-더라
Dit blyk dat, ek het uitgevind dat
-더라 is 'n sinsending wat beteken 'ek het uitgevind dat...' of 'ek het opgemerk dat...'. Dit word gebruik wanneer jy iets onthou en rapporteer wat jy persoonlik in die verlede ervaar het.
Hoe dit werk
Die sinsending -더라 word gebruik wanneer 'n spreker iets onthou wat hulle persoonlik en direk in die verlede gesien, gehoor of gevoel het. Dit dra oor dat hierdie inligting destyds 'n nuwe ontdekking of besef vir die spreker was. Dit is 'n retrospektiewe ending, wat beteken die spreker kyk terug op 'n gebeurtenis of toestand in die verlede.
Sleutelkenmerke:
- Direkte ervaring: Die spreker moes self die gebeurtenis ervaar het. Jy kan nie -더라 gebruik om iets te rapporteer wat jy by iemand anders gehoor het nie.
- Nuwe ontdekking: Dit impliseer dat die spreker hierdie feit vir die eerste keer geleer het toe hulle dit ervaar het. Dit dra dikwels 'n nuanse van ligte verbasing oor.
- Onderwerpbeperkings:
- Die onderwerp is gewoonlik 'n derde persoon (bv. 그 사람, 철수, 날씨).
- Dit kan 'n eerste-persoon-onderwerp ('ek' of 'ons') wees slegs wanneer die spreker hul eie toestand of aksies op 'n losstaande, objektiewe manier waarneem (bv. om te besef jy was baie moeg agterna).
- Dit word nooit gebruik met 'n tweede-persoon-onderwerp ('jy') nie.
Gebruik met tydsvorme:
Die kern van hierdie patroon is die retrospektiewe merker -더-.
- Teenwoordige/Basisvorm: Werkwoord/Byvoeglike naamwoordstam + -더라
- 예쁘다 → 예쁘더라 (Ek het gesien dat sy mooi was.)
- 하다 → 하더라 (Ek het gesien dat hy dit doen.) - Verlede tyd: Werkwoord/Byvoeglike naamwoordstam + -았/었- + -더라
- 왔다 → 왔더라 (Ek het gesien dat hy reeds aangekom het.)
- 좋았다 → 좋았더라 (Ek onthou dat dit goed was.) - Toekomende tyd/Vermoede: Werkwoord/Byvoeglike naamwoordstam + -겠- + -더라
- 아프다 → 아프겠더라 (Ek het dit gesien en dit het gelyk of dit seer sou wees.)
-더라 vs. -더라고
Hierdie twee is baie soortgelyk en dikwels uitruilbaar. -더라고 is oor die algemeen meer algemeen in alledaagse gesprek en kan effens sagter voel. -더라 kan 'n bietjie meer verklarend of uitroepend klink, soos 'n eenvoudige stelling van 'n ontdekte feit.
Voorbeelde (5)
- 어제 그 식당에 가 보니까 사람이 정말 많더라.
Toe ek gister na daardie restaurant gegaan het, het ek uitgevind dat daar baie mense was.
Woord vir woord: Gister daardie restaurant toe gegaan en gesien, mense was regtig baie.
- 민준이가 노래를 생각보다 잘하더라.
Ek het ontdek dat Minjun beter sing as wat ek gedink het.
Woord vir woord: Minjun liedjie as gedink goed doen.
- 옛날에는 이 동네가 아주 조용했더라.
Ek onthou dat hierdie buurt in die ou dae baie stil was.
Hier word -았/었더라 gebruik om 'n toestand in die meer verre verlede te onthou.
- 그 영화, 직접 보니까 정말 감동적이더라.
Daardie fliek, noudat ek dit self gesien het, het ek gevind dat dit regtig aangrypend was.
Woord vir woord: Daardie fliek, direk gesien, regtig was aangrypend.
- 아이가 혼자서도 잘 놀겠더라.
Ek het die kind gesien en dit het gelyk of hy selfs alleen goed sou speel.
Gebruik -겠더라 om 'n vermoede of indruk gebaseer op 'n direkte waarneming uit te druk.
Algemene foute
Gebruik -더라 met 'n tweede-persoon-onderwerp ('jy').
Ander betekenis너 어제 정말 피곤했더라.너 어제 정말 피곤해 보이더라.-더라 word gebruik om die spreker se eie waarneming te rapporteer, gewoonlik oor 'n derde persoon of 'n situasie. Wanneer jy oor 'jy' praat, is dit meer natuurlik om te beskryf wat jy waargeneem het (bv. 'jy het moeg gelyk') eerder as om hul interne toestand as 'n feit wat jy ontdek het, te stel.
Gebruik -더라 vir inligting wat jy nie direk ervaar het nie.
친구가 말했는데, 시험이 아주 어려웠더라.친구가 말했는데, 시험이 아주 어려웠대.-더라 vereis die spreker se direkte, persoonlike ervaring. As jy rapporteer wat iemand anders gesê het, moet jy indirekte aanhalingvorms soos -대 of -다고 하다 gebruik.
Hoe dit verband hou
Leer eers hierdie een
Verwante patrone
- -더라고Ek het gesien/gehoor/gevoel dat
Baie soortgelyk aan -더라 en meer algemeen in gesprek. Albei druk 'n waarneming uit die verlede uit, maar -더라고 het 'n effens sagter, meer gespreksmatige gevoel. Hulle is dikwels uitruilbaar.
Vlak 4 - -더-Merker vir waarneming in die verlede
-더- is die retrospektiewe merker wat die kern van -더라 vorm. Om -더- te verstaan, help jou om 'n hele familie van grammatikapatrone te verstaan wat verband hou met die onthou van gebeure in die verlede, soos -던 en -더니.
Vlak 4 - -던데Ek het gevind dat, ek onthou dat
Gebruik ook die retrospektiewe merker -더-. Terwyl -더라 'n ontdekte feit stel, bied -던데 'n waarneming uit die verlede aan as agtergrond vir 'n volgende vraag, voorstel of teenstrydige stelling. Bv. '비가 오던데, 우산 있어요?' (Ek het gesien dit reën, het jy 'n sambreel?)
Vlak 4 - -군/구나O, ek sien
Albei druk 'n nuwe besef of verbasing uit. -더라 is egter spesifiek vir iets wat jy uit 'n verlede ervaring besef het, terwyl -구나 gebruik kan word vir 'n besef in die huidige oomblik. Bv. '아, 비가 오는구나!' (O, dit reën nou!).
Vlak 3 - -았/었더니Toe ek dit gedoen het, na ek dit gedoen het
Albei behels 'n aksie of waarneming uit die verlede. -았/었더니 verbind die spreker se aksie in die verlede met 'n gevolglike ontdekking of situasie. Byvoorbeeld, '오랜만에 친구에게 전화했더니 목소리가 변했더라.' (Ek het vir die eerste keer in 'n rukkie my vriend gebel, en ek het uitgevind dat sy stem verander het.)
Vlak 4