-네
Ah, jau ves
-네 è ina terminaziun da frasa che mussa la lev'surpraisa u la constataziun dal pledader davart insatge ch'el ha gist emprendì u rimarcà.
Co quai funcziuna
-네 è ina terminaziun da frasa exclamativa duvrada per exprimer ina reacziun spontana sin infurmaziuns novas. Questa reacziun è per ordinari ina lev'surpraisa, ina constataziun, ina admiraziun u in consentiment gentil. Igl è sco sche il pledader pensass ad auta vusch: 'Ah, uschia èsi pia!'
Co duvrar:
El sa collia directamain vi da la ragisch dal verb u da l'adjectiv.
- Ragisch cun vocal + -네
- 가다 (ir) → 가 + 네 → 가네
- 예쁘다 (esser bel) → 예쁘 + 네 → 예쁘네 - Ragisch cun consonant + -네
- 먹다 (magliar) → 먹 + 네 → 먹네
- 좋다 (esser bun) → 좋 + 네 → 좋네 - Ragischs che fineschan sin ㄹ
Il ㄹ vegn stritgà avant che agiuntar -네.
- 살다 (vivair) → 사 + 네 → 사네
- 만들다 (far) → 만드 + 네 → 만드네
Nuancas impurtantas:
1. Scuverta persunala: L'infurmaziun sto esser nova per il pledader, insatge ch'el ha gist vis, udì, sentì u constatà.
2. Reacziun lev'surprisa: I na serva betg per gronds schocs, mabain per muments da 'aha!' gentils.
3. Consentiment: El po vegnir duvrà per esser da l'avis da qualch'auter, mussond che ti has gist constatà la vardad da sia decleraziun. Per exempel, sche qualch'in di: 'I è fraid oz,' e ti vas or e sentas il fraid, pos ti respunder: '정말 춥네!' ('I è propi fraid!').
La furma polita è -네요, che è fitg communa en la conversaziun da mintgadi, spezialmain cura ch'ins fa cumpliments (p.ex., '한국말 잘하시네요!' - 'Ah, ti discurras bain corean!').
Exempels (5)
- 밖에 비가 오네.
Oh, it's raining outside.
Pled per pled: Outside rain comes.
Il pledader ha gist guardà or e constatà ch'i plova.
- 이 케이크 정말 맛있네!
Wow, this cake is really delicious!
Pled per pled: This cake really is delicious!
Duvrà suenter avair mangià in toc e esser surprais da la gustusadad.
- 벌써 12시네. 이제 자야겠다.
Oh, it's already 12 o'clock. I should go to bed now.
Pled per pled: Already 12 o'clock is. Now must sleep.
Il pledader ha gist controllà l'ura ed è stà surprais da tge tard ch'i è.
- 생각보다 옷이 비싸네.
The clothes are more expensive than I thought.
Pled per pled: Than thought clothes are expensive.
Exprima ina constataziun suenter avair guardà il pretsch.
- 한국말을 정말 잘하시네요.
Oh, you speak Korean really well!
Pled per pled: Korean language really well you do.
Ina moda communa e polita da far in cumpliment, exprimind admiraziun cura ch'ins auda qualch'in discurrer.
Sbagls frequents
Duvrar -네 per fatgs che ti enconuschas gia.
Autra significaziun저는 한국 사람이네.저는 한국 사람이에요.-네 è per scuvertas novas. Ti enconuschas gia tia atgna naziunalitad, perquai para i nunnatural d'exprimer surpraisa davart quai. Duvra la terminaziun standard 이다 (이에요/예요) per constatar in fatg enconuschent.
Duvrar -네 per far ina dumonda.
Autra significaziun이 영화 재미있네?이 영화 재미있어요?-네 è ina terminaziun exclamativa per ina decleraziun da constataziun, betg ina terminaziun da dumonda. Per dumandar sche il film è divertent, stos ti duvrar ina terminaziun da dumonda sco -요?.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -군/구나Oh, I see
Omadus expriman ina constataziun. Totalmain, -군/구나 implica savens ina scuverta pli ferma u pli objectiva, sco sch'ins avess calculà insatge logicamain. -네 è tipicamain ina reacziun pli suada, pli persunala e pli immediata sin in input sensorial.
Nivel 3 - -잖아Sai, ... sa?
-잖아 vegn duvrà per dir insatge che l'uditur duess gia savair, agind sco in regurdond ('Ti sas...'). Quai è il cuntrari da -네, che vegn duvrà cura che il pledader ha gist constatà insatge nov.
Nivel 3 - -더라Iglieu ch'i è, hai chattà ora ch'i è
-더라 vegn duvrà per raquintar insatge che il pledader ha persunalmain vis u experientà en il passà. Entant che omadus han da far cun l'experientscha persunala, è -더라 davart regurdar ina observaziun passada, entant che -네 è davart ina constataziun preschta ed immediata.
Nivel 4 - -지?Vaira?
-지? tschertga in consentiment da l'uditur ('..., betg vair?'). El suppona che l'uditur sa u è da l'avis. En cuntrast, -네 è in'exclamaziun persunala da la constataziun dal pledader e na pretenda nagina resposta da l'uditur.
Nivel 1