-다니
Nuk mund ta besoj, të mendosh se
-다니 përdoret për të shprehur habi, mosbesim ose një emocion tjetër të fortë (si admirim ose zhgënjim) kur dëgjoni ose kuptoni diçka. Përkthehet si 'Të mendosh se...' ose 'Nuk mund ta besoj se...'
Si funksionon
-다니 është një shprehje e fuqishme që përdoret për të përcjellë një reagim të fortë emocional ndaj një informacioni. Është sikur folësi po citon një fakt dhe pastaj reagon menjëherë ndaj tij. Emocioni mund të jetë pozitiv (admirim, habi e këndshme), negativ (shok, zhgënjim, kritikë) ose neutral (mosbesim i thjeshtë).
Rregullat e zgjedhimit:
Zgjedhimi varet nga lloji i fjalës dhe koha.
- Foljet (Koha e tashme): Rrënja + -ㄴ/는다니
- 먹다 → 먹는다니 (Të mendosh se dikush ha...)
- 가다 → 간다니 (Të mendosh se dikush shkon...) - Mbiemrat: Rrënja + 다니
- 예쁘다 → 예쁘다니 (Të mendosh se është kaq e bukur!)
- 크다 → 크다니 (Nuk mund ta besoj se është kaq e madhe!) - Emrat: Emër + -(이)라니
- 학생 → 학생이라니 (Të mendosh se ai është student!)
- 의사 → 의사라니 (Nuk mund ta besoj se ajo është mjeke!) - Koha e shkuar: Rrënja + -았/었다니
- 했다 → 했다니 (Të mendosh se ata e bënë!)
- 봤다 → 봤다니 (Nuk mund ta besoj se e pe!) - Koha e ardhme/Hamendësimi: Rrënja + -겠다니
- 가겠다 → 가겠다니 (Të mendosh se do të shkosh!)
Ky model përdoret shpesh si një thirrje më vete ose si pjesa e parë e një fjalie ku pjesa e dytë përshkruan reagimin e folësit. Për shembull: [Fakti]-다니 [Reagimi].
Shembuj (5)
- 그 영화가 그렇게 재미있다니, 저도 꼭 봐야겠어요.
To think that movie is so fun, I must watch it too.
Fjalë për fjalë: That movie that much is fun, I also definitely must watch.
Folësi shpreh habi dhe interes pasi dëgjon se sa argëtues është filmi.
- 매일 아침 5시에 일어난다니 정말 대단하네요.
To think that you wake up at 5 AM every day, that's truly amazing.
Fjalë për fjalë: Every morning at 5 o'clock wake up, really is amazing.
Kjo fjali tregon admirim për rutinën e disiplinuar të dikujt.
- 저 사람이 제 상사라니 믿을 수가 없어요.
I can't believe that person is my boss.
Fjalë për fjalë: That person my boss is, I cannot believe.
Këtu, -라니 përdoret me një emër (상사) për të shprehur shok ose mosbesim.
- 벌써 숙제를 다 했다니, 정말 빨리 끝냈네요!
To think you've already finished all your homework! You finished really fast!
Fjalë për fjalë: Already homework all did, really quickly finished!
Koha e shkuar -했다니 përdoret për të treguar habi për një veprim të përfunduar.
- 시험 전날에 밤새 게임을 했다니 제정신이야?
To think you stayed up all night playing games the day before an exam, are you in your right mind?
Fjalë për fjalë: Exam day before all night games did, are you sane?
Ky shembull tregon se si -다니 mund të përdoret për të shprehur mosbesim kritik ose mosmiratim.
Gabimet e zakonshme
Ngatërrimi i -다니 (habi) me -다니까 (arsye/theksim).
비가 온다니 우산을 가져가세요.비가 온다니까 우산을 가져가세요.-다니 shpreh një reagim emocional ndaj një fakti ('Nuk mund ta besoj se po bie shi!'). -다니까 jep një arsye për një urdhër ose sugjerim ('Meqenëse po bie shi, merr një çadër.'). Ato nuk janë të këmbyeshme.
Përdorimi i zgjedhimit të gabuar për emrat.
그 사람이 한국 사람다니, 한국말을 정말 잘하네요.그 사람이 한국 사람이라니, 한국말을 정말 잘하네요.Për emrat, duhet të përdorni foljen copulë 이다 dhe t'ia bashkëngjitni modelin asaj, duke rezultuar në -(이)라니. Nuk mund ta bashkëngjitni -다니 direkt me një emër.
Si lidhet
Mëso këtë së pari
Modele të lidhura
- -는다고/ㄴ다고/다고Thuaj që, pohoj që
Kjo është forma bazë e citimit të tërthortë. -다니 është një shkurtim i '-다고 하니' (meqenëse thonë se...), kështu që kuptimi i kësaj forme bazë është çelësi për të kuptuar se nga vjen -다니.
Niveli 3 - -다니까Po të them
Gjithashtu rrjedh nga një formë cituese ('-다고 하니까'), por përdoret për të dhënë një arsye ose për të ri-theksuar një pikë, shpesh përpara një urdhri ose sugjerimi. Është thelbësore të dallohet kjo nga habia/mosbesimi i -다니.
Niveli 4 - -더니E vura, dhe pastaj
Përdoret kur folësi vëzhgon një situatë që çon në një rezultat pasues. Ndërsa të dyja përfshijnë një fakt të mëparshëm, -더니 fokusohet te një sekuencë ose shkak-pasojë, ndërsa -다니 fokusohet te reagimi emocional i folësit ndaj vetë faktit.
Niveli 4 - -군/구나Oh, e kuptova
Kjo është një mbyllje thirrore që shpreh një kuptim të ri ose habi të lehtë. -다니 shpreh një emocion shumë më të fortë si shok, mosbesim ose admirim, ndërsa -구나 është një 'Oh, e kuptoj!' ose 'Pra, kështu qenka!' më i butë.
Niveli 3