-거든
Se, cando (informal)
-거든 é un conector conversacional usado de dúas formas principais: como condicional ('se' ou 'cando') ou para dar unha razón ou información de contexto ('porque' ou 'xa sabes...').
Como funciona
-거든 é unha terminación versátil usada principalmente no coreano falado. O seu significado depende moito da súa posición e do tipo de oración que a segue.
1. Uso condicional (Se/Cando)
Este uso conecta dúas cláusulas, onde a primeira cláusula con -거든 establece unha condición para a segunda. É unha condición máis forte e segura que -(으)면.
- Estrutura: [Raíz de verbo/adxectivo] + -거든, [Orde / Suxestión / Promesa]
- Punto clave: A segunda cláusula case nunca é unha simple declaración sobre un feito ou hábito. Debe ser unha orde, suxestión, proposta ou unha declaración da intención do falante.
- Exemplo: 도착하거든 전화해. (Cando chegues, chámanme.) - Isto é unha orde.
- Exemplo: 바쁘지 않거든 좀 도와줘. (Se non estás ocupado, axúdame un pouco.) - Isto é unha petición.
2. Uso de razón/contexto (Porque/Xa sabes...)
Este uso aparece ao final dunha oración para proporcionar contexto ou unha razón para o que se acaba de dicir ou o que está a suceder. Adoita usarse para responder a unha pregunta de 'por que', xa sexa explícita ou implícita.
- Estrutura: [Oración que explica unha situación]. [Oración que remata en -거든].
- Punto clave: Engade o matiz de que o falante está a compartir información co oínte. É moi conversacional.
- Exemplo: A: 왜 이렇게 기분이 좋아 보여요? (Por que pareces tan feliz?)
B: 오늘 월급날이거든. (É porque hoxe é día de paga, xa sabes.)
Tempo e forma:
- Únese directamente á raíz sen importar se remata en vogal ou consoante: 먹다 → 먹거든, 가다 → 가거든, 좋다 → 좋거든.
- Pode usarse co marcador de tempo pasado -았/었-: 숙제를 다 했거든 놀러 가. (Se remataches os deberes, vai xogar.)
- Únese a 이다 como 이거든/아니거든.
Exemplos (5)
- 한국에 도착하거든 바로 전화해 주세요.
When you arrive in Korea, please call me right away.
Palabra por palabra: A Corea chegar-se de inmediato chámanme por favor.
Isto mostra o uso condicional de -거든. A condición é 'chegar a Corea', e vai seguida dunha orde/petición 'chámanme por favor'.
- A: 왜 이렇게 서둘러요?
B: 곧 기차가 출발하거든.
A: Why are you in such a hurry? B: Because the train is about to depart.
Palabra por palabra: A: Por que tanta présa? B: Pronto o tren sae-porque.
Isto mostra o uso de razón/contexto. B explica a razón de ter présa. A terminación -거든 implica "A razón é..." ou "Xa sabes, o tren está a saír."
- 그 책을 다 읽었거든 저 좀 빌려주세요.
If/When you've finished reading that book, please lend it to me.
Palabra por palabra: Ese libro todo ler-se eu un pouco por favor presta.
Este exemplo usa o marcador de tempo pasado -었- con -거든 para establecer unha condición baseada nunha acción completada.
- 시간이 괜찮거든 우리 저녁이나 같이 먹자.
If you have time, let's have dinner or something together.
Palabra por palabra: Tempo ter-se nós cea ou algo xuntos comamos.
Aquí, -거든 únese a un adxectivo (괜찮다) e vai seguido dunha suxestión (-자).
- A: 이 옷 정말 예쁘네요!
B: 어제 세일해서 샀거든.
A: These clothes are really pretty! B: (That's because) I bought them on sale yesterday.
Palabra por palabra: A: Esta roupa moi bonita! B: Onte rebaixas-en comprei-porque.
B está a proporcionar a información de contexto de por que ten esta roupa nova e bonita. É unha forma conversacional de explicar a situación.
Erros comúns
Usar -거든 para verdades xerais ou feitos en lugar de -(으)면.
물이 100도가 되거든 끓어요.물이 100도가 되면 끓어요.-거든 úsase para condicións específicas, normalmente seguidas dunha orde ou suxestión. Para feitos xerais e científicos como 'a auga ferve a 100 graos', debes usar o condicional xeral -(으)면.
Seguir o condicional -거든 cunha simple declaración descritiva en lugar dunha orde ou suxestión.
퇴근하거든 차가 많이 막혔어요.퇴근하니까 차가 많이 막혔어요.O condicional -거든 crea unha expectativa para unha orde, suxestión ou vontade (por exemplo, '퇴근하거든 전화해' - 'Cando saias do traballo, chámanme'). Non pode ir seguido dunha simple observación en tempo pasado. Para indicar unha razón ou secuencia, -(으)니까 ou -고 serían máis apropiados.
Como se conecta
Aprende isto primeiro
Patróns relacionados
- -(으)니까Entón, porque
Ambos poden expresar unha razón. -(으)니까 é un conector de razón estándar. O uso de 'razón' de -거든 é máis conversacional, usado ao final dunha oración para proporcionar información de contexto que o oínte podería non saber.
Nivel 3 - -잖아Xa sabes, ... non é?
Ambos son terminacións de oración conversacionais que proporcionan información. -거든 introduce unha razón ou información nova ('Xa sabes...'). -잖아 confirma información que o falante pensa que o oínte xa sabe ('...xa sabes').
Nivel 3 - -자마자Tan pronto como
Mentres que o condicional -거든 pode significar 'cando', -자마자 significa especificamente 'en canto' e enfatiza a inmediatez da acción seguinte. '도착하거든' significa 'cando chegues (nalgún momento)', mentres que '도착하자마자' significa 'no mesmo momento en que chegues'.
Nivel 4