-건

Whether, No Matter What

Izinga 4Kuzwakala kanje geon

-건 kuyindlela efushanisiwe ka -거나 futhi kusetshenziswa ukuxhumanisa izenzo noma iziphawulo ezimbili eziphikisanayo. Kukhombisa ukuthi kungakhathaliseki ukuthi yisiphi kulezi zenzo noma izimo ezimbili esenzekayo, umphumela oshiwo emshweni olandelayo uhlala unjalo. Kuvame ukusetshenziswa ngendlela ethi 'A건 B건'.

Isebenza kanjani

-건 kuyisifushaniso sephethini yohlelo lolimi -거나 (noma). Nokho, ukusetshenziswa kwaso kuqondile futhi kugcizelele kakhulu. Kusetshenziswa ukwethula izenzo noma izimo ezimbili eziphikisanayo noma ezinye, kugcizelela ukuthi akukho ukukhetha okuthinta umphumela oshiwo emshweni oyinhloko. Kuphethe incazelo ethi 'noma ngabe... noma...' noma 'kungakhathaliseki ukuthi...'.

Ukusetshenziswa:
Kusetshenziswa kakhulu esakhiweni esithi A건 B건, lapho u-A no-B kuyizenzo, iziphawulo, noma amabizo anamatheliswe ku-이다.

1. Ngezenzo/Iziphawulo: Namathisela u--건 ngqo empandeni.

  • 가다 (ukuya) + 오다 (ukuza) → 가건 오건 (noma ngabe uya noma uza)
  • 좋다 (ukuba kuhle) + 싫다 (ukuba kubi/kungathandwa) → 좋건 싫건 (noma ngabe uyakuthanda noma cha)

2. Ngamabizo: Namathisela u--건 ku-copula 이다. Emabizweni aphela ngongwaqa, kuba 'Noun+이건'. Emabizweni aphela ngonkamisa, kuba 'Noun+건'.

  • 학생이다 (ukuba ngumfundi) → 학생이건
  • 의사다 (ukuba ngudokotela) → 의사건

Isakhiwo esivame kakhulu [Verb Stem]건 말건, okuyisifushaniso sika -거나 말거나. Lokhu kusho 'noma ngabe (umuntu) uyakwenza noma cha' futhi kugcizelela kakhulu ukungabi nandaba.

  • 하건 말건 (noma ngabe uyakwenza noma cha)
  • 보건 말건 (noma ngabe uyabuka noma cha)

Ukuqhathanisa namaphethini afanayo:

  • -거나: Lokhu kuwukuthi 'noma' okujwayelekile kokubala ezinye izinketho. '-건' kugcizelele kakhulu futhi kugqamisa ukungabaluleki kokukhetha.
  • -든지: Kufana kakhulu no-'-건' ('kungakhathaliseki ukuthi yini'). '-든지' kuvame ukusetshenziswa namagama emibuzo (isib. 누구든지 - noma ubani), kanti '-건' kuvame ukusetshenziswa ukuqhathanisa izinketho ezimbili ezishiwo ngqo.

Izibonelo (4)

  1. 비가 오건 눈이 오건, 내일 등산은 갈 거예요.

    Whether it rains or snows, I'm going hiking tomorrow.

    Igama ngegama: Imvula iyeza noma iqhwa liyeza, kusasa ukuhamba ngezinyawo kuzoya.

    Lo mshwo ukhombisa ukuthi isimo sezulu (imvula noma iqhwa) asibalulekile esinqumweni sokuya ekuhambeni ngezinyawo.

  2. 네가 가건 말건 나는 상관없어.

    I don't care whether you go or not.

    Igama ngegama: Uya noma cha, anginabudlelwano.

    Lesi yisibonelo sakudala sesakhiwo esithi '[Verb]건 말건', esiveza ukungabi nandaba nhlobo ngesenzo somunye umuntu.

  3. 음식이 짜건 싱겁건 그냥 먹어라.

    Whether the food is salty or bland, just eat it.

    Igama ngegama: Ukudla kunosawoti noma akunasawoti, vele udle.

    Lapha, u--건 unamatheliswe eziphawulweni ezimbili eziphikisanayo (짜다 no-싱겁다) ukukhombisa ukuthi ukunambitheka akubalulekile.

  4. 학생이건 선생님이건, 규칙은 모두에게 똑같이 적용됩니다.

    Whether you are a student or a teacher, the rules apply equally to everyone.

    Igama ngegama: Umfundi ukhona noma uthisha ukhona, imithetho yabo bonke abantu ngokulinganayo iyasetshenziswa.

    Lesi sibonelo sikhombisa u--건 osetshenziswe namabizo nge-copula 이다. Kukhombisa ukuthi isimo somuntu (umfundi noma uthisha) asishintshi iqiniso lokuthi imithetho iyasebenza.

Amaphutha avamile

  • Ukusebenzisa u--건 ohlwini olulula lwezinketho lapho ukungabaluleki kungashiwongo.

    주말에 영화를 보건 책을 읽어요.
    주말에 영화를 보거나 책을 읽어요.

    U--건 usho ukuthi ukukhetha akubalulekile emiphumeleni elandelayo. Ukuze ubale nje izenzo ezinye ('Ngibuka amamuvi NOMA ngifunda izincwadi'), isixhumi esijwayelekile -거나 yisinqumo esifanele.

  • Ukunamathisela u--건 ngqo ebizweni ngaphandle kwe-copula 이다.

    한국 사람이건 외국 사람, 모두 환영합니다.
    한국 사람이건 외국 사람이건, 모두 환영합니다.

    U--건 unamathela ezimpandeni zezenzo noma iziphawulo. Ukuze uwusebenzise namabizo, kufanele uqale unamathisele i-copula 이다. Ifomu liba 'noun + 이건' emabizweni aphela ngongwaqa (isib. 학생이건) kanye 'noun + 건' emabizweni aphela ngonkamisa (isib. 의사건).

Ihlangana kanjani

Funda lokhu kuqala

Amagama kulesi sakhiwo

-건