-다니
I can't believe, to think that
-다니 vegn duvrà per exprimer surpraisa, dubi u in'autra ferma emoziun (sco admiraziun u delusiun) cura ch'ins auda u realisescha insatge. I correspunda a 'Pensar che...' u 'M'è betg da crair che...'
Co quai funcziuna
-다니 è in'expressiun ferma duvrada per transmetter ina ferma reacziun emozionala ad in'infurmaziun. Igl è sco sche il pledader citass in fat e reageschiss immediatmain sin quel. L'emoziun po esser positiva (admiraziun, surpraisa plaschaivla), negativa (stupur, delusiun, critica) u neutrala (simplu dubi).
Reglas da conjugaziun:
La conjugaziun dependa dal tip da pled e dal temp.
- Verbs (temp preschent): Ragisch + -ㄴ/는다니
- 먹다 → 먹는다니 (Pensar che qualchün mangia...)
- 가다 → 간다니 (Pensar che qualchün va...) - Adjectivs: Ragisch + 다니
- 예쁘다 → 예쁘다니 (Pensar ch'i è bel!)
- 크다 → 크다니 (M'è betg da crair ch'i è uschè grond!) - Substantivs: Substantiv + -(이)라니
- 학생 → 학생이라니 (Pensar ch'el è in student!)
- 의사 → 의사라니 (M'è betg da crair ch'ella è ina media!) - Temp passà: Ragisch + -았/었다니
- 했다 → 했다니 (Pensar ch'els han fatg quai!)
- 봤다 → 봤다니 (M'è betg da crair che ti has vis quai!) - Futur/Conjectura: Ragisch + -겠다니
- 가겠다 → 가겠다니 (Pensar che ti vas!)
Quest muster vegn savens duvrà sco esclamaziun isolada u sco emprima part d'ina frasa nua che la segunda part descriva la reacziun dal pledader. Per exempel: [Fat]-다니 [Reacziun].
Exempels (5)
- 그 영화가 그렇게 재미있다니, 저도 꼭 봐야겠어요.
To think that movie is so fun, I must watch it too.
Pled per pled: That movie that much is fun, I also definitely must watch.
Il pledader exprima surpraisa ed interess cura ch'el auda quant divertent che il film è.
- 매일 아침 5시에 일어난다니 정말 대단하네요.
To think that you wake up at 5 AM every day, that's truly amazing.
Pled per pled: Every morning at 5 o'clock wake up, really is amazing.
Questa frasa mussa admiraziun per la rutina disciplinada da qualchün.
- 저 사람이 제 상사라니 믿을 수가 없어요.
I can't believe that person is my boss.
Pled per pled: That person my boss is, I cannot believe.
Qua vegn -라니 duvrà cun in substantiv (상사) per exprimer stupur u dubi.
- 벌써 숙제를 다 했다니, 정말 빨리 끝냈네요!
To think you've already finished all your homework! You finished really fast!
Pled per pled: Already homework all did, really quickly finished!
Il temp passà -했다니 vegn duvrà per mussar surpraisa davart in'acziun terminada.
- 시험 전날에 밤새 게임을 했다니 제정신이야?
To think you stayed up all night playing games the day before an exam, are you in your right mind?
Pled per pled: Exam day before all night games did, are you sane?
Quest exempel mussa co che -다니 po vegnir duvrà per exprimer dubi critic u disapprovaziun.
Sbagls frequents
Confunder -다니 (surpraisa) cun -다니까 (raschun/enfasi).
비가 온다니 우산을 가져가세요.비가 온다니까 우산을 가져가세요.-다니 exprima ina reacziun emozionala ad in fat ('M'è betg da crair ch'i plova!'). -다니까 dat ina raschun per in cumond u ina proposta ('Perquai ch'i plova, prenda in parapieu.'). Els na pon betg vegnir scambiads.
Duvrar la conjugaziun fallada per substantivs.
그 사람이 한국 사람다니, 한국말을 정말 잘하네요.그 사람이 한국 사람이라니, 한국말을 정말 잘하네요.Per substantivs stos ti duvrar la copula 이다 ed attatgar il muster a quella, quai che resulta en -(이)라니. Ti na pos betg attatgar -다니 directamain ad in substantiv.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -는다고/ㄴ다고/다고Dir, chalar che
Quai è la furma da citaziun indirecta da basa. -다니 è ina cuntraziun da '-다고 하니' (perquai ch'els dian che...), pia è l'elecziun da questa furma da basa la clav per chapir da nua che -다니 vegn.
Nivel 3 - -다니까I'm telling you
Era derivà d'ina furma da citaziun ('-다고 하니까'), ma duvrà per dar ina raschun u per reenfatisar in punct, savens avant in cumond u ina proposta. Igl è impurtant da distinguer quai da la surpraisa/dubi da -다니.
Nivel 4 - -더니Jau observà, e lura
Duvrà cura che il pledader observescha ina situaziun che maina ad in resultat suandant. Entant che omadus involvan in fat precedent, sa concentrescha -더니 sin ina sequenza u ina relaziun da causa ed effect, entant che -다니 sa concentrescha sin la reacziun emozionala dal pledader sin il fat sez.
Nivel 4 - -군/구나Oh, I see
Quai è ina finiziun esclamativa che exprima ina nova realisaziun u ina surpraisa levgia. -다니 exprima in'emoziun bler pli ferma sco stupur, dubi u admiraziun, entant che -구나 è in 'Ah, jau ves!' u 'Ah, pia è quai uschia!' pli gentil.
Nivel 3