-(으)니

Since, because

Nivel 4Tuna sco ni

-니 vegn duvrà per colliar duas proposiziuns, nua che l'emprima proposiziun furnescha la raschun u la consequenza per la segunda. I s'implitgescha savens che l'oratur ha scuvert u realisà l'infurmaziun en la segunda proposiziun suenter avair exequì l'acziun en l'emprima.

Co quai funcziuna

-니 è ina finiziun da colliaziun versatila che exprima ina raschun u ina consequenza. Entant ch'i vegn translatà cun 'perquai che' u 'damai che', è sia funcziun centrala da colliar in'acziun u in stadi en l'emprima proposiziun cun ina scuverta, realisaziun, dumonda u imperativ suandant en la segunda proposiziun.

Utilisaziuns principalas:
1. Scuverta u realisaziun
La caracteristica la pli distincta da -니 è che l'oratur exequescha l'acziun en l'emprima proposiziun e, sco resultat, scuvra u realisescha la situaziun en la segunda proposiziun. I s'implitgescha ina sequenza: Acziun → Scuverta.

  • 창문을 여니 시원한 바람이 들어왔다. (Jau hai avert la fanestra ed hai scuvert ch'ina brischa frestga è entrada.)
  • 집에 오니 아무도 없었다. (Cur ch'jau sun arrivà a chasa, hai jau scuvert che nagin n'era là.)

2. Raschun per in imperativ u ina proposta
Diferent da -아/어서, po -니 vegnir duvrà per furnir ina raschun per in imperativ (-(으)세요) u ina proposta (-자, -ㅂ시다). La raschun è savens insatge che l'oratur ha gist observà u realisà.

  • 날씨가 추우니 옷을 따뜻하게 입으세요. (Damai ch'il temp è fraid, vestgì tai bain, per plaschair.)
  • 시간이 없으니 서두르자. (Damai che nus n'avain betg temp, spert, faschain svelt.)

3. Raschun per ina dumonda
I po er vegnir duvrà per far ina dumonda basada sin l'observaziun en l'emprima proposiziun.

  • 그렇게 열심히 공부하니 피곤하지 않니? (Ti emprendas uschè fitg, na stos ti betg stanchel?)

Conjugaziun:

  • Temas da verbs/adjectivs che fineschan cun ina vucala u ㄹ: Agiunscher -니.
    - 가다 → 가니 (damai che ti vas)
    - 만들다 → 만드니 (damai che ti fas)
  • Temas da verbs/adjectivs che fineschan cun ina consonant (excepziun ㄹ): Agiunscher -으니.
    - 먹다 → 먹으니 (damai che ti mangias)
    - 좋다 → 좋으니 (damai ch'i è bun)

Comparaziun cun autras furmas da 'perquai che':

  • vs. -아/어서: -아/어서 mussa ina consequenza logica generala e na po betg vegnir duvrà cun imperativs/propostas. -니 s'implitgescha ina scuverta persunala e po vegnir duvrà cun imperativs/propostas.
  • vs. -으니까: Ombradu pon vegnir duvrà cun imperativs. -으니까 dat savens ina raschun ch'è gia enconuschenta u è ina giudicaziun subjectiva per giustifitgar la declaraziun suandanta. -니 preschenta savens in fatg nov observà sco raschun.
  • vs. -더니: Ombradu involvan observaziun. -더니 vegn duvrà cura che l'oratur observa in midament tar qualch'auter u insatge auter. -니 vegn duvrà cura che l'atgna acziun da l'oratur maina ad ina scuverta.

Exempels (5)

  1. 아침에 일어나니 눈이 와 있었다.

    When I woke up in the morning, I found that it had snowed.

    Pled per pled: In the morning waking up, snow had come.

    L'acziun da sa stuschar ha manà a la scuverta ch'i aveva nevà. Quai è in exempel classic da la nuanza da 'scuverta' da -니.

  2. 밖에 나가니 비가 오고 있었어요.

    When I went outside, I saw that it was raining.

    Pled per pled: Outside going out, rain was coming.

    L'oratur ha scuvert ch'i ploveva be suenter l'acziun da sortir.

  3. 피곤하니 오늘은 일찍 쉬세요.

    Since you're tired, please rest early today.

    Pled per pled: Tired since, today early rest please.

    -니 vegn duvrà per furnir ina raschun per in imperativ (-(으)세요).

  4. 오랜만에 친구를 만나니 정말 반가웠다.

    Meeting my friend for the first time in a while, I was really glad.

    Pled per pled: After a long time a friend meeting, really was glad.

    Il sentiment da plaschair è in resultat direct realisà suenter avair inscuntrà l'ami.

  5. 그 책을 다 읽으니 내용이 이해가 되네요.

    Now that I've read the whole book, I understand the content.

    Pled per pled: That book all reading, content understanding becomes.

    La chapientscha è vegnida sco resultat da finir il cudesch.

Sbagls frequents

  • Duvrar -아/어서 enstagl da -니 per imperativs u propostas.

    날씨가 좋아서 공원에 갑시다.
    날씨가 좋으니 공원에 갑시다.

    Il muster da grammatica -아/어서 na po betg vegnir suandà dad imperativs (sco -(으)세요) u propostas (sco -ㅂ시다 u -자). En quests cas duessas ti duvrar -니 u -으니까.

  • Duvrar -니 per ina relaziun generala da consequenza nua che nagina scuverta n'è s'implitgada.

    버스가 늦게 도착하니 수업에 늦었어요.
    버스가 늦게 도착해서 수업에 늦었어요.

    -니 è il meglier cura che l'emprima proposiziun maina ad ina nova realisaziun u scuverta. Per ina declaraziun simpla ed objectiva da consequenza sco questa, è -아/어서 u -기 때문에 pli natiral.

  • Confunder -니 cun -았/었더니 cura che il subject è l'oratur.

    제가 열심히 공부하니 시험에 합격했어요.
    제가 열심히 공부했더니 시험에 합격했어요.

    Cura che l'oratur discurra dal resultat da sia atgna acziun passada terminada, vegn duvrà -았/었더니. I collià in'acziun passada cun in resultat suandant. En cuntrast, vegn -니 duvrà cura che in'acziun è il trigger direct per ina scuverta u realisaziun immediata. La situaziun scuverta po esser en il passà u en il preschent. Per exempel, '집에 오니 아무도 없었다' (Cur ch'jau sun arrivà a chasa, hai jau scuvert che nagin n'era là) è correct perquai che l'arrivar a chasa ha manà immediatamain a la scuverta.

Co ch'i sa collia

Emprenda quai l'emprim

Pleds en quest model

-니