-(으)ㄴ들
Even if, what if
-ㄴ들 amaiera kontesiboa da, 'nahiz eta' edo 'zenbat eta gehiago' esan nahi duena. Normalean galdera erretorikoetan erabiltzen da, baldintza jakin batek emaitzan eraginik ez duela azpimarratzeko.
Nola funtzionatzen duen
-ㄴ들 kontzesio indartsua adierazten duen gramatika-eredu aurreratua da, 'nahiz eta' edo 'zenbat eta gehiago' bezalakoa. Bere funtzio nagusia erretorikoa da; baldintza zehatz eta sarritan muturreko baten azpian ere, oinarrizko emaitza aldatu gabe geratzen dela adierazteko erabiltzen da. -아/어도 bezalako eredu arruntek baino tonu literario eta enfatikoagoa du.
Konjugazio-arauak:
- Bokal edo ㄹ-z amaitzen diren aditz/adjektiboak: Erroa + -ㄴ들
- 가다 → 간들 (joan arren)
- 살다 → 산들 (bizi arren) - Kontsonantez amaitzen diren aditz/adjektiboak: Erroa + -은들
- 먹다 → 먹은들 (jan arren)
- 좋다 → 좋은들 (ona izan arren) - Izenak: Izena + -인들
- 학생이다 → 학생인들 (ikaslea izan arren)
Iraganaldiarekin erabiltzea:
-ㄴ들 zuzenean iraganaldiko markatzailearekin (-았/었-) erabiltzea gramatikalki posible da (adibidez, 먹었은들), baina oso arraroa, arkaikoa da eta ez da naturala gaur egungo koreeran. Iraganeko baldintza kontzesibo bat adierazteko modu naturalagoa -았/었다 한들 eredua erabiltzea da. Adibidez: '아무리 설명했다 한들 그가 믿었을까?' (Azaldu izan banu ere, sinetsiko al zidan?).
Eredu hau maiz erabiltzen da 아무리 (zenbat eta gehiago) adberbioarekin enfasia gehitzeko. Esaldia askotan -겠는가?, -랴?, edo -리요? bezalako amaierak dituen galdera erretoriko batekin amaitzen da, eta horiek guztiek erantzun negatiboa inplikatzen dute. Adibidez, '...무슨 소용이 있겠는가?' esaldiak '...zer erabilera izango luke?' esan nahi du, 'ez luke inolako erabilerarik izango' inplikatuz.
Adibideak (5)
- 아무리 돈이 많은들 건강을 잃으면 무슨 소용이 있겠어요?
No matter how much money you have, what's the use if you lose your health?
Hitzez hitz: No matter how money is much, health if lose what use would there be?
Hau galdera erretoriko klasikoa da. 'Diru asko izatea' (돈이 많은들) baldintza alferrikakotzat jotzen da 'osasuna galtzea' emaitzaren aurrean.
- 제가 아무리 설명한들 믿어 주시겠습니까?
Even if I explain it over and over, would you believe me?
Hitzez hitz: I no matter how explain, will you believe me?
Hizlariak alferrikakotasuna adierazten du, entzuleak azalpena gorabehera sinesteko aukera gutxi duela iradokiz.
- 제아무리 천재인들 노력 없이는 성공할 수 없다.
Even if one is a genius, they cannot succeed without effort.
Hitzez hitz: No matter how much a genius, effort without cannot succeed.
Hemen, -인들 '천재' (jenio) izenarekin erabiltzen da. Esaldiak adierazpen sendoa egiten du: jenio izatearen baldintza ez dela nahikoa berez.
- 백 번 사과한들 이미 엎질러진 물이다.
Even if you apologize a hundred times, it's already spilt milk.
Hitzez hitz: A hundred times apologize, already spilt water it is.
Adibide honek esaera zahar bat erabiltzen du erakusteko barkamena eskatzeak, zenbat aldiz egin arren, ezin duela iragana aldatu.
- 그리운 고향에 간들 옛 모습은 찾을 수 없으리.
Even if I go to my longed-for hometown, I probably won't be able to find its old appearance.
Esaldi honek tonu poetiko eta malenkoniatsua du, etxera itzultzeak iragana itzuliko ez duela iradokiz.
Ohiko akatsak
Eguneroko elkarrizketetan 'nahiz eta' esateko -ㄴ들 erabiltzea, testuinguru erretorikorik gabe.
비가 온들 우리는 그냥 갈 거예요.비가 와도 우리는 그냥 갈 거예요.-ㄴ들-ek kutsu literario eta erretoriko indartsua du, eta horrek ez-naturala bihurtzen du adierazpen faktiko sinpleetan. Horrelako eguneroko egoeretarako, -아/어도 da aukera zuzen eta naturala. Erabilera erretoriko bat honako hau litzateke: '비가 온들 우리의 열정을 막을 수 있으랴?' (Euria egin arren, gure pasioa geldiarazi al dezake?).
Nola lotzen den
Ikasi hau lehenik
Erlazionatutako egiturak
- -아/어도Nahiz eta, edozein dela ere
Biek 'nahiz eta' esan nahi dute. Hala ere, -아/어도 testuinguru guztietan erabiltzen den forma estandar eta neutroa da, eguneroko hizkera barne. -ㄴ들 bertsio literario eta erretorikoagoa da, puntu emozionalagoa eta indartsuagoa egiteko erabiltzen dena, askotan alferrikakotasun sentsazioarekin.
2. maila - -더라도Even if, although
-더라도-k ere 'nahiz eta' esan nahi du, baina askotan -아/어도-k baino baldintza hipotetiko edo gutxiago probablea inplikatzen du. Biak kontzesiboak diren arren, -ㄴ들 bere funtzio erretoriko indartsuagatik bereizten da, baldintzaren garrantzia erabat baztertzeko erabiltzen dena.
4. maila - -나 마나Egiten den ala ez, alferrikakoa
-나 마나-k zehazki esan nahi du ekintza bat egitea alferrikakoa dela, emaitza berdina izango delako egin edo ez. -ㄴ들-ekin alferrikakotasun sentsazioa partekatzen du, baina -나 마나 ekintza baten alferrikakotasunera mugatuta dago, eta -ㄴ들, berriz, zabalago erabil daiteke aditz, adjektibo eta izenekin edozein baldintza baztertzeko.
4. maila