-(으)려무나
Ju lutem (arkaik)
-려무나 është një formë urdhërore e butë dhe arkaike që përdoret nga të moshuarit ndaj fëmijëve, si "shko e bëje..." ose "pse nuk...?". Nuk përdoret në të folurën e përditshme moderne.
Si funksionon
-려무나 është një mbaresë foljore e bukur, por arkaike, që do ta hasni në tregime tradicionale, drama historike ose kur dëgjoni folës shumë të moshuar. Nuk përdoret në gjuhën koreane moderne të përditshme. Ajo funksionon si një urdhër ose sugjerim i butë dhe i dashur.
Karakteristikat kryesore:
- Folësi/Dëgjuesi: Përdoret nga një person me status/moshë të lartë (p.sh., gjysh, prind, plak i mençur) që flet me dikë me status/moshë shumë më të ulët (p.sh., nip/mbesë, fëmijë).
- Nuanca: Nuk është një urdhër i detyrueshëm. Është e butë, e ngrohtë dhe e kujdesshme, pothuajse si të thuash "Shko e bëje këtë, i dashur" ose "Pse nuk e bën këtë?"
- Niveli i të folurit: I përket nivelit të të folurit 하게체 (hagyeche), i cili përdoret rrallë sot.
Rregullat e zgjedhimit:
1. Rrënja e foljes mbaron me zanore ose ㄹ: Shtoni -려무나
- 가다 (për të shkuar) → 가려무나
- 놀다 (për të luajtur) → 놀려무나
2. Rrënja e foljes mbaron me bashkëtingëllore: Shtoni -으려무나
- 먹다 (për të ngrënë) → 먹으려무나
- 앉다 (për t'u ulur) → 앉으려무나
Krahasimi me format e tjera urdhërore:
- -아/어라: Një urdhër i drejtpërdrejtë dhe i thjeshtë ndaj një vartësi. I mungon nuanca e butë dhe e dashur e -려무나.
- -세요: Urdhri standard i sjellshëm. Përdoret në shumicën e situatave të përditshme kur duhet të jeni të sjellshëm.
- -십시오: Një urdhër formal dhe i sjellshëm. Përdoret në njoftime publike, kontekste ushtarake ose mjedise shumë formale.
Si përmbledhje, mendoni për -려무나 si një formë urdhërore e veçantë dhe e dashur nga një epokë e shkuar.
Shembuj (4)
- 할머니가 손주에게 말했다. "아가, 이리 와서 좀 앉으려무나."
The grandmother said to her grandchild, "My dear, come here and sit for a bit."
Fjalë për fjalë: Gjyshja i tha nipit/mbesës: "I dashur, eja këtu dhe ulu pak."
Ky është një kontekst klasik për -려무나: një person i moshuar që flet me dashuri me një fëmijë të vogël.
- 날이 저무니 이제 그만 놀고 집으로 돌아가려무나.
The day is ending, so stop playing now and please head home.
Fjalë për fjalë: Dita po mbaron, ndaj ndalo së luajturi tani dhe kthehu në shtëpi.
Kjo ka tonin e një prindi ose kujdestari të dashur që i thotë një fëmije se është koha për t'u futur brenda.
- 배고플 테니 이 떡이라도 좀 먹으려무나.
You must be hungry, so please have some of this rice cake.
Fjalë për fjalë: Duhet të jesh i uritur, ndaj ha pak nga kjo ëmbëlsirë orizi.
Mbaresa përcjell një ndjenjë kujdesi dhe shqetësimi për mirëqenien e dëgjuesit.
- 힘들면 잠시 쉬려무나. 서두를 것 없다.
If you're tired, please rest for a moment. There's no need to hurry.
Fjalë për fjalë: Nëse je i lodhur, pusho për një moment. Nuk ka nevojë të nxitosh.
Ky është një sugjerim i butë, jo një urdhër i fortë, që është një nuancë kyçe e -려무나.
Gabimet e zakonshme
Përdorimi i -려무나 në bisedat moderne të përditshme.
Kuptim tjetër친구에게: "피곤하면 먼저 집에 가려무나."친구에게: "피곤하면 먼저 집에 가." 또는 "피곤하면 먼저 집에 가세요."-려무나 është një formë arkaike që përdoret nga të moshuarit ndaj fëmijëve. Përdorimi i saj me miqtë ose në një mjedis normal tingëllon shumë i çuditshëm dhe jashtë vendit. Përdorni në vend të saj mbaresat standarde joformale (-아/어) ose të sjellshme (-세요).
Përdorimi i -려무나 me folje përshkruese (mbiemra).
Kuptim tjetër항상 행복하려무나.항상 행복하게 지내려무나.-려무나 është një formë urdhërore dhe përdoret me folje veprore, jo me folje përshkruese (mbiemra). Për të shprehur një kuptim të ngjashëm, shpesh duhet ta kombinoni mbiemrin me një folje veprore si 지내다 (për të jetuar, për t'ia dalë).
Si lidhet
Mëso këtë së pari
Modele të lidhura
- -아/어라Urdhëresa Joformale
-아/어라 është forma standarde urdhërore joformale (해라체). Ndërsa të dyja përdoren me njerëz me status ose moshë më të ulët, -려무나 është shumë më e butë, më e dashur dhe arkaike, ndërsa -아/어라 është një urdhër i drejtpërdrejtë dhe i thjeshtë.
Niveli 1 - -(으)세요Ju lutem
-세요 është forma standarde urdhërore e sjellshme (해요체). Është mënyra më e zakonshme për të thënë "të lutem bëje" në gjuhën koreane të përditshme. -려무나 është krejtësisht e ndryshme në nivelin e sjellshmërisë dhe përdorimit, duke qenë një formë arkaike dhe intime që përdoret nga të moshuarit ndaj më të rinjve.
Niveli 1 - -(으)십시오Ju lutem bëjeni
-십시오 është forma formale e sjellshme urdhërore (하십시오체). Përdoret në situata shumë formale. Kjo bie në kontrast të fortë me -려무나, e cila është joformale dhe intime, megjithëse të dyja mund të tingëllojnë disi tradicionale.
Niveli 2 - -오/소Prapasimi Arkaik Formal
Ashtu si -려무나, -오/소 është një mbaresë fjalie arkaike që lidhet me nivelin e të folurit '하게체'. Ndërsa -려무나 është një urdhër, -오/소 është një mbaresë deklarative ose pyetëse që përdoret midis të barabartëve ose nga një më i vjetër ndaj një më të riu në një mënyrë formale, por jo tepër të ngurtë.
Niveli 5