-시키다
Хэн Нэгнээр Юм Хийлгэх, Шалтгаалах
-시키다 нь нэр үгийг 'хэн нэгнээр тухайн үйлдэхүйг хийлгэх' утгатай үйл үг болгон хувиргадаг. Жишээ нь, '공부' (хичээл хийх) нь '공부시키다' (хичээл хийлгэх) болдог.
Хэрхэн ажилладаг вэ
-시키다 нь хэн нэгнээр эсвэл ямар нэг зүйлээр үйлдэл хийлгэх утгатай үйл үг бүтээдэг хэрэгцээтэй дагавар юм. Энэ нь ихэвчлэн 하다 үйл үгтэй тохирдог ханз гаралтай нэр үгсэд залгагддаг.
Бүтэц: Нэр үг + 시키다
Жишээ нь:
- 교육 (боловсрол) + 시키다 → 교육시키다 (хэн нэгэнд боловсрол олгох/боловсруулах)
- 발전 (хөгжил) + 시키다 → 발전시키다 (хөгжүүлэх/хөгжилд хүргэх)
- 훈련 (дасгал сургуулилалт) + 시키다 → 훈련시키다 (дасгалжуулах/сургах)
Өгүүлбэрийн бүтэц нь ихэвчлэн дараах хэлбэрүүдийн нэг байна:
1. [Үйлдэгч]은/는 [Хүн]에게 [Нэр үг]을/를 시키다.
2. [Үйлдэгч]은/는 [Хүн]을/를 [Нэр үг+시키다].
Эхний бүтцэд нэр үг (үйлдэл) нь шууд тусагдахуун болох бөгөөд уг үйлдлийг хийж буй хүн нь 에게 нөхцөлөөр тэмдэглэгдэнэ. Хоёр дахь бүтцэд 'Нэр үг+시키다' нь нэг бие даасан тусах үйл үгийн үүрэг гүйцэтгэх бөгөөд үйлдэлд өртөж буй хүн нь 을/를 нөхцөлөөр тэмдэглэгдэх шууд тусагдахуун болно.
-게 하다-тай харьцуулах нь:
-시키다 болон -게 하다 хоёул бусдаар хийлгэх утга үүсгэдэг ч ашиглалт нь өөр байдаг.
- -시키다 нь тодорхой хэсэг нэр үгэнд залгагдаж, бие даасан нэг үйл үг үүсгэдэг (жишээ нь, 소개시키다, 발전시키다).
- -게 하다 нь бараг бүх үйл үг эсвэл тэмдэг нэрийн үндсэнд залгаж болдог, илүү өргөн хэрэглэгддэг хэлзүйн хэв шинж юм.
Жишээ нь, '이해' (ойлголт) гэсэн нэр үгэнд '이해시키다' нь 'хэн нэгнээр ойлгуулах' гэсэн нэг бие даасан үйл үг болдог. Хэлзүйн '이해하게 하다' бүтэц нь мөн ижил утгыг илэрхийлнэ. Гэвч 'хэн нэгнээр идүүлэх' гэж хэлэхийн тулд Солонгос хэлний уугуул үйл үгийн үндэс 먹다-д -시키다 залгаж болохгүй тул заавал 먹게 하다 гэж хэрэглэх ёстой.
Мөн зарим түгээмэл тохиолдолд 시키다 нь бие даан '(хоол/бараа) захиалах' гэсэн утгатай байдаг — 음식을 시키다, 짜장면을 시키다. Энэ нь өөр үйл үгийн хураангуй хэлбэр биш, бэлэн байдаг толь бичгийн бие даасан утга юм.
Жишээнүүд (5)
- 부모님은 아이들을 교육시키기 위해 많은 노력을 해요.
Эцэг эхчүүд хүүхдээ сургаж боловсруулахын тулд ихээхэн хичээл зүтгэл гаргадаг.
Үгчилсэн орчуулга: Эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ боловсрол олгохын тулд их хичээл зүтгэл хийдэг.
- 감독님은 선수들을 매일 3시간씩 훈련시켰어요.
Дасгалжуулагч тоглогчдыг өдөр бүр 3 цаг дасгалжуулсан.
Үгчилсэн орчуулга: Дасгалжуулагч тоглогчдыг өдөр бүр 3 цаг тутам дасгалжуулсан.
훈련 (дасгал сургуулилалт) + 시키다 (хийлгэх/хүргэх) = 훈련시키다 (хэн нэгнийг дасгалжуулах).
- 선생님은 학생들에게 자기소개를 시켰습니다.
Багш сурагчдаар өөрсдийгөө танилцуулсан.
Үгчилсэн орчуулга: Багш сурагчдад өөрийн танилцуулга хийлгэсэн.
- 배고파서 피자를 시켰어요.
Би өлсөж байсан болохоор пицца захиалсан.
Үгчилсэн орчуулга: Өлсөж байсан учраас пицца би захиалсан.
Ярианы Солонгос хэлэнд 시키다 нь бие даан хоол болон хүргэлт захиалах (음식을 시키다) гэсэн утгаар түгээмэл хэрэглэгддэг. Энэ нь үг товчилсон хэлбэр биш, үйл үгийн бие даасан утга юм.
- 정부는 경제를 발전시키기 위한 새로운 정책을 발표했습니다.
Засгийн газар эдийн засгийг хөгжүүлэхийн тулд шинэ бодлого зарлав.
Үгчилсэн орчуулга: Засгийн газар эдийн засгийг хөгжүүлэхийн тулд шинэ бодлого зарласан.
Түгээмэл алдаа
Солонгос хэлний уугуул үйл үг эсвэл тэмдэг нэртэй -시키다 дагаврыг хэрэглэх.
엄마가 아이를 먹다시켰어요.엄마가 아이에게 밥을 먹게 했어요.-시키다 нь 먹다 (идэх) гэх мэт үйл үгийн үндсэнд биш, тодорхой нэр үгэнд (ихэвчлэн ханз гаралтай) залгагддаг. Үйл үгээр бусдаар хийлгэх утга үүсгэхийн тулд -게 하다 хэв шинжийг хэрэглэх ёстой.
Энэ дагаврыг залгадаггүй нэр үгэнд -시키다-г хэрэглэх.
친구가 저를 행복시켰어요.친구가 저를 행복하게 만들었어요/했어요.행복 (аз жаргал) нь нэр үг боловч 'жаргалтай болгох' гэсэн утгаар -시키다-тай нийлдэггүй. Үүний оронд 행복하다 гэсэн тэмдэг нэрийг -게 하다 эсвэл -게 만들다 гэх мэт бусдаар хийлгэх бүтцээр хэрэглэх ёстой.
Хэрхэн холбогддог вэ
Эхлээд сурах зүйл
Холбоотой хэв маяг
- -게 하다Хэн нэгнээр хийлгэх, хүргэх
Энэ нь хэн нэгнээр юм хийлгэх нийтлэг хэлзүйн хэв шинж юм. -시키다 нь тодорхой нэр үгэнд залгагдаж нэг бие даасан үйл үг бүтээдэг бол -게 하다 нь бараг бүх үйл үг, тэмдэг нэртэй хэрэглэгдэх боломжтой тул илүү өргөн хүрээтэй байдаг.
Түвшин 4 - 하다Хийх, бүтээх
-시키다-г хэрэглэдэг олон нэр үг нь мөн 하다 бүтэцтэй байдаг. Тэдгээрийг харьцуулах нь утгыг илүү тодорхой болгоно: 공부하다 (хичээл хийх) нь үйлдэл өөрөө бөгөөд 공부시키다 (хичээл хийлгэх) нь тухайн үйлдлийг хийлгэж буй утга юм.
Түвшин 1 - 되다Болох, Зөвшөөрөгдөх
되다 нь ихэвчлэн бусдын эрхэнд үйлдэгдэх утга үүсгэдэг бөгөөд энэ нь бусдаар хийлгэх -시키다 дагаврын эсрэг утга гэж үзэж болно. Жишээ нь, 개발시키다 гэдэг нь 'хөгжүүлэх' гэсэн утгатай бол 개발되다 гэдэг нь 'хөгжих/хөгжүүлэгдэх' гэсэн утгатай.
Түвшин 2 - 을/를Тусагдахууны нөхцөл
Энэ нь заах тийн ялгалын нөхцөл юм. -시키다 бүтэцтэй өгүүлбэрт үйлдэл хийж буй хүн эсвэл зүйл нь тусагдахуун болох бөгөөд 을/를 (заримдаа 에게) нөхцөлөөр тэмдэглэгддэг.
Түвшин 1