դիտարկմանը։ Պատճառ կամ հաջորդականություն նշելու համար ավելի տեղին կլինի -(으)니까-ն կամ -고-ն։
Ինչպես է կապվում
Սկզբում սովորեք սա
Առնչվող կառուցվածքներ
- -(으)니까Այդ պատճառով, որովհետև
Երկուսն էլ կարող են պատճառ արտահայտել։ -(으)니까-ն ստանդարտ պատճառ կապող է։ -거든-ի «պատճառ» կիրառությունն ավելի խոսակցական է, օգտագործվում է նախադասության վերջում՝ տրամադրելու նախապատմություն, որի մասին լսողը կարող է չիմանալ։
Մակարդակ 3 - -잖아Գիտես, ... չէ՞
Երկուսն էլ խոսակցական նախադասության վերջավորություններ են, որոնք տեղեկություն են տրամադրում։ -거든-ը ներկայացնում է պատճառ կամ նոր տեղեկություն («Գիտե՞ս...»)։ -잖아-ն հաստատում է այն տեղեկությունը, որի մասին խոսողը կարծում է, որ լսողն արդեն գիտի («...չէ՞ որ գիտես»)։
Մակարդակ 3 - -자마자Հենց որ
Թեև պայմանական -거든-ը կարող է նշանակել «երբ», -자마자-ն հատուկ նշանակում է «հենց որ» և ընդգծում է հաջորդող գործողության անմիջականությունը։ '도착하거든'-ը նշանակում է «երբ հասնես (ինչ-որ պահի)», մինչդեռ '도착하자마자'-ն նշանակում է «հենց այն պահին, երբ հասնես»։
Մակարդակ 4