-다니
Չեմ կարող հավատալ, մտածել, որ
-다니-ն օգտագործվում է զարմանք, անհավատություն կամ այլ ուժեղ հույզեր (օրինակ՝ հիացմունք կամ հիասթափություն) արտահայտելու համար, երբ ինչ-որ բան լսում կամ գիտակցում եք։ Այն թարգմանվում է որպես «Մտածել, որ...» կամ «Չեմ կարող հավատալ, որ...»։
Ինչպես է աշխատում
-다니-ն հզոր արտահայտություն է, որն օգտագործվում է տեղեկատվության նկատմամբ ուժեղ հուզական արձագանք փոխանցելու համար։ Կարծես խոսողը մեջբերում է փաստը և անմիջապես արձագանքում դրան։ Հույզը կարող է լինել դրական (հիացմունք, հաճելի զարմանք), բացասական (ցնցում, հիասթափություն, քննադատություն) կամ չեզոք (պարզ անհավատություն)։
Խոնարհման կանոններ՝
Խոնարհումը կախված է բառի տեսակից և ժամանակից։
- Բայեր (ներկա ժամանակ)՝ Հիմք + -ㄴ/는다니
- 먹다 → 먹는다니 (Մտածել, որ ինչ-որ մեկը ուտում է...)
- 가다 → 간다니 (Մտածել, որ ինչ-որ մեկը գնում է...) - Ածականներ՝ Հիմք + 다니
- 예쁘다 → 예쁘다니 (Մտածել, որ դա գեղեցիկ է!)
- 크다 → 크다니 (Չեմ կարող հավատալ, որ դա այդքան մեծ է!) - Գոյականներ՝ Գոյական + -(이)라니
- 학생 → 학생이라니 (Մտածել, որ նա ուսանող է!)
- 의사 → 의사라니 (Չեմ կարող հավատալ, որ նա բժիշկ է!) - Անցյալ ժամանակ՝ Հիմք + -았/었다니
- 했다 → 했다니 (Մտածել, որ նրանք դա արեցին!)
- 봤다 → 봤다니 (Չեմ կարող հավատալ, որ դու տեսար դա!) - Ապառնի ժամանակ/ենթադրություն՝ Հիմք + -겠다니
- 가겠다 → 가겠다니 (Մտածել, որ դու գնալու ես!)
Այս կառույցը հաճախ օգտագործվում է որպես առանձին բացականչություն կամ նախադասության առաջին մաս, որտեղ երկրորդ մասը նկարագրում է խոսողի արձագանքը։ Օրինակ՝ [Փաստ]-다니 [Արձագանք]։
Օրինակներ (5)
- 그 영화가 그렇게 재미있다니, 저도 꼭 봐야겠어요.
To think that movie is so fun, I must watch it too.
Բառ առ բառ՝ That movie that much is fun, I also definitely must watch.
Խոսողը զարմանք և հետաքրքրություն է արտահայտում՝ լսելով, թե որքան զվարճալի է ֆիլմը։
- 매일 아침 5시에 일어난다니 정말 대단하네요.
To think that you wake up at 5 AM every day, that's truly amazing.
Բառ առ բառ՝ Every morning at 5 o'clock wake up, really is amazing.
Այս նախադասությունը ցույց է տալիս հիացմունք ինչ-որ մեկի կարգապահ առօրյայի նկատմամբ։
- 저 사람이 제 상사라니 믿을 수가 없어요.
I can't believe that person is my boss.
Բառ առ բառ՝ That person my boss is, I cannot believe.
Այստեղ -라니-ն օգտագործվում է գոյականի (상사) հետ՝ ցնցում կամ անհավատություն արտահայտելու համար։
- 벌써 숙제를 다 했다니, 정말 빨리 끝냈네요!
To think you've already finished all your homework! You finished really fast!
Բառ առ բառ՝ Already homework all did, really quickly finished!
Անցյալ ժամանակի -했다니-ն օգտագործվում է ավարտված գործողության վերաբերյալ զարմանք ցույց տալու համար։
- 시험 전날에 밤새 게임을 했다니 제정신이야?
To think you stayed up all night playing games the day before an exam, are you in your right mind?
Բառ առ բառ՝ Exam day before all night games did, are you sane?
Այս օրինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես -다니-ն կարող է օգտագործվել քննադատական անհավատություն կամ դժգոհություն արտահայտելու համար։
Տարածված սխալներ
-다니 (զարմանք) և -다니까 (պատճառ/շեշտադրում) կառույցների շփոթումը։
비가 온다니 우산을 가져가세요.비가 온다니까 우산을 가져가세요.-다니-ն արտահայտում է փաստի նկատմամբ հուզական արձագանք («Չեմ կարող հավատալ, որ անձրև է գալիս!»)։ -다니까-ն պատճառ է տալիս հրամանի կամ առաջարկի համար («Քանի որ անձրև է գալիս, հովանոց վերցրու»): Դրանք փոխարինելի չեն։
Գոյականների համար սխալ խոնարհում օգտագործելը։
그 사람이 한국 사람다니, 한국말을 정말 잘하네요.그 사람이 한국 사람이라니, 한국말을 정말 잘하네요.Գոյականների դեպքում պետք է օգտագործել 이다 կապը և կառույցը միացնել դրան, ինչի արդյունքում ստացվում է -(이)라니։ Դուք չեք կարող -다니-ն ուղղակիորեն միացնել գոյականին։
Ինչպես է կապվում
Սկզբում սովորեք սա
Առնչվող կառուցվածքներ
- -는다고/ㄴ다고/다고Ասել, որ... պնդել, որ...
Սա անուղղակի մեջբերման հիմնական ձևն է։ -다니-ն '-다고 하니' («քանի որ ասում են, որ...»)-ի կրճատ տարբերակն է, ուստի այս հիմնական ձևը հասկանալը բանալի է այն բանի համար, թե որտեղից է գալիս -다니-ն։
Մակարդակ 3 - -다니까Ես ասում եմ քեզ
Նույնպես առաջացել է մեջբերող ձևից ('-다고 하니까'), բայց օգտագործվում է պատճառ նշելու կամ կետը վերաշեշտելու համար, հաճախ հրամանից կամ առաջարկից առաջ։ Կարևոր է տարբերակել սա -다니-ի զարմանքից/անհավատությունից։
Մակարդակ 4 - -더니Ես նկատեցի, իսկ հետո
Օգտագործվում է, երբ խոսողը դիտարկում է մի իրավիճակ, որը հանգեցնում է հետագա արդյունքի։ Թեև երկուսն էլ ներառում են նախորդող փաստ, -더니-ն կենտրոնանում է հաջորդականության կամ պատճառահետևանքային կապի վրա, մինչդեռ -다니-ն կենտրոնանում է հենց փաստի նկատմամբ խոսողի հուզական արձագանքի վրա։
Մակարդակ 4 - -군/구나Օ՜, հասկացա
Սա բացականչական վերջավորություն է, որն արտահայտում է նոր գիտակցում կամ թեթև զարմանք։ -다니-ն արտահայտում է շատ ավելի ուժեղ հույզ, ինչպիսին է ցնցումը, անհավատությունը կամ հիացմունքը, մինչդեռ -구나-ն ավելի մեղմ «Օ՜, հասկացա!» կամ «Այդպե՞ս է եղել» է։
Մակարդակ 3