-(으)려무나
Per plaschair (arcaic)
-려무나 è ina furma da cumond gentila ed arcaica duvrada da persunas pli veglias envers uffants, sco per exempel 'va e...' u 'daco na fas ti betg...'. Ella na vegn betg duvrada en la lingua da mintgadi moderna.
Co quai funcziuna
-려무나 è ina bella, ma arcaica finiziun da verb che ti chattas en raquints tradiziunals, dramas istorics u cura che ti tadlas persunas fitg veglias. Ella na vegn betg duvrada en il corean modern da mintgadi. Ella funcziuna sco in cumond u ina proposta gentila ed affecziunada.
Caracteristicas principalas:
- Discurrider/Tadlaider: Duvrà d'ina persuna cun in status/etad pli aut (p.ex. tat, mamma, vegl savi) che discurra cun insatgi cun in status/etad bler pli bass (p.ex. biadi, uffant).
- Nuanza: Quai n'è betg in cumond imperativ. El è mieu, chaud e premurus, quasi sco dir "Va e fa quai, mes char" u "Daco na fas ti betg quai?"
- Nivel da lingua: El appartegna al nivel da lingua 하게체 (hagyeche), che vegn duvrà darar ozendi.
Reglas da conjugaziun:
1. Il stem dal verb finescha cun ina vucala u ㄹ: Agiunscha -려무나
- 가다 (ir) → 가려무나
- 놀다 (giugar) → 놀려무나
2. Il stem dal verb finescha cun ina consonant: Agiunscha -으려무나
- 먹다 (magliar) → 먹으려무나
- 앉다 (sidair) → 앉으려무나
Comparaziun cun autras furmas da cumond:
- -아/어라: In cumond direct e simpel envers in subordinà. I manca la nuanza gentila ed affecziunada da -려무나.
- -세요: Il cumond polite standard. Duvrà en la gronda part da las situaziuns da mintgadi cura che ti stos esser polite.
- -십시오: In cumond formal e polite. Duvrà en anoncis publics, en il context militar u en situaziuns fitg formalas.
Per summarisar, pensa a -려무나 sco ina furma da cumond speziala ed affecziunada d'ina epoca passada.
Exempels (4)
- 할머니가 손주에게 말했다. "아가, 이리 와서 좀 앉으려무나."
The grandmother said to her grandchild, "My dear, come here and sit for a bit."
Pled per pled: La tatta ha ditg al biadi: "Mes char, vegn qua e sidia in mument."
Quest è in context classic per -려무나: ina persuna pli veglia che discurra cun affecziun cun in uffant pitschen.
- 날이 저무니 이제 그만 놀고 집으로 돌아가려무나.
The day is ending, so stop playing now and please head home.
Pled per pled: Il di finescha, alura smetta da giugar ussa e va a chasa, per plaschair.
Quai ha il tun d'ina mamma u d'in tutelar premurus che di ad in uffant ch'i è temp da vegnir a chasa.
- 배고플 테니 이 떡이라도 좀 먹으려무나.
You must be hungry, so please have some of this rice cake.
Pled per pled: Ti stos esser fomentà, alura mangia in pau da quest pastiz da ris, per plaschair.
La finiziun exprima in sentiment da premura e preocupaziun per il bainstar dal tadlaider.
- 힘들면 잠시 쉬려무나. 서두를 것 없다.
If you're tired, please rest for a moment. There's no need to hurry.
Pled per pled: Sche ti es stanchel, ruaussa in mument, per plaschair. I n'è betg necessari da spertar.
Quai è ina proposta gentila, betg in cumond ferm, quai che è ina nuanza impurtanta da -려무나.
Sbagls frequents
Duvrar -려무나 en la conversaziun moderna da mintgadi.
Autra significaziun친구에게: "피곤하면 먼저 집에 가려무나."친구에게: "피곤하면 먼저 집에 가." 또는 "피곤하면 먼저 집에 가세요."-려무나 è ina furma arcaica duvrada da persunas pli veglias envers uffants. Duvrar quai cun amis u en ina situaziun normala para fitg spezial e betg adattà. Duvra enstagl las finiziuns informalas (-아/어) u politas (-세요).
Duvrar -려무나 cun verbs descriptivs (adjectivs).
Autra significaziun항상 행복하려무나.항상 행복하게 지내려무나.-려무나 è ina furma da cumond e vegn duvrada cun verbs d'acziun, betg cun verbs descriptivs (adjectivs). Per exprimer in senn sumegliant, stos ti savens combinar l'adjectiv cun in verb d'acziun sco 지내다 (vivair, passar tras).
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -아/어라Cumond informal
-아/어라 è la furma da cumond informala standard (해라체). Entant che omaduas vegnan duvradas cun persunas cun in status u etad pli bass, è -려무나 bler pli gentil, pli affecziunà ed arcaic, entant che -아/어라 è in cumond direct e simpel.
Nivel 1 - -(으)세요Per plaschair
-세요 è la furma da cumond polite standard (해요체). Quai è la moda la pli communa da dir 'per plaschair' en il corean da mintgadi. -려무나 è dal tuttafatg different en il nivel da politezza e diever, essend ina furma arcaica ed intima duvrada da persunas pli veglias envers giuvens.
Nivel 1 - -(으)십시오Per plaschair
-십시오 è la furma da cumond polite formala (하십시오체). Ella vegn duvrada en situaziuns fitg formalas. Quai stat en cuntrast ferm cun -려무나, che è informal ed intim, er sch'omadus pon parair in pau tradiziunals.
Nivel 2 - -오/소Terminaziun formala arcaica
Sco -려무나, è -오/소 ina finiziun da frasa arcaica associada al nivel da lingua '하게체'. Entant che -려무나 è in cumond, è -오/소 ina finiziun da declaraziun u da dumonda duvrada tranter eguals u d'in superiur envers in subordinà en ina moda formala, ma betg memia rigida.
Nivel 5