-ㄴ지/는지

Whether, if

3-darajaTalaffuzi ji neunji

-ㄴ지/는지 — bu savol yoki noaniqlikni gap tarkibiga kirituvchi qo‘shimcha bo‘lib, ingliz tilidagi 'whether' yoki 'if' kabi ishlatiladi.

Qanday ishlaydi

-ㄴ지/는지 — bu noaniqlik yoki savolni kattaroq gap tarkibiga kiritish uchun ishlatiladigan bog‘lovchi qo‘shimcha. Kiritilgan bo‘lak bilish, o‘ylash, so‘rash yoki idrok etish bilan bog‘liq fe’llarning to‘ldiruvchisi vazifasini bajaradi.

Qo‘shilish qoidalari:
Qo‘shilish predikat turiga va zamonga bog‘liq.

1. Fe’llar (Hozirgi zamon):

  • Fe’l o‘zagiga unli yoki undosh bilan tugashidan qat’i nazar, -는지 qo‘shiladi.
  • 가다 (bormoq) → 가는지
  • 먹다 (yemoq) → 먹는지

2. Sifatlar (Hozirgi zamon):

  • Unli bilan tugaydigan o‘zaklarga -ㄴ지 qo‘shiladi.
  • 예쁘다 (chiroyli bo‘lmoq) → 예쁜지
  • Undosh bilan tugaydigan o‘zaklarga -은지 qo‘shiladi.
  • 작다 (kichik bo‘lmoq) → 작은지
  • Istisno: -있다 yoki -없다 bilan tugaydigan sifatlarga -는지 qo‘shiladi.
  • 맛있다 (mazali bo‘lmoq) → 맛있는지
  • 재미없다 (qiziq bo‘lmaslik) → 재미없는지

3. Otlar (이다/아니다):

  • Otga -인지 qo‘shiladi.
  • 학생이다 (talaba bo‘lmoq) → 학생인지
  • 의사이다 (shifokor bo‘lmoq) → 의사인지

4. O‘tgan zamon (-았/었-):

  • Har qanday fe’l yoki sifat o‘zagiga -았/었는지 qo‘shiladi.
  • 했다 (qildi) → 했는지
  • 예뻤다 (chiroyli edi) → 예뻤는지

5. Kelasi zamon/Taxmin (-겠- / -ㄹ 것):

  • Kelasi zamondagi noaniqlik uchun -ㄹ지 qolipi ko‘proq ishlatiladi.

Bu qolip ko‘pincha 누구 (kim), 뭐 (nima), 어디 (qayerda), 언제 (qachon), 왜 (nega) va 어떻게 (qanday) kabi so‘roq so‘zlari bilan ishlatiladi. So‘roq so‘zi kiritilgan bo‘lak ichida keladi.

Muhim eslatma: -는지 (bo‘sh joysiz) va -ㄴ 지 (bo‘sh joy bilan) ni adashtirmang. -ㄴ 지 'dan beri' degan ma’noni anglatadi va harakatdan keyin o‘tgan vaqtni bildiradi.

Misollar (5)

  1. 그 사람이 언제 오는지 알아요?

    Do you know when that person is coming?

    So‘zma-so‘z: That person when comes do you know?

    '언제 와요?' (Qachon kelishadi?) savoli 오다 fe’li bilan -는지 yordamida kattaroq gapga kiritilgan.

  2. 이 음식이 맛있는지 잘 모르겠어요.

    I'm not sure if this food is delicious.

    So‘zma-so‘z: This food is delicious I don't know well.

    맛있다 sifati -있다 bilan tugaydi, shuning uchun u -는지 bilan qo‘shilib, ta’mi haqidagi noaniqlikni ifodalash uchun 맛있는지 bo‘ladi.

  3. 저 분이 학생인지 선생님인지 헷갈려요.

    I'm confused whether that person is a student or a teacher.

    So‘zma-so‘z: That person student is teacher is I'm confused.

    학생 oti noaniqlik bo‘lagini yaratish uchun -인지 bilan birga kelgan.

  4. 어제 누가 전화했는지 기억이 안 나요.

    I don't remember who called yesterday.

    So‘zma-so‘z: Yesterday who called I don't remember.

    O‘tgan zamon fe’li 전화했다 o‘tgan voqeani gapga kiritish uchun 전화했는지 shakliga o‘tadi.

  5. 시험이 얼마나 어려운지 궁금해요.

    I'm curious how difficult the exam is.

    So‘zma-so‘z: The exam how difficult I'm curious.

    어렵다 sifati 얼마나 (qanchalik) so‘roq so‘zi bilan birga 어려운지 shakliga o‘tadi.

Ko‘p uchraydigan xatolar

  • -는지 (noaniqlik) va -ㄴ 지 (dan beri) ni adashtirish.

    한국에 온지 1년 됐어요.
    한국에 온 지 1년 됐어요.

    Harakatdan 'beri' o‘tgan vaqt haqida gapirganda, fe’l va 지 o‘rtasida bo‘sh joy qoldirishingiz kerak. '온지' (noto‘g‘ri) 'keldimmi yoki yo‘qmi' degan ma’noni anglatadi. '온 지' (to‘g‘ri) esa 'kelganimdan beri' deganidir.

  • Sifatlar uchun noto‘g‘ri qo‘shimchani ishlatish.

    날씨가 좋는지 모르겠어요.
    날씨가 좋은지 모르겠어요.

    Sifatlar -는지 emas, balki -(으)ㄴ지 ni oladi. 좋다 o‘zagi undosh bilan tugaydi, shuning uchun u 좋은지 bo‘ladi.

  • -는지 oldidan -요 kabi hurmat shaklini ishlatish.

    친구가 어디에 가요는지 몰라요.
    친구가 어디에 가는지 몰라요.

    -ㄴ지/는지 oldidagi bo‘lak -아/어요 yoki -ㅂ/습니다 kabi qo‘shilgan gap yakunlari bilan emas, balki oddiy fe’l/sifat o‘zagi bilan tugashi kerak.

Qanday bog‘lanadi

Avval buni o‘rganing

Bu qolipdagi so‘zlar

-ㄴ지-는지