-라
Mbaresa Cituese/Urdhërore
-라 është një mbaresë e stilit të thjeshtë me dy përdorime kryesore: dhënien e një urdhri të drejtpërdrejtë (si 'Shko!') ose citimin e një urdhri (si 'Ai tha të shkosh').
Si funksionon
-라 ka dy funksione kryesore që është e rëndësishme t'i dallosh sipas kontekstit.
1. Forma urdhërore (Urdhër i drejtpërdrejtë)
Ky është një urdhër i formës së thjeshtë, pjesë e nivelit të të folurit 해라체. Përdoret kur i flet dikujt shumë më të ri, një miku të ngushtë ose një fëmije. Gjithashtu gjendet shpesh në materiale të shkruara si receta, udhëzime provimesh apo tabela ku nevojitet një urdhër i drejtpërdrejtë dhe impersonal.
Zgjidhimi:
- Urdhri i folur në 해라체 është -아/어라 për të gjitha rrënjët, duke u tkurrur pas zanoreve: 가다 → 가라, 쓰다 → 써라, 먹다 → 먹어라, 읽다 → 읽어라. Vër re 오다 → 와라 (ose forma e çrregullt 오너라); 오라 është forma e shkruar/cituese, jo forma e folur 'Eja!'.
- Për foljet 하다, bëhet 해라 ose 하여라: 공부하다 → 공부해라 (Mëso!).
- Për 이다/아니다, bëhet 이어라/여라 ose 아니어라.
Kjo formë është shumë e drejtpërdrejtë dhe mund të tingëllojë e pasjellshme nëse përdoret gabim. Duhet të shmanget me të panjohurit, më të moshuarit ose eprorët. Për urdhra të sjellshëm, përdor -세요 ose -십시오.
2. Forma cituese (Citimi i një urdhri)
Në biseda joformale, -라 mund të jetë një formë e shkurtuar e strukturës së citimit të zhdrejtë -라고 하다 ose -라고 말하다. Përdoret për të treguar një urdhër që e ka dhënë dikush tjetër.
- 엄마가 빨리 오라고 했어. → 엄마가 빨리 오라 그랬어. (Mami tha të vinim shpejt.)
- 선생님이 조용히 하라고 하셨어요. → 선생님이 조용히 하라 하셨어요. (Mësuesi tha të rrijmë urtë.)
Në këtë përdorim, niveli i sjellshmërisë përcaktohet nga folja përfundimtare e fjalisë (p.sh., 그랬어 kundrejt 하셨어요), jo nga vetë -라.
Shembuj (5)
- 저기로 빨리 가라.
Go over there quickly.
Fjalë për fjalë: Over there to quickly go.
Një urdhër i drejtpërdrejtë dhe i thjeshtë që i jepet dikujt më të ri ose të të njëjtit nivel/status më të ulët në një kontekst joformal. Rrënja e foljes 가- përfundon me zanore.
- 여기에 이름을 써라.
Write your name here.
Fjalë për fjalë: Here name write.
Ky është një shembull i mbaresës urdhërore -라 që përdoret në udhëzime të shkruara, si në një formular. Rrënja e foljes është 쓰- (nga 쓰다), e cila përfundon me zanore.
- 엄마가 숙제부터 하라 그랬어.
Mom said to do my homework first.
Fjalë për fjalë: Mom homework from do said.
Këtu, 하라 është një formë e shkurtuar dhe joformale e formës cituese 하라고. Fjalia e plotë do të ishte '숙제부터 하라고 그랬어'.
- 선생님께서 조용히 하라 하셨어요.
The teacher told us to be quiet.
Fjalë për fjalë: Teacher (hon.) quietly do said (hon.).
Kjo tregon formën e shkurtuar cituese të përdorur në një fjali më të sjellshme. Folja e fundit 하셨어요 e bën të gjithë fjalinë të sjellshme.
- 항상 정직한 사람이어라.
Always be an honest person.
Fjalë për fjalë: Always honest person be.
Një shembull i mbaresës -라 të përdorur me foljen 이다 (jam). Kjo formë shpesh ka një ton fjalësh të urta ose udhëzues.
Gabimet e zakonshme
Përdorimi i -라 në situata të sjellshme ose formale.
Kuptim tjetër사장님, 이 서류를 보라.사장님, 이 서류를 보세요.-라 është një formë urdhëruore e thjeshtë dhe është e pasjellshme të përdoret me eprorët ose më të moshuarit. Duhet të përdorësh mbaresa të sjellshme si -세요 ose formën zyrtare -십시오.
Përdorimi i -라 me folje që përfundojnë me bashkëtingëllore.
이 책을 읽라.이 책을 읽어라.Urdhri i folur në 해라체 është -아/어라 për çdo rrënjë, duke u tkurrur pas zanoreve (가라, 써라) dhe duke marrë -어라 pas bashkëtingëlloreve (읽어라). Nuk është thjesht -라; urdhri i shkruar ose i zhdrejtë është -(으)라.
Si lidhet
Mëso këtë së pari
Modele të lidhura
- -아/어라Urdhëresa Joformale
Kjo është pala tjetër e -라, që përdoret për të dhënë urdhra të drejtpërdrejtë me folje që përfundojnë me bashkëtingëllore (p.sh., 먹어라). Së bashku, ato formojnë stilin urdhëror të thjeshtë.
Niveli 1 - -라고 하다Thënë se, urdhëruar të
-라 është shpesh një formë e shkurtuar dhe joformale e këtij modeli të plotë të citimit të zhdrejtë për urdhra. Të kuptuarit e -라고 하다 ofron kontekstin për përdorimin citues të -라.
Niveli 3 - -(으)세요Ju lutem
Kjo është forma standarde e urdhrit të sjellshëm. Është e rëndësishme të krahasosh stilin e drejtpërdrejtë e të thjeshtë të -라 me stilin e sjellshëm të -세요 për të kuptuar se kur duhet përdorur secili.
Niveli 1 - -(으)십시오Ju lutem bëjeni
Kjo është forma zyrtare e urdhrit të sjellshëm, që përdoret në mjedise shumë formale. Krahasimi i -라, -세요 dhe -십시오 ndihmon në sqarimin e niveleve të ndryshme të sjellshmërisë në urdhrat në gjuhën koreane.
Niveli 2 - -지 마라Mos (forma e thjeshtë)
Kjo është forma mohuese e urdhrit të thjeshtë, që do të thotë 'Mos...'. Është ekuivalenti mohues i -라/-아/어라.
Niveli 3