-건

Whether, no matter what

Nivel 4Tuna sco geon

-건 è ina furma scurtada da -거나 e vegn duvrada per colliar dus verbs u adjectivs cuntrastants. I mussa che, independentamain da tge da las duas acziuns u stads che capita, il resultat menziunà en la frasa suandanta resta il medem. I vegn savens duvrà en la furma 'A건 B건'.

Co quai funcziuna

-건 è ina contracziun dal muster da grammatica -거나 (u). Totpina, sia utilisaziun è pli specifica ed emphatica. I vegn duvrà per preschentar duas acziuns u stads cuntrastants u alternatins, suttastritgond che nagina tscherna influenzescha il resultat declerà en la frasa principala. I porta il senn da 'sche... u...' u 'betg impurtant...'.

Utilisaziun:
I vegn duvrà il pli savens en la structura A건 B건, nua che A e B èn verbs, adjectivs u substantivs cuntrastants colliads cun 이다.

1. Cun verbs/adjectivs: Attatgai -건 directamain a la ragisch.

  • 가다 (ir) + 오다 (vegnir) → 가건 오건 (sche ti vas u vegns)
  • 좋다 (esser bun) + 싫다 (esser nausch/betg gugent) → 좋건 싫건 (sche ti vul u betg)

2. Cun substantivs: Attatgai -건 a la copula 이다. Per substantivs che fineschan sin ina consonant, daventa quai 'Substantiv+이건'. Per substantivs che fineschan sin ina vucala, daventa quai 'Substantiv+건'.

  • 학생이다 (esser student) → 학생이건
  • 의사다 (esser medi) → 의사건

Ina construcziun fitg frequenta è [Ragisch dal verb]건 말건, che è ina contracziun da -거나 말거나. Quai signifitga 'sche (insatgi) fa quai u betg' ed exprima fermamain indifferenza.

  • 하건 말건 (sche ti fas quai u betg)
  • 보건 말건 (sche ti guardas quai u betg)

Comparaziun cun musters sumigliants:

  • -거나: Quai è in 'u' general per enumerar alternativas. '-건' è pli emphatic e suttastritga l'irrelevanza da la tscherna.
  • -든지: Fitg sumigliant a '-건' ('betg impurtant tge'). '-든지' vegn savens duvrà cun pleds da damonda (p.ex. 누구든지 - tgi che saja), entant che '-건' vegn tipicamain duvrà per cuntrastar duas opziuns specificas decleradas.

Exempels (4)

  1. 비가 오건 눈이 오건, 내일 등산은 갈 거예요.

    Whether it rains or snows, I'm going hiking tomorrow.

    Pled per pled: Rain comes or snow comes, tomorrow hiking is will go.

    Questa frasa mussa che la cundiziun da l'aura (plievgia u naiv) n'è betg relevanta per la decisiun d'ir a far viandar.

  2. 네가 가건 말건 나는 상관없어.

    I don't care whether you go or not.

    Pled per pled: You go or not, I don't have relation.

    Quai è in exempel classic da la structura '[Verb]건 말건', che exprima indifferenza cumpletta envers l'acziun da l'autra persuna.

  3. 음식이 짜건 싱겁건 그냥 먹어라.

    Whether the food is salty or bland, just eat it.

    Pled per pled: Food is salty or is bland, just eat.

    Qua vegn -건 attatgà a dus adjectivs cuntrastants (짜다 e 싱겁다) per mussar che il gust na gioga nagina rolla.

  4. 학생이건 선생님이건, 규칙은 모두에게 똑같이 적용됩니다.

    Whether you are a student or a teacher, the rules apply equally to everyone.

    Pled per pled: Student is or teacher is, rules for everyone same are applied.

    Quest exempel mussa -건 duvrà cun substantivs tras la copula 이다. I mussa che il status d'ina persuna (student u magister) na mida nagut vi dal fatg che las reglas valan per tuts.

Sbagls frequents

  • Duvrar -건 per ina glista simpla d'opziuns nua che l'irrelevanza n'è betg implicada.

    주말에 영화를 보건 책을 읽어요.
    주말에 영화를 보거나 책을 읽어요.

    -건 implica che la tscherna na gioga nagina rolla per in resultat suandant. Per enumerar simplamain activitads alternativas ('Jau guard films U jau legia cudeschs'), è il collatur general -거나 la dretga tscherna.

  • Attatgar -건 directamain a in substantiv senza la copula 이다.

    한국 사람이건 외국 사람, 모두 환영합니다.
    한국 사람이건 외국 사람이건, 모두 환영합니다.

    -건 s'attatga a ragischs da verbs u adjectivs. Per al duvrar cun substantivs, stos ti l'emprim attatgar la copula 이다. La furma daventa 'substantiv + 이건' per substantivs che fineschan sin ina consonant (p.ex. 학생이건) e 'substantiv + 건' per substantivs che fineschan sin ina vucala (p.ex. 의사건).

Co ch'i sa collia

Emprenda quai l'emprim

Pleds en quest model

-건